Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Duur transport (2)

We nemen een lekker stevig paneel: SunPower SPR-MAX3-400: 1690 mm x 1046x 40 mm. Dat paneel verpakken we in stevig 10 mm karton. De afmetingen worden dan 1700 x 1056 x 50 mm. In een enkele 40-voet zeecontainer kan ik dan pak-em-beet 750 panelen proppen. Die kosten 12.000 euro voor een ritje Sjanghai-Rotterdam. Dat is per paneel 12.000: 750 = 16 euro. Dat is een lieve som maar tegelijk valt het wel mee. Die 16 euro per paneel wordt doorberekend aan de klant, reken maar. De transportprijs moet niet veel hoger worden om de omzet van Chinese zonnepanelen te drukken.

Overigens: de Ever Given, jeweetwel, dat schip dat een week lang vast zat in het Suezkanaal, vaart op dit moment in de Golf van Biscaje, noordwaarts richting Rotterdam. Over een paar dagen komt het schip aan, beladen onder andere met ……. containers zonnepanelen.

Duur transport (1)

Op dit moment zijn de transportkosten van een zeecontainer vanaf Sjanghai (China) naar Rotterdam (Europa) gestegen naar een record van 13.000 USD, ofwel iets in de geest van 12.000 euro. De vraag is: hoeveel invoed dit record heeft op de consumentenprijs van een Chinees zonnepaneel.

We gaan eens even rekenen. Wat is precies een zeecontainer? Op china.docshipper.com lees ik dat er drie maten zeecontainers bestaan: de 20-voet container waarin 10 pallets passen, de 40-voet container met een voetafdruk van 20 pallets, en 40-feet HQ containers waarin 24 pallets passen. We nemen aan dat de verschepingsprijs slaat op de 40-voet container (67 kubieke meter). We hebben het dus over 24 pallets. Vraag wordt: hoeveel zonnepanelen passen op 1 pallet en hoe hoog mag ik stapelen voordat het gaat kraken?

Omdat ik op dit gebied een leek ben ga ik uit van de 67 kubieke meter. Aanname is dat de volle 67 kubieke meter kan worden benut. Op dat moment wordt de vraag hoeveel 1 zonnepaneel inclusief verpakking aan ruimte inneemt.

(wordt vervolgd)

Zonne-fietspad Maartensdijk

Bij Maartensdijk (Utrecht) is op 14 juli jl. het langste zonnefietspad ter wereld geopend. Het traject met een lengte van 330 meter, bevindt zich in het landelijke gebied noordelijk van de stad Utrecht langs de N417, tussen de bushalte Maartensdijk/Achterwetering en de rotonde met de Dorpsweg van Maartensdijk. Uiteraard was er een wethoudermomentje bij de feestelijke opening. In 2014 werd  eenzelfde soort fietspad aangelegd bij Krommenie, Noord Holland (in 2020 vervangen door asfalt), en in 2018 een proefstuk bij Kockengen (Utrecht). Ook voor zwaarder verkeer zijn proefstukjes aangelegd, oa.a. in de Haarlemmermeer. Men verwacht in Maartensdijk toch maar even gemiddeld 1.000 kWh per maand op te wekken, uiteraard in de zomer veel meer en in de winter veel minder. Het fietspad is geconstrueerd met Solaroad platen.

de firma Solaroad onderhoudt een bescheiden website met een leuke FAQ pagina

Staatssecretaris haalt neus op voor particulieren met zonnepanelen

De staatssecretaris van Economische zaken heeft de Tweede Kamer laten weten dat het afbouwen van de salderingsregeling voor zonnestroom wat haar betreft gewoon moet doorgaan. Ook vindt ze dat het stimuleren van thuisbatterijen niet nodig is. In de visie van de staatssecretaris hoeven particulieren niet gestimuleerd te worden om duurzame fratsen uit te halen. Integendeel: particulieren doen dat vanzelf wel. Ze mogen dat ook doen zo lang ze maar netjes in het gareel blijven. Voor de staatssecretaris en haar baas, de minister, zijn particulieren nu eenmaal melkkoetjes die je koestert en uitkrijpt. Overigens: elke regeringscoalitie van wat voor signatuur dan ook, deelt de mening van de staatssecretaris en handelt als zodanig.

Maar goed: het argument is zoals gebruikelijk niet het milieu, klimaat of duurzaamheid, het draait gewoon om geld. Belastinggeld welteverstaan. De staatssecretaris berekent dat de schatkist over het jaar 2021 ongeveer 332 miljoen euro misloopt aan belastingen vanwege het salderen van zonnestroom. Dat zou oplopen tot 709 miljoen euro structureel vanaf 2031. Als men de salderingsregeling volgens plan Kamp-Wiebes afbouwt dan is het gederfde bedrag 0 euro. Weg met die salderingsregeling en er is 709 miljoen euro verdiend ! Staatssecretaris blij, en zo ook haar collega op het ministerie van Financiën. Kennelijk is dat bedrag al jaren geleden keihard ingecalculeerd en dreigt er dientengevolge een tekort op de begroting dat jaarlijks oploopt tot die 709 miljoen in 2031. Vastgepind schuifgeld. Zoiets van “volgend jaar gaan we 100 miljoen aan parkeerboetes binnenhalen, daar houden we mu alvast rekening mee in de begroting”.

Waar het om gaat is dat die 709 miljoen in 2031 bestaat uit niet betaalde belasting op elektriciteit. Door huishoudens met zonnepanelen. Huishoudens betalen in vergelijking tot het bedrijfsleven zo bizar veel belasting op stroom dat elke kilowattuur bespaard aantikt. Nu kan je dat besparen op verschillende manieren aanpakken: zuiniger apparatuur aanschaffen (mag van de staatssecretaris want je consumeert en je betaalt BTW), gloeilampen vervangen door led-lampen (staatssecretaris vindt dat prima want je consumeert en je betaalt BTW), en je kan zonnepanelen aanschaffen, puur uit economische overwegingen (dat schiet in het verkeerde keelgat van de staatssecretaris, want je kan BTW terugvragen EN je consumeert minder stroom van het nutsbedrijf EN je krijgt vergoeding voor teruggeleverde stroom). Dat lijkt verdacht veel op consuminderen en, erger nog, belastingvermijding. Thuisbatterijen gaat ze niet stimuleren want dan blijven de zonne-kilowattuurtjes binnenshuis en vangt ze alsnog niet de zo vurig gewenste bizar hoge belasting op elektriciteit. Belastingvermijding wordt alleen (oogluikend) toegestaan aan het grote bedrijfsleven.

Kortom: particuliere huishoudens draaien er voor op 1) dat toekomstig belastinggeld keihard is ingecalculeerd in de begroting, 2) voor de pertinente weigering van de regering om grootverbruikend bedrijfsleven meer belasting op elektriciteit te laten betalen en particulieren minder. De grote zonneparken in ons land worden gerealiseerd door investeringsmaatschappijen die vette subsidies opstrijken. Voor stroomvretende bedrijven maakt de salderingsregeling nauwelijks iets uit. Waarom zouden ze zonnepanelen op de daken van hun bedrijfshallen leggen? Immers, stroom is voor bedrijven goedkoop vanwege lage belasting dus leveren zonnepanelen niets op.

Particuliere huishoudens kunnen het dus schudden in de optiek van de staatssecretaris.

Naar aanleiding van een melding aan de Tweede Kamer van de staatssecretaris Economische Zaken – Solar Magazine

Ambtenarenoorlog op het stadhuis om vergunninkjes

Omdat het officiële Leidse gemeentelijke krantenkaterntje berichtte dat er in ons o, zo gekoesterde beschermde stadsgezichtwijkje een omgevingsvergunning was afgegeven voor zonnepanelen aan de achterzijde van een woning, ben ik er toch eens achteraan gegaan. De  wethouder beweert namelijk bij hoog en laag dat zonnepanelen op achterdakvlakken van woningen vergunningsvrij zijn, maar de ambtenaren van de omgevingsvergunning-verlening denken daar héél anders over. “Vergunning verplicht, meneertje!”. Misschien zien de vergunningsverleners en consorten hun broodwinning in gevaar komen. Aan de andere kant staan er ambtenaren pal voor de wethouder: “nee hoor, geen vergunning nodig, ga uw gang, maar maak het niet te bont!”. Oorlog dus op het stadhuis, uitgevochten met ‘welles’ en ‘nietes’ tegen de argeloze burger die zo graag een zonnepaneeltje op zijn openluchtmuseumwoninkje wil. Burger in opperste verwarring.

We hebben hetzelfde gedoe afgelopen week ook in een andere gedaante gezien. Er is een club die elk weekend allerlei rotzooi uit de Leidse grachten vist. Dat is hard nodig, want Leidenaars zijn notoire viezerikken. De clubmensen dachten in hun onschuld dat hun kano’s doordeweeks in een grachtje mochten liggen. “Nee hoor”, riep een handhavingsambtenaar. “Vergunning aanvragen, dames en heren”, gevolgd door “en die krijg je lekker niet!”. Toen er prompt scherpe kritiek werd geleverd in de gemeenteraad haalde Handhaving schielijk bakzeil. Oorlog dus, in het Leidse gemeentelijke gebeuren. De hamvraag: wie is ècht de baas hier?

Algemeen Dagblad: Ophef over verbieden van kano’s waarmee plastic afval wordt verzameld in Leiden

Leiden Sleutelstad: Kanovloot Plastic Spotters mag blijven

Voor wat hoort wat. Subsidie!

In Leiden is men helemaal besjogge. Ik ben van beroep neuroanatoom, maar ik heb geen flauw idee wat er in de schedel van sommige gemeenteambtenaren zit. In ieder geval geen grijze stof met kennis van elementaire natuurkunde. Is natuurkunde te lastig voor gemeenteambtenaren? Als het over warmte gaat staan ze hun genderneutrale persoon (‘mannetje’ mag immers niet meer), maar bij zonnepanelen is men op hol geslagen. In mijn beschermde-stadgezichtswijk moet je vergunning aanvragen voor alles wat los en vast zit, en zeer zeker voor zonnepanelen. Er zijn drie mogelijkheden: dakvlak 1 – onder geen enkele voorwaarde vergunning, dakvlak 2: geen vergunning tenzij je aan zeer strenge regels voldoet, dakvlak 3: geen vergunning maar er is wat te regelen.

Het gaat om daken dakvlak 2. De kleur van de zonnepanelen moet aansluiten bij dat van het dak. Dus: zwarte panelen op blauwe daken worden toegestaan, maar zwarte panelen op rode daken niet. Er wordt door de amtenaar gesuggereerd om dan maar terra-cotta kleurige panelen te laten installeren.

Hoe bestaat het! ik zie panelen met normale afmetingen 1692 x 1029 mm monokristallijn zwart met een vermogen van 350 Wp. Panelen met soortgelijke afmetingen maar dan terra cotta kleur hebben een vermogen van 255 Wp. Dit lagere vermogen wordt veroorzaakt omdat een deel van het kleurspectrum van het invallende zonlicht niet wordt gebruikt maar wordt gereflecteerd. Vandaar de bruine kleur van die panelen. Kleur kost vermogen.

Stel je legt een patroontje van 3×3 panelen op je dak. In monokristallijn zwart wordt dat 3.150 Wp. Opbrengst per jaar gemiddeld 2.675 kWh. In terra cotta wordt dat 9 x 255 = 2.295 ofwel 1.950 kWh. Verschil per jaar dus 725 kWh. Die panelen liggen daar 20 jaar. Het verschil loopt op tot 14.500 kWh.

Leve de gemeenteambtenaren in Leiden. Men vindt het leuk als burgers genoegen nemen met de schone illusie dat terra-cotta kleurige zonnepanelen vanaf de straat ‘passender zicht’ bieden aan voorbijgangers dan zwarte panelen. Daarmee jaagt de gemeente de eigenaar op kosten, namelijk een hogere prijs voor de terra-cottapanelen (nicheproduct, want maar 1 fabrikant) plus behoorlijk mindere opbrengst. Ik vind dat de gemeente de eigenaar hierom tegemoet moet komen met een subsidie als premie voor verbetering van het stadsgezicht onder verduurzaming. Die subsidie zou moeten bestaan uit meerkosten (100 euro per paneel) plus vergoeding voor gederfde opbrengst : 20 jaar x 80 = 1.600 kWh a 20 cent = 320 euro. Bij elkaar 420 euro PER PANEEL! Zo veel kost de poging tot instandhouding van het Openluchtmuseum Beschermd Stadsgezicht Leiden. Komt het zien!

Nederland popelt

… om een kerncentrale te bouwen, zou je denken, liefst twee want dan krijg je korting. Waar? In Borssele want daar is plek genoeg en er hoeft daar niet zoveel capaciteit aan het hoogspanningsnet te worden toegevoegd. Het rapport ‘Marktconsultatie Kernenergie”, samengesteld door KPMG werd afgelopen 1 juli aan de Tweede Kamer gepresenteerd. De vragen aan KPMG waren de volgende:

1. Onder welke voorwaarden zijn nationale en internationale marktpartijen bereid te investeren in kerncentrales in Nederland?
2. Welke publieke ondersteuning is daarvoor nodig?
3. In welke regio’s is er belangstelling voor de realisatie van een kerncentrale?

En dat is keurig door KPMG uitgezocht. Men ging te rade bij de markt: kerncentralebouwers, kerncentralefinanciers, kerncentrale-exploitanten, kerncentrale-afnemers, kerncentrale-slopers. Aan andere partijen, bijvoorbeeld de bewoners van ons land, werd niks gevraagd.

Kort maar goed: alleen als het Rijk voor lange tijd genereus en consistent over de brug komt is er mogelijkheid voor een kerncentrale, liefst bij Borssele en nergens anders. Die centrale bij Borssele zou van de extraveilige generatie III moeten zijn, zo een als bij Flamanville of Olkiluoto, en liefst zo goedkoop mogelijk en met een fikse, gegarandeerde strike price voor de geproduceerde stroom. Kernenergie is immers al duur genoeg.

Kijk, als je aan een patatboer vraagt of zijn patat lekker en betaalbaar is, wat zegt hij dan? Een kernenergieboer verschilt in dit opzicht niet zo veel van de patatboer.

Het venijn zit hem wat KPMG betreft in de overheidsgaranties en in het financiële plaatje. Onder normale marktomstandigheden is er geen marktpartij te vinden die erin wil stappen (misschien de Chinese overheid, maar die is uitgesloten). Het komt dus alleen uit als de overheid instapt. Er moeten nogal wat garanties van de overheid komen: 1. een harde garantie dat de politiek niet plotsklaps 90 graden zwenkt, zoals is gebeurd bij de kolencentrales van Balkenende, 2. garanties dat de zaak afdoende beveiligd wordt op kosten van de belastingbetaler, 3. dat kernenergie tot ‘duurzaam’ wordt bestempeld, 4. dat het koelwater de Westerschelde mag opwarmen, 5. dat de belastingbetaler de hoogspanningsnetten financiert, 6. dat de overheid bij een eventuele ramp alle kosten op zich neemt, dan wel de ongevallenverzekeringspremie betaalt, 7. dat de overheid een vaste elektriciteitsprijs garandeert voor langere tijd (strike price) zodat de centrale boekhoudkundig winst kan maken, 8. dat de overheid transport en opslag van radioactief afval financiert, 9. dat de overheid er 150.000 jaar voor garant staat dat het zwaar radioactief afval onder geen beding in het milieu terechtkomt. Last but not least moet de overheid vooral geloven dat het gepresenteerde prijskaartje correct is.

Nu kan de overheid niet garanderen dat politieke inzichten nooit never in a lifetime veranderen. Verder fleurt het fletse financiële plaatje pas een beetje op als er vanaf nu minder of liefst geen windparken worden gebouwd. Kernenergie mag niet nog duurder worden dan ze al is, en windenergie mag niet goedkoper worden dan ze al is. Het plaatje wordt pas echt leuk als enthousiaste, kernenergieminnende burgers al hun zonnepanelen van hun daken zouden halen, de isolatie uit hun woning slopen en hun huis ouderwets met elektrische kachels gaan verwarmen, met de ramen open. Het argument dat je met een kerncentrale goedkoop waterstof kan maken wil ik wel eens in harde getallen zien. De efficiency van dit proces zou wel eens hopeloos laag kunnen zijn.  En dan de bouwtijd: veel te lang. Er moet snel worden gebouwd. Aan die centrale in Finland is men al 16 jaar aan het bouwen, en het ding is nog niet operationeel. Flamanville staat al  14 jaar in de steigers. Er moet echt meteen iets aan wetgeving worden gedaan: soepele kwaliteitsregels voor kerncentrales, versnelde vergunningsprocedure,  het aantal politieke partijen verminderen tot 2, autoritair bewind instellen, polderen afschaffen, inspraak afschaffen, overleg afschaffen, betogingsrecht afschaffen, de Raad van State afschaffen, normen bijstellen, tegenstanders belachelijk maken, kritische kranten sluiten, journalisten verbannen of gewoon opsluiten. Leve kernenergie. De natie popelt!

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/07/07/kpmg-marktconsultatie-kernenergie

Passen zonnepanelen bij een 18e eeuws monument?

Bij mijn gemeente (Leiden) hoef je er niet over te beginnen. Alleen al het idee van zonnepanelen op een monumentaal pand wordt onmiddellijk radicaal afgeserveerd. Leiden-openluchtmuseum is de norm. De normen en regeltjes zijn leuk geillustreerd in de Welstandsnota Leiden 2020 (253 bladzijden dik, neem er dus even de tijd voor!). Ik heb deze welstandsnota doorgeplust om uit te vinden hoe je als huiseigenaar vergunning voor zonnepanelen kan aanvragen met de hoogste kans op succes, dit leverde een samenvatting op van 7 pagina’s (!) .

Zo nu en dan moet je even buiten je openluchtmuseum-bubbel kijken om te zien of er in de wereld normale dingen gebeuren. Jawel, een heel interessant bericht komt uit Middelburg. Daar staat een monumentale stadspoort, de Koepoort. Gebouwd in de 18e eeuw toen Middelburg rijk was geworden van de slavenhandel, daarna verwaarloosd en tegenwoordig een exclusief Bed & Breakfast! Bij de verbouwing in 2017 heeft de exploitant de gasaansluiting laten weghalen (wie verwarmt er een 18e eeuwse stadspoort?) en is overgegaan op 100% elektra. Dat wordt deze week 100% hernieuwbare elektriciteit, want er komen zonnepanelen op het dak van de Koepoort. Een monument! Hoe liberaal is men in Middelburg als men dat vergelijkt met Leiden.

Omroep Zeeland: Koepoort in Middelburg wordt energieneutraal dankzij onzichtbare zonnepanelen

Bed & Breakfast  De Koepoort, Middelburg

(met dank aan JR voor het onder de aandacht brengen van het Koepoort-project)

30 jaar gasverbruik juni

Aan het eind van elke maand worden volgens traditie de meterstanden in een spreadsheet opgetekend. Omdat we drie jaar geleden op inductiekoken zijn overgegaan is het nuttig om eens te kijken hoe het staat met het verbruik van aardgas voor kookdoeleinden. Als ik 30 jaar terug ga inde tijd zie ik dat het huishouden in de maand juni pak-em-beet 70 kubieke meter gas wist te verslinden. Dat werd in de jaren ’90 gehalveerd door het afschaffen van de fluitketel ten faveure van elektrisch water verwarmen. Het gasgeisertje in de keuken maakte plaats voor een close-in boiler. In 2003 kwam de zonneboiler en dat tikte heel hard aan: tussen 2003 en 2018 was de gasconsumptie in juni stabiel op 10 kuub. Nadat de inductiekoookplaat was geïnstalleerd zitten we in 2021 op 2 kuub gas. Conclusie: een zonneboiler tikt qua gasverbruik aan, overgaan op inductiekoken niet. Inductiekoken heeft andere, superieure kwaliteiten.

Zonnepanelen goudmijn voor VVE’s

Ik kreeg een uitgebreide raming van een lokaal VVE-bestuur over kosten en baten van zonnepanelen op het platte dak van hun flatgebouw. Er is een parkeergarage, en er zijn liften en er is mechanische ventilatie. Men schat het collectieve stroomverbruik op 50.000 kWh per jaar. Vraag was: hoe verkopen we zonnepanelen aan de leden van de VVE?

Een beetje sip concludeerde men dat als straks de salderingsregeling vervalt men maar een magere 5 a 6 cent voor elke teruggeleverde kilowattuur krijgt. Dat is niet leuk als je weet dat normaal gesproken 70% van geproduceerde zonnestroom terug het net in wordt geduwd. Daar zullen de leden van de VVE niet blij mee zijn. Totdat ik me bedacht dat er nogal wat leden zullen zijn die een elektrische auto (zullen gaan) aanschaffen en die hun karretje wellicht op het eigen terrein willen bijladen. Doe je dat met niet-in-eigen-huis-gebruikte, dus overtollige zonnestroom, dan scheelt je dat eventjes hoogtarief plus ODE plus heffingen en de hele BTW santekraam, minus terugleverprijs, zeg 23 cent min 5 cent = 18 cent per kilowattuur. De VVE kan dus haar leden ultragoedkope laadstroom aanbieden, maar dan moet wel de salderingsregel verleden tijd zijn. Alternatief is een batterijsysteem om de stroom die overdag wordt opgewekt voor nachtelijke consumptie te bewaren (ook daarvoor kunnen VVE-leden hun elektrische auto ter beschikking stellen). Terrein-, galerij- en parkeergarageverlichting genoeg, en stroom benodigd voor de mechanische ventilatie, dus ook dat is een mogelijkheid. Zonnepanelen worden voor VVE’s een goudmijn.