Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Rollen omgedraaid op St. Eustatius

Tot voor kort stond er op het Caribische eiland St. Eustatius een klein zonnestroompark overdag extra stroom te leveren aan wat dieselgeneratoren op het eilandnet zetten. Vanaf gisteren is het allemaal anders. Het grote zonnepark (>4 MWp) is officieel in gebruik genomen. Overdag wordt het net van supergroene zonnestroom voorzien en wordt overschot opgeslagen in een 5,9 MWh accusysteem. Zodra de zon lager staat en onder gaat, gaat het accusysteem leveren. Zodoende is de bijdrage van zonnestroom aan de elektriciteitsvoorziening van het eiland bijna 100% en slaan de dieselgeneratoren alleen nog ’s nachts aan als het nodig is.

bron: Energienieuws

Beste beheerder………

Dit lag vanmiddag ineens in mijn e-mail inbox:

Beste beheerder van zonnepanelen.wouterlood.com,

Met een slimme-meter-app krijg je makkelijk inzicht in het energieverbruik in huis. Er zijn meerdere aanbieders van deze energie-apps. Wij van hoyhoy hebben een uitgebreide pagina opgezet over de apps die energieleveranciers aanbieden. Daarop vertellen we lezers alles over deze handige apps en over de specificaties van de slimme-meter-apps van negen leveranciers.

We denken dat deze informatie ook voor jouw lezers interessant kan zijn. Ben je het daarmee eens? Dan mag je het artikel zeker overnemen of als inspiratiebron gebruiken. Als je het artikel overneemt, dan stellen we een bronvermelding met link uiteraard op prijs.

Hartelijke groet,
Marlijn Pruim
Hoyhoy.nl

Gaat u eens kijken op de hoyhoy website. Voor eigen risico uiteraard.

Case study: 24 uur watertemperatuur loggen

Met behulp van het systematisch loggen van de watertemperatuur in een van de aanvoerleidingen van de centrale verwarming krijg ik een heel aardig inzicht van wat er precies gebeurt en welke maatregelen ik kan overwegen om het aardgasverbruik verder terug te dringen. Immers, op termijn moet er een warmtepomp komen en gaat het aardgas radicaal de deur uit. De verwarming van de woning loopt voor een groot deel via lage-temperatuur vloerverwarming. Het is dan prettig te weten wat de warmtevraag is, en welke temperaturen en vermogens ermee zijn gemoeid. Elektronica en het Internet schieten te hulp (een nuttige hobby is nooit weg!). Meten geblazen!

De grafiek bij deze blogpost is van een 24-uurs registratie op 3 november j.l. van de watertemperatuur in een aanvoerleiding gemeten met een sensor waarvan de meetwaarden elke minuut naar een server op het internet worden gestuurd. 3 november kende redelijk weer met een beetje zon. Buitentemperatuur was maximaal 14 graden. 30 graden watertemperatuur is de trigger voor de circulatiepomp van de vloerverwarming. Om 06:00 schakelt de kamerthermostaat keurig uit de nachtverwarming naar 19 graden, tot 09:00 waarna de kamertemperatuur lager wordt gezet. Om 16:00 gaat de kamerthermostaat opnieuw omhoog om rond het avondeten een behaaglijke kamertemperatuur te  hebben. Dat blijft zo tot 22:00 uur wanneer de nachtverlaging ingaat. De vloer is erg (massa)traag met opwarmen, vandaar dit regime.

Nu was 3 november geen dramatisch koude of gure dag. Die krijgen we nog komende winter en wellicht in overvloed. De logging van de cv-watertemperatuur gaat dus gewoon door, gelukkig volledig geautomatiseerd, en ik wil ook de tijd gaan loggen dat de circulatiepomp van de vloerverwarming aan is, en tegelijk de buitentemperatuur en de temperaturen in de lussen van de vloerverwarming zelf. Dat is nogal wat en dat zal in stapjes worden gerealiseerd.

Op/afrollen als ware het een tapijtje

De Britse firma Renovagen heeft een unieke oplossing voor snel inzetbare zonnepanelen: een grote rol van maximaal 100 kWp flexibel PV materiaal op een aanhanger achter een 4WD en rollen maar! Men claimt dat zo’n rol in 2 minuten kan worden uitgerold. Dat zou iets zijn voor snelle hulp aan Puerto Rico, St. Maarten, Dominica. Het systeem is op dit moment in gebruik op een eilandje in het Bristol Channel, tussen Engeland en Wales.

website: www.renovagen.com
artikel op Cleantechnica
zie filmpje op YouTube

Vloerverwarming even ‘in storing’

Plots viel de vloerverwarming uit. Gevolg: koude voeten, onbehaaglijk gevoel. Inspectie van de verdeler leverde op dat de circulatiepomp niet draaide.
Nu zit de stekker van de circulatiepomp geprikt in een stukje elektronica, een pompschakelaar. Dit apparaatje zorgt ervoor dat de pomp alleen draait als het nodig is. Besparing: minstens 400 kWh per jaar (indien er geen pompschakelaar is jaagt de 60W pomp er per jaar 60 keer 24 uur keer 365 = 526 kWh door. Oeps!).
Hoe test je een pompschakelaar? Uit het kastje komt een draadje met aan het eind een voeler. Dat draadje bungelde. Los.
Mooi moment om te testen. In het stopcontact van de pompschakelaar prikte ik de stekker van een led-lampje. De sensor van de pompschakelaar werd samen met een waterdichte DS18B20 sensor in alumium folie verpakt. De sensor werd geschakeld met een Arduino. Voor het gemak prikte ik er een LCD schermpje bij. Testen maar! Met behulp van een bakje water dat werd opgewarmd.
Zodra de DS18B20 30 graden aangaf klikte een relais in de pompschakelaar en ging het lampje branden. Zakte de temperatuur beneden 30 graden, dan ging het lampje uit. Het experiment werd een aantal keer herhaald. Zelfde effect.
Conclusie: de voeler van de pompschakelaar was door de een of andere oorzaak los gegaan van de aanvoerleiding van de verdeler. Remedie: voeler weer netjes gemonteerd. Resultaat: warme vloer, warme voeten.

In het Arduinohoekje vindt u een ‘bare basics’ over de DS18B20 temperatuursensor en een wat uitgebreidere pagina over meting van temperaturen in vloerverwarminsglussen. Handige hobby, bespaart in dit geval geld. Meten = weten.

Op pad! (2)

Ik had mij aangemeld om twee woningen te bekijken: een woning bouwjaar 1936 en een uit 1974. De oude woning heeft oorspronkelijk een G-energielabel. en de jongere woning een B label. Beide woningen zijn sinds kort uitgerust met een warmtepomp: de 1936 woning is met een 100% warmtepomp helemaal van het gas af terwijl de 1974-woning het doet met een hybride gas-warmtepompsysteem (de warmtepomp is een ELGA).  Het dak van de 1935-woning ligt keurig vol met zonnepanelen; de 1974 woning is omgeven door hoge bomen en struweel wat de installatie van zonnepanelen redelijk onaantrekkelijk maakt. Bouwkundige maatregelen zijn o.a. overal driedubbel glas (1936-woning) en isolatie aan de buitenzijde van de woning (1974-woning). Het is interessant en hartverwarmend te zien hoe bewoner-eigenaren van betaande bouw er alles aan doen om hun woning energiezuiniger te maken. Beide woningen waren niet nul-op-de-meter, maar wel hard op weg ernaartoe.

Gezien het ongemak dat  het treffen van bouwkundige maatregelen met zich mee brengt zie ik voor mijn eigen situatie het liefst een complete big bang (alle maatregelen tegelijk) in plaats van jarenlang geknutsel met stof, herrie, bestelbusjes voor de deur en mensen over de vloer. Dat wordt dus in de eerste plaats tot in de pertfectie opgevoerde schilisolatie, HR++ glas overal (vereist zwaardere kozijnen), warmterecuperatie uit verntilatielucht, een lucht-water warmtepomp die de hele woning verwarmt met warmtewisselaar in de tuin, gas de deur uit, elektrisch koken, extra zonnepanelen. Investeringskosten kunnen worden gedaan via een energiebesparingslening

Klein maar niet onbelangrijk detail: de gemeente moet meehelpen vanwege het beschermde stadsgezicht. De Rijksoverheid moet meehelpen met een langetermijn fatsoenlijke terugleveringsregeling.

website: Duurzame Huizenroute 2017

Op pad! (1)

Morgen (4 november) en volgende week zaterdag (11 november) zetten eigenaren van woningen tijdens de Duurzame Huizenroute de deuren van hun verduurzaamde stulpjes open voor bezoek. Geïnteresseerd als ik ben in praktische oplossingen voor het verlagen van het energieverbruik in mijn woning zijn dit twee dagen die al maanden aangevinkt in mijn agenda staan. Als eigenaar van een woning gebouwd rond 1935: vooroorlogse bouw die energetisch als ronduit rampzalig kan worden genoemd, zijn het vooral bouwkundige maatregelen die mijn aandacht hebben. Muur-, dak- en vloerisolate heb ik al. De beglazing is op orde. Zonnepaneeltjes sieren het dak. De plaatjes piepschuim van de jaren ’70 zijn vervangen door plaatwerk met een Rc-waarde van 4. De zonneboiler levert warm water als de zon schijnt. We meten ons een ongeluk. De energierekening is lager dan u denkt. Maar er is meer, namelijk een torenhoge ambitie om energieneutraal te worden en van het gas af te gaan. Dat is niet gemakkelijk met een energetisch gesproken noodgeval dat tot overmaat van ramp in  een beschermd stadsgezicht staat.

Wat hebben mensen in bestaande bouw bijvoorbeeld gedaan met een enorme sink in de isolatieschil, namelijk de schoorsteen? Heeft het zin om te investeren in maatregelen om zo’n pand energieneutraal te krijgen?  In hoeverre staan in 1935-bouw duurzame bouwkundige maatregelen haaks op constructieve eigenschappen met name vochtregulatie en de oorspronkelijke ‘natuurlijke ventilatie’ (lees: ramen open zetten en kieren handhaven)? Is het mogelijk een goed ventilatiesysteem in dit soort huizen in te bouwen met warmtercuperatie. Enfin, vragen en twijfels genoeg. Een goed moment dus om eens te kijken hoe anderen hun woning verduurzaamd hebben.

website Duurzame Huizenroute

Molen maakt straks waterstof

De firma Lagerwey gaat in de Wieringermeer een windturbine bouwen die de opgewekte stroom gebruikt om ter plekke waterstof te bereiden. Deze waterstof wordt vervolgens opgeslagen om naar een tankstation getransporteerd te worden. Waterstofauto’s kunnen bij het station van energiedrager worden voorzien. Er zou ook een pijpleiding van de molen naar het waterstofstation kunnen worden aangelegd. Aldus een artikel op de website van het Dagblad van het Noorden.

In eerste instantie lijkt dit een ei van Columbus. Als het stormt zoals afgelopen weekend wordt er zó veel  stroom geproduceerd dat de elektriciteit bij wijze van spreken langs de plinten klotst. Economisch gesproken is dit een ongewenste stituatie want het leidt tot negatieve stroomprijzen, en dat is op termijn fataal voor het verdienmodel. Waterstof kan worden opgeslagen, dus we praten hier over een energieopslagsysteem in combinatie met hernieuwbare energieproductie. Mooi toch?

Toch vraag ik mij af wat het voor zin heeft om decentraal waterstof te produceren in een windturbine en het dan via een pijpleiding naar een waterstofstation te voeren. Waarom niet de windturbine gewoon laten draaien en de stroom aan het  middelspanningsnet leveren? Ergens anders, bijvoorbeeld op een industrieterrein, kan waterstof worden geproduceerd, ook naar rato van de productie van windstroom en zelfs als er elders stroomoverschotten zijn en de inkoopprijs van stroom dus laag is. Waterstofgas via een ondergrondse pijpleiding transporteren vergt een behoorlijke investering in de buis zelf en een mantelbuis. En als je alle kaarten op waterstof zet, sla je een enorm voordeel over van elektriciteit, namelijk de veelzijdigheid van de toepassing. Het grote voordeel van waterstof is de eigenschap van energiedrager die naar behoefte kan worden opgeslagen.

Met andere woorden Lagerwey gaat een interessante proefopstelling bouwen waar in de praktijfk kan worden gemeten aan waterstofproductie direct uit windstroom. Spannend.

zie ook Waterstof: afleveringsinstallaties voor wegvoertuiigen

Storm in de Duitse Bocht

Gisteren stond een bericht op NOS.NL “Gratis stroom in Duitsland door harde wind“. De spotprijs voor windstroom voor vandaag was voor de hele dag negatief gepland. NOS maakte er verder een nogal lullig berichtje van, en windstroomhaters en anti-duurzaamheidstrollen zullen ongetwijfeld schamperend zeggen dat windstroom niet deugt. Wat doet Nederland als het mogelijk is om negatief geprijsde stroom bginnen te halen: grenzen dicht! Immers: de kolencentrales moeten blijven draaien. Windstroom staat nog steeds bepaald niet centraal in het Nederlandse energieplaatje, alle poeha van regeringsakkoorden ten spijt.

Maar kijk eens wat de Denen presteren. Zij hebben veel meer windstroom dan wij, dus denk je dat bij harde storm op zondag de Deense lichtjes uit zullen gaan. Niets is minder waar. De Deense netbeheerder importeert zelfs megahoeveelheden stroom uit Duitsland en zet dat op de onderzeese kabels naar Noorwegen en Zweden. De Vikingen weten wel raad met spotgoedkope Deense/Duitse windstroom.

Bijgaand de situatie zoals de Deense netbeheerder die vanochtend op haar homepage schetste (scroll op Energienet naar beneden):

bron: NOS.NL bericht Gratis stroom in Duitsland door harde wind

cv watertemperaturen loggen

Meten is weten, en dat geldt ook voor het afregelen van cv kamerthermostaten. Ik herinner me nog heel goed hoe ik als biologiestudent tijdens een cursus hele nachten in duinpannen heb gelegen waarbij ik elke 10 minuten in het licht van de maan de temperatuur moest aflezen van een kwikthermometer en de meetwaarde moest invullen op een formulier. Dát waren nog eens tijden! Met een Aduino microcontroller en een geschikte sensor is het allemaal veel eenvoudiger en vooral nauwkeuriger, want hoe betrouwbaar is een slaperige student ’s nachts? Wat men nodig heeft is tijdregistratie en registratie van de waarde die de sensor meet. Dat kan tegenwoordig allemaal automatisch.

Het plaatje is een 24-uursregistratie van de watertemperatuur in een cv aanvoerleiding in mijn woning. Om 06:00 schakelt de thermostaat uit de nachtverlaging en begint het aanvoerwater op te warmen. We hebben een heel lage ketelwatertemperatuur ingesteld i.v.m. de vloerverwarming op de begane grond (ideaal voor toepassing samen met een warmtepomp, maar dit terzijde). Als ik een uurtje later uit bed stap is de badkamer al behaaglijk. Rond het middaguur kwam op deze zonrijke dag  zo veel warmte als instraling het huis binnen dat de thermostaat besloot om de cv ketel af te schakelen. Het zonnefeest was rond 15:00 weer afgelopen en ziet u de temperatuur weer oplopen. Om 21:00 schakelt de thermostaat weer af; dit is waarschijnlijk de nachtverlaging die een beetje vroeg staat in verband met de warmtemassa  van de betonvloer op de begane grond waarin de verwarminsglussen zitten.

Grafiekjes zoals deze komen heel goed van pas om de kamerthermostaat perfect in te regelen zodat een maximum aan comfort wordt behaald met een zo laag mogelijk gasvebruik. Plan is om in de zeer nabije toekomst de luchttemperatuur in een aantal vertrekken van de woning mee te nemen in de logging, plus de buitentemperatuur. Zo krijg ik een goed overzicht van het gedrag van de cv installatie, de kamerthermostaat en de vloerverwarming.

Voor de liefhebbers: temperatuurmeting met een DS18B20 sensor; microprocessor ESP8266 WiFi; datalogging via ThingSpeak.

zie ook de blogpost ‘Internet of Things