Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Dalverbruik elektriciteit overdag komt eraan

Op school leert men dat de vraag naar elektriciteit overdag hoog is en ’s nachts laag. Deze wet van Meden en Perzen wordt als een soort dogma met de paplepel ingegoten. Logisch toch, als iedereen overdag werkt en daarvoor energie nodig heeft terwijl de economie ’s nachts op één oor ligt. De dag-nacht tariefstructuur van elektriciteitsleveranciers is hierop gebaseerd.

De vraag is alleen, hoe lang zal dat allemaal zo blijven? De rijken van de Meden en de Perzen zijn immers ook verdwenen. De grote boosdoeners zijn de zon, het zonnepaneel en de particuliere huishoudens. Overdag schijnt de zon, en hoe meer zonnepanelen er op daken van woningen worden gelegd, hoe meer die woningen overdag gaan bijdragen aan de elektriciteitsproductie. Ergo: de vraag op nationaal niveau gaat bij voldoende penetratie van zonnepanelen overdag dalen. Onze eigen minister Wiebes heeft het al lang door. Hij ziet zijn lucratieve belastinginkomsten uit stroom geleverd aan particuliere huishoudens nu al dalen en hij wil daarom van het salderen af. Teken aan de wand!

Nu is de penetratie van zonnepanelen (het percentage huishoudens dat zonnepanelen heeft) in ons land maar zo-zo. ik schat hooguit 5%. Er zijn echter landen waar de penetratie stukken hoger ligt. Een goed voorbeeld is Australië. In sommige staten (South Australia, Queensland) begint de penetratie al in de richting van 40% te kruipen. En al die woningen leveren overdag stroom aan het net. Zulk een volume wordt gevoeld door elektriciteitsmaatschappijen. De Australian Energy Market Operator (AEMO, te vergelijken met TenneT in ons land) heeft onlangs een rapport gepubliceerd met daarin schattingen naar piek- en dalvraag in de toekomst. Tot eigen verbazing voorspelt men dat in de mid-2020’s overdag de vraag naar elektriciteit lager en lager zal worden en ’s avonds en ’s nachts hoog zal zijn. Een omgekeerde wereld dus vergeleken met Nederland anno 2018. Oorzaak: zon, zonnepanelen, huishoudens. En het kan verdomd zonnig zijn down under.

Omdat in ons land zonnepanelen sterk in opmars zijn zullen ook wij met dit soort taferelen te maken krijgen: daltarief overdag en piektarief ’s nachts (zeker als elektrische auto’s doorbreken bij particulieren; auto’s die ’s nachts opgeladen worden). Op school wordt misschien vanaf 2030 onderwezen dat overdag de vraag naar elektriciteit lager is dan ’s nachts.

bron:  Australian Energy Market Operator (EAMO,

Productierecord zonnestroom 13 september

De septembermaand kenmerkt zich door het snel en gestadig afnemen van de zonnekracht. De productie van mijn zonnepanelen gaat daarmee gelijk op. Zo half september is de dagproductie gezakt tot de helft van wat ik eind juni-begin juli kan vangen. Vandaag was een erg goede dag met strakstralende zon in een heldere atmosfeer en dat alles gekoeld met een prettig briesje, Perfecte omstandigheden eigenlijk. Rond het middaguur waren er enkele wolkjes maar verder hadden we in Leiden een prachtige namiddag. Een en ander leidde tot een prachtig symmetrische productiegrafiek zoals geregistreerd met de zelfgebouwde Arduino pulsteller/logger. U ziet hier de productiecurve van alle panelen bj elkaar. De referentiepanelen, die Z-O zijn gericht, produceerden 2,1 kWh en dat is voor deze tijd van het jaar erg veel.

Kernenergiegetoeter

Twee pagina’s, gsteren, voluit in NRC, met een pleidooi voor kernenergie als manier van aanpak van het klimaatprobleem.

Dat is nogal wat.

Terugblikken ‘zoals het vroeger was’, in ieder geval. Maar… Hebben we kernenergie nodig, d.w.z. gecentraliseerd opgewekte elektriciteit uit bakbeesten van centrales die 60 jaar baseload moeten produceren om uit de kosten te komen? Never nooit niet meer aan beginnen zou ik zeggen. Het argument dat kernenergie CO2 vrij zou zijn, deugt niet. Uranium moet worden gedolven vervoerd, bewerkt, verscheept, en afval verwerkt dat 150.000 jaar ergens gegarandeerd veilig en beveiligd moet worden weggestopt. Waar komt de grondstof vandaan? Wie heeft daar controle over? De risico’s van opwekking van kernenergie zijn te hoog (Fukushima), de kosten van opruimen na een catastrofe zijn veelvoudig catasofaal (Tsjernobyl, Fukushima). Dat half Nederland onbewoonbaar wordt mocht er onverhoopt een major nuclear incident plaatsvinden, betekent gewoon het einde van ons land als natie. Opruimen hoeft dan bij wijze van spreken niet meer. Bouwkosten en bouwtijd zijn gigantisch en worden altijd overschreden (Flamanville, Oikiluoto, Hinkley Point, Vogtle). Uit beveiligingsoogpunt tegen terrorisme beveilig ik liever een zonnepark dan een kerncentrale. Maar het alerbelangrijkst is het hoogradioactieve afval waar we ons geen raad mee weten. Wegstoppen onder het tapijt en toekomstige generaties ermee opschepen? Dat is de easy way out, NRC.

Kernenergie is gevaarlijk, duur en passé. Zo’n situatie als in het plaatje hiernaast, een kind dat in Fukusjima werd geïnspecteerd op radioactiviteit, dat mag en kan men niet overhebben voor de energievoorziening. En ook jodiumtabletjes door de brievenbus duwen ‘voor als het in Borssele, Doel of Tihange fout gaat’ is not done. Kernenergie is misschien alleen leuk voor megalomane multinationals die geen dividendbelasting hoeven te betalen.

NRC (8 sept 2018): Het moet CO2 vrij maar over kernenergie hebben we het even niet

Salderingsregeling jaartje langer overeind?

Volgens Solar Magazine zou de minister van Economische Zaken hebben gezegd dat hij de salderinsgregeling voor zonnestroom tot en met 2020 wil aanhouden, om pas per 2021 op een subsidiesysteem over te gaan. Zie www.solarmagazine.nl 

Halogeenspotjes vervangen door led?

Indien u zich door de berichten over het uitfaseren van halogeenverlichting gestimuleerd voelt om iets te doen aan uw halogeenspotjes, is het zeer wel mogelijk dat u compleet de kluts kwijtraakt door de verschillende soorten voetjes en bijbehorende spanningen. Wat is slim en duurzaam? In ieder geval wél om halogeenspotjes zoveel mogelijk te gaan vervangen. Een link naar een heel duidelijke en overzichtelijke website werd mij aangereikt door een van de regelmatige bezoekers van mijn blog: de site EcoBright. Blogster Jorien Zweverink schreef een heel prettig overzicht van wat er zoal te koop is op halogeenspotgebied en hoe dit allemaal is te vervangen. Doe uw voordeel met deze informatie

website: EcoBright

Vandaag 2,24 GW zonnestroom rond middaguur

Je verwacht in ons Hollandse klimaat eigenlijk niet dat in september records worden behaald. Toch gebeurt dat. Neem zonnestroom. Er liggen anno september 2018 zó veel zonnepanelen in ons land dat rond 13:00 een totaal elektrisch vermogen werd opgewekt van 2,24 gigawatt. Dat is 4 x het topvermogen van de kerncentrale Borssele. Die ligt op dit moment stil, maar wat mij betreft kan daar een ketting met een groot hangslot op.de poort.

In de loop van de middag stak een briesje op. Rond 18:30 stond er 600 MW wind op land vermogen te produceren. Zon overtrof vandaag dus wind!

zie www.energieopwek.nl

Ferrarismeter sneuvelt voor inductiekoken

Inductiekoken is wonderbaarlijk. Er is geen vuur, geen CO2, geen hete verbrandingsgassen, geen fijnstof en geen pannen waar je het roet af moet poetsen. Water kookt in een oogwenk. Clean koken met alleen de pan en het voedsel die heet worden. De afzuigkap kan een stapje lager. Efficient en met spaarzame omgang van energie. Zo min mogelijk fossiel, dus een aardig stapje in de richting “van het gas af”. Toch is het niet allemaal rozegeur en maneschijn. De kookplaat heeft een maximum vermogen van 7.000 Watt. Dat kan mijn hoofdstop niet trekken (25A), en dus moest daar een nieuwe voor in de plaats komen. De netbeheerder was onverbiddellijk: “Je ferrarismeter inleveren en een slimme meter ervoor in de plaats laten installeren, anders kan je het schuddenn”. Niets mocht baten. Mijn oude ferrarismeter (bouwjaar 1968; berekend op een capaciteit van 20A) moest en zou het veld ruimen. De monteur kwam, zag en overwon. Nu hangt er een plastic Iskra doosje met een lcd display dat als je op een knoppje drukt aangeeft wat voor vermogen er door de meter jakkert. Er zijn vier telwerken: in – uit – dag – nacht, enfin, het bekende verhaaltje.

Dit is een dikke tegenvaller voor mij en een vette overwinning voor meneer Wiebes en zijn politieke kornuiten. Enige voordeel is dat ik nu kan zien hoeveel er teruggeleverd is. Dat hield de ferrarismeter keurig voor zichzelf.

Het plaatje is de geopende hoofdstopdoos, voordat hij dicht werd gedaan en verzegeld. Ziet er een beetje treurig, fragiel en o, zo 1935 uit. Met het huidige arsenaal aan elektrische apparaten en niet te vergeten de zonnepanelen is dit zo’n beetje het maximum. De schuimblusser hangt er uit voorzorg naast. Dit betekent ook dat straks, als we op een warmtepomp overgaan, we de hele meterkast kunnen vervangen. Het is dan een grote vraag wat de conditie is van de hoofdstroomkabel (ook die is ruim 80 jaar oud!).

Halogeenlampen hamsteren?

Het berichtje dat per 1 september a.s. halogeenlampen niet meer mogen worden verkocht in de EU maakte me even ongerust. Wow, geen halogeenverlichting meer. Hoe moet dat nou? Gauw naar de winkel om een paar gros halogeenlampjes te kopen en op de plank te houden voor als er een sneuvelt?

Hoeveel halogeenlampjes heb ik eigenlijk in mijn huishouden? Inventarisatie is de eerste vereiste. Dus: gewapend met een blocnote liep ik het pand maar eens door. Vliering: nul, zolder: 1 leeslampje. Eerste verdieping: toilet: 3 halogeenspotjes. Slaapkamer: 3 halogeenspotjes. Begane grond: toilet: 3 halogeenspotjes, woonkamer: 1 hele mooie dure halogeen staande leeslamp. Keuken: 3 halogeenspotjes. Allemaal uitgerust met die kleine G4 glazen peertjes met twee pinnetjes. Op de leeslamp in de huiskamer na allemaal 20W. Die in de huiskamer is 50W. Alle overige lampen in huis zijn al jarenlang ledlamp, ledspot, ledpaneel, ledbuis of spaarlamp. O ja, in de schuur en op de vliering een stel TL buizen.

De schade valt dus mee. Alleen die mooie leeslamp, daar zit ik mee. Daar kan alleen maar halogeen in, geen led vervanging.

Voordat er in paniek naar de lampenwinkel wordt gerend: de maatregel om halogeen uit te faseren op 1 september gaat over “een aantal niet-directionele netspanning halogeenlampen”, ofwel oude modellen E27 fittingen-gloeilampen waarin slim een halogeenspotje is verborgen. ‘Hybride’ gloeiperen dus. De kleine glazen dingetjes met pinnen,  spiegel-spotjes, en zelfs die afschuwelijke inefficiente uplighters blijven gewoon verkrijgbaar. Voor die laatste bestaan hele goede, stroombesparende led-vervangers

bericht op www.nsvv.nl

bericht op de website van de European Commission

Een stapje verduurzaming

Vanochtend reed de electricien voor met een busje vol pijpen, kabels, schakelmateriaal en hulpmiddelen. Er stond al een doos in de gang met daarin een splinternieuwe inductiekookplaat.

In het stappenplan ‘van het gas los’ is dit de ouverture: voortaan voedsel bereiden met inductiekoken. Vaarwel gaspitten!  Er staat al een elektrische oven, en er is een magnetron om de kliekjes mee op te warmen. Volgende stappen zijn: extra isolatie, meer zonnepanelen, en als apotheose een warmtepomp voor de verwarming. Termijnplanning: jaren want de gemeente moet alles nog op een rijtje zetten en werkt niet echt voortvarend mee. Integendeel, onze wijk komt pas na 2035 aan de beurt. Daar wacht je toch niet op?

Zo’n ouverture is een mooie oefening. Je maakt kennis met de een hele karrenvracht aan wijzigingen die in bestaande bouw nodig is wil men ooit los van het gas gaan. Een megaklus met onverwachte bijwerkingen (en dus met niet onaanzienlijke kostenoverschrijdingen). U bent gewaarschuwd: van het gas los gaan is duur, in de praktijk veel duurder dan politici uit de losse pols beweren. Wegens meerkosten bijvoorbeeld.

Neem de eenvoudige beslissing dat er voortaan elektrisch gekookt gaat worden. Bleek dat er een 2-fasenkabel moest worden getrokken vanaf de groepenkast naar de keuken. Bij het kopen van de inductiekookplaat was dat al op tafel gekomen. Gelukkig bleek de groepenkast ruim genoeg om er twee extra groepsautomaten voor de kookplaat bij te zetten. Om de kabel te kunnen trekken moest er ontruimd worden; halletje, ruimte onder de trap, WC. Pootjes van de keukenkasten bleken lelijk in de weg te staan. De oven moest worden gedemonteerd. Vervolgens bleek dat de bestaande doorvoeropeningen voor kabels niet ruim genoeg waren om ook nog een dikke nieuwe kabel door te laten. Dus: gehannes, breken en improviseren. Vervolgens bleek dat er bij de peperdure inductiekookplaat een heel lullig snoertje was meegeleverd. Foei, fabrikant. Electricien terug naar zijn loods om materiaal te halen. Toen bleek de uitsparing in het aanrecht precies 3 mm te smal. Decoupeerzaag gehaald en uitsparing verruimd. Daarna testen met de oude pannen en het wonder geschiedde! Powerrr. Sommige pannen uit het aardgastijdperk kunnen nog worden gebruikt; het oude aluminium pannetje van Oma kan met pensioen. Nog een nare verrassing: de hoofdstop blijkt maar 25A te zijn. Toen de woning in 1935 gebouwd werd was dat meer dan voldoende. Nu niet meer. Er moet een zwaardere hoofdzekering  voor in de plaats te komen. Echter: die handeling mag alleen een mannetje van de netbeheerder verrichten. Laatstgenoemde dus verzocht om een zwaardere stop in te schroeven (klusje: zegeltje verbreken, klepje open, oude stop eruit, nieuwe stop erin, klepje dicht, zegeltje aanbrengen). Daar moeten we nu een tijdje op wachten en intussen zullen we maar even niet alle posities op de kookplaat voluit zetten én de oven aan doen én de magnetron én de elektrische waterkoker. In ieder geval branden we met inductiekoken mooi een stukje overschot aan zonnestroom weg.

Investeren in drijfzand

Het zijn barre tijden voor startende zonnestroomcoöperaties. Uit idealisme is men begonnen met een project om collectief zonnepanelen te leggen op het dak van een sporthal, pakhuis of loods. De kosten moeten worden gedekt door certificaten uit te geven die de deelnemers recht geven op een bepaalde hoeveelheid stroom van de collectieve voorziening.  De hele financiele constructie berust op gedeeltelijke teruggave van energiebelasting op de supergroene stroom die aan het net wordt geleverd. Dat staat bekend als de ‘postcoderegeling’.

Nu heeft onze geachte minister Wiebes verschillende bommetjes gelegd onder collectieve zonneparken. Allereerst wil hij ook voor postcoderoosprojecten de salderingsregeling opheffen en vervangen door een subsidie. Hoe die subsidie eruit gaat zien heeft hij niet gezegd, alleen beloofd dat er wellicht een overgangsregeling komt. Nou, daar kan je als investeerder wat mee. Zekerheid nul.

Bommetje nummer twee is het leuke plannetje om energiebelasting te schuiven: hoger op gas en lager op elektricteit. Dat is leuk en aardig als je mensen van het gas af wil krijgen, maar het is de doodsteek voor de marginale inkomsten van zonnecollectieven. Hun verdienmodel verdampt.

En tot slot moet de teruggave van energiebelasting op zonnestroom van het collectief doorberekend worden op de elektriciteitsrekening van de deelnemende particulier. Tot mijn verbazing doen niet alle elektriciteitsleveranciers mee aan deze regeling. Ook de mijne niet, en dat zou betekenen dat, als ik investeer, ik helemaal geen vermindering van energiebelasting op mijn collectieve stroom zou krijgen. Ik krijg dan minder terug dan als ik zelf zonnepanelen koop en die bij mij in de tuin in de schaduw zet!

Al met al maakt dit het investeren in collectieve zonnepanelen uiterst vaag. Dat is een uiterst trieste ontwikkeling. Je vraagt je af wat deze regering bezielt om zo iets doms te bedenken als het afschaffen van de salderingsregeling.

Wat ik wel weet is dat elke euro die ik heb geinvesteerd aan warmteisolatie van mijn eigen huis zich dubbel en dwars en met stip heeft terugverdiend. Ik ga dus op zoek naar verdere besparingen.