Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Meter draait nog steeds achteruit

In de meterkast prijkt nog immer een mooie oude, onverwoestbare ferrarismeter, zo eentje met een mechanisch telwerk en vooral dat platte wieltje dat traag rondraait als er weinig stroom door de meter gaat en dat des te harder gaat tollen als er meer apparaten in huis worden ingeschakeld.

Ook vandaag, met een beetje zon op de zonnepanelen, en tussen het stofzuigen en koffie zetten maar met draaiende cv en vloerverwarming, draaide het wieltje de voor mij zo gunstige kant op: terug, terug, terug. Niet hard, maar het is dan ook bijna 21 december, de dag van het jaar met het minste zonlicht. Als het wieltje de gunstige kant op draait, telt de meter terug en wordt er dus automatisch gesaldeerd.

Dat terugdraaien is naast charmant ook heel prettig want ik heb de stroom die nu [nog] wordt teruggeleverd, straks heel hard nodig voor de warmtepomp. Van het gas af begint met overschot aan zonnestroom in december! Of ik als anticipatie op die warmtepomp er in 2018 zonnepanelen bij ga plaatsen, bijvoorbeeld een zonnepergola, hangt af van de ontwikkelingen op salderingsgebied. Salderen van teruggeleverde zonnestroom met aangekochte stroom is in zijn schijnbare eenvoud zó begrijpelijk dat de grootste onbenul op stroomgebied de salderingsregeling begrijpt. Je betaalt wat je consumeert minus wat je teruglevert. Punt. Dat de regeling volgens Haagse politici niet genoeg geld voor de staatskas oplevert, jammer dan. Dat de regeling volgens fiscale experts niet deugt: jammer dan. Dat de regeing volgens andere experts niet genoeg het thuisverbruik van zonnestroom sitimuleert: jammer dan. Laten we volstaan met de constatering dat de salderingsregeling een echte volksregeling is waar de overheid maar verder van af moet blijven. Er wordt straks iets onbegrijpelijks gepresenteerd en dat werkt gewoon niet. Haagse ambtenaren, en zeker die van Economische Zaken, zijn expert in het bedenken van onmogelijk complexe subsidieregelingen. De salderingsregeling is simpel en het werkt buitengewoon goed. Kijk maar naar de hoeveelheid zonnepanelen die in 2017 is bijgeplaatst. Bij afschaffen van de salderingsregeling heeft het voor mij weinig zin om mijn tuin te versieren met een zonnepergola. Een  warmtepomp is dan veel minder aantrekkelijk. In dat geval is bijvoorbeeld een houtpelletkachel meer attractief.

Ik houd de hele discussie over het salderen dus scherp in de gaten. Mevrouw Minnesma hield gisteren in de uitzending van Buitenhof een krachtig pleidooi voor behoud van de salderingsregeling. Tof van Marjan.

website over de zonnepergola

Rebound 2017?

Elk jaar wordt rond deze tijd in mijn woning de kerstboom opgetuigd. Traditioneel doen de lampjes het niet. Ook dit jaar. Dus: naar de winkel en nieuwe kerstboomverlichting aangeschaft. Led-verlichting, dat wel. Keuze genoeg!. Omdat het verbruik van ledjes verwaarloosbaar is heb ik twee strings van 240 lampjes gekocht en die in de boom gehangen. 480 lichtjes ! Exorbitant. Wat zou mijn vader hiervan hebben gezegd? In de jaren ’60 was elektrische kerstverlichting een nieuwigheid. In die tijd decoreerde men de kerstboom met gekleurde elektrische gloeilampjes. Je kan anno 2017 nog steeds reservelampjes voor deze strings kopen! (bijvoorbeeld bij Elektroshop). Er ging een sliert van wel 50 lampjes in de boom. Feest! Elk lampje verstookt 3W aan stroom, dus zo’n sliert was goed voor 3*50 = 150 Watt.

Nieuwsgierig als ik ben heb in eens gemeten wat mijn 480 ledlampjes aan stroom consumeren. De verbruiksmeter kwam uit op 7,5 Watt. Qua verbruik is dat peanuts vergeleken met de 150W van mijn vader’s kerstverlichting. Maar juist omdat de lampjes zo weinig verbruiken heeft men neiging om er heel veel van in de kerstboom te hangen. Het is toch zo gezellig, wat? Dat is nou precies wat het rebound effect inhoudt. Besparing wordt niet volledig gerealiseerd door de neiging om van de zuiniger vervanging meer te plaatsen dan nodig is. Ook ik maak mij daar schuldig aan. Voor de gezelligheid in de Kerstperiode. Twee weken 5 uur per dag deze 7.5W kerstverlichting is 14*5*7.5 = 525 watturen, ofwel een halve kilowattuur. Mijn zonnepanelen produceerden vandaag precies evenveel. Moet kunnen, wat?

EDF schakelt een tandje zonnestroom bij

Terwijl we in ons landje rustig voortkeutelen en vooral veel praten over flankerende maatregelen om klimaat en milieu te beschermen (bijvoorbeeld de salderingsregeling voor zonnestroom versoberen) worden elders fermere plannen gepresenteerd. Frankrijk bijvoorbeeld. Electricité de France (EDF), [nog steeds] wereldkampioen kernenergie,  presenteerde afgelopen week een plan om de capaciteit aan zonnestroom in het land tussen 2020 en 2035 op te peppen met 30 gigawatt. Tegelijk wil men atoomstroom terugschroeven.

Als ik overigens op EDFmedia kijk, vraag ik mij af hoe belangrijk deze atoomboer zonnestroom vindt …… Of keutelt men in Frankrijk net zo leuk voort als wij dat doen?

bron: Renewz

20 maatschappelijke organisaties appeleren Wiebes

Het zit heel wat mensen bepaald niet lekker dat de minister van Economische Zaken de salderingsregeling voor zonnestroom al in 2020 wil vervangen door een soberder regeling (zeg maar gewoon “de pest” voor mensen met veel zonnepanelen, warmtepompen en zeer zeker voor NOM-mers en ‘neggies’ dwz mensen met negatief verbruik veroorzaakt door een royale hoeveelheid zonnepanelen en zuinig energiegedrag). Ik heb er een stukje aan gewijd in de laatste nieuwsbrief van de Zonnestroom Producenten Vereniging). Als je gaat rekenen aan het voorstel word je niet vrolijk, integendeel. Ik ben niet de enige die boos is over dit contraproductieve gedrag van regeringsploeg, i.c. de minister die zegt ook aan klimaat te doen. Terwijl zijn baas, de minister-president, ronkend aan de pers verkondigt dat wij in Nederland voorop lopen met het stimuleren van duurzame energie, zet zijn minister van Economische Zaken er stevig de rem op, en dat terwijl zijn toch al niet zo progressieve voorganger had beloofd dat de salderingsregeling tot 2023 onaangetast zou blijven. Wie moet je nou geloven? Ofwel bewijs temeer dat je politici c.q. de overheid voor geen milliseconde kan vertrouwen. Heb ik het idee dat ik voortdurend door dit soort lieden word bedonderd?

Genoeg gemopperd. Een aantal respectabele organisaties, onder andere: UNETO-VNI, Natuur & Milieu, Aedes, Consumentenbond, Woonbond, VNG, meer dan honderd lokale energiecoöperaties en Bouwend Nederland, is in de pen geklommen en heeft een open brief gestuurd aan de minister van Economische Zaken. Onderwerp: behoud de salderingsregeling voor zonnestroom zoals beloofd door voorganger tot ten minste 2023. Citaat: “Zonne-energie moet je stimuleren, niet blokkeren” (Doekle Terpstra, voorzitter UNETO-VNI). Om een paar lullige vermeden belastingopbrengsteuro’s wordt een hele sector van installateurs bedreigd en aarzelen particulieren met de beslissing om wel of niet zonnepanelen te plaatsen. Dat noem ik geen stimulerend beleid, maar gewoon ouderwets Haags wipkipperen,

De open brief vindt u hier

Haha, volgens het Financiële Dagblad gaat het om zonnepalen. Die financiële journalisten weten van hoed noch rand. Helaas is meneer Wiebes een pure belastingjongen. Zouden de FD journalisten en de minister het verschil kunnen uitleggen tussen kilowatt en kilowattuur?

Dagje fossiel geeft te denken

Mijn zonnestroom verzamelmeter gaf gisteren een productie aan van nul komma nul, De thermometer op de zonneboiler stond op minimum. Ik krijg hierdoor de kriebels omdat ik die dag helemaal afhankelijk ben geweest van fossiele energie: gas voor de cv ketel, gas voor warm water en stroom voor alle pompen, lampjes en apparaten in huis. Gisteren was dus qua productie een echte nuldag. Het komt niet zo vaak voor dat er niet ergens een beetje, wat meer of heel veel stroom of warmte wordt opgewekt met behulp van de elementen. Het jaarlijkse aantal nuldagen  schommelt tussen 5 (winter 2015-16) en 16 (winter 2010-11), en hier heb ik dus de eerste achte nuldag van het winterseizoen te pakken.

Wat voor maatregelen kan men nemen als stadsbewoner om hier iets tegen te doen? Veel en niet veel. Je huis extra goed isoleren en met zonnepanelen en warmtepomp energieneutraal worden op jaarbasis is niet zo’n punt, maar compleet autonoom duurzaam worden vereist effe wat meer. Een warmtepomp vreet stroom en waar haal je dat vandaan op een dag als gisteren? Gelukkig stond er nogal wat wind en kan in zo’n geval de benodigde geimporteerde stroom uit een duurzxame bron ergens ver weg worden verkregen. Althans dat hoop je maar want over wat over de stroommix die je huis binnenkomt heb je geen enkele controle. De prijsontwikkeling van de thuisaccu houd ik hierom scherp in de gaten. En ontwikkelingen omtrent biomassakachels, lees: houtpelletkachels. Wat is er nou verschrikkelijker: met je eigen houtpelletkachel extra fijnstof aan de lucht in je woonbuurt toevoegen (bij alle uitstoot van open haarden en allesbranders) of een kolencentrale laten draaien voor je warmtepomp? Is het economisch en/of sociaal acceptabel indien elke stadsbewoner energetisch autonoom zou willen/moeten zijn? Een lastig onderwerp.

LED-buitenverlichting voor de Kerst

Bij de plaatselijke vestiging van Hudson’s Bay was men druk in de weer met het aanbrengen van buiten-kerstverlichting: lange strips bezet met lichtpeertjes die de gevel gaan opsieren in deze donkere dagen. Honderden lampjes!

De strips zagen eruit als vanouds: strips met om de 30 cm een lief peertje. Ik kan me heel goed herinneren dat dit gewone 20W gloeipeertjes waren. Zeg 500 van dit soort lampjes en je hebt 10 kilowatt vermogen nodig om al dat licht te genereren. Bij een efficiency van 5% ben je dus 95% bezig het heelal te verwarmen.

Niet zo! Bij nadere inspectie blijkt elk peertje als inhoud 6 ledjes te hebben, ieder keurig op twee steeltjes geprikt. Het opgenomen vermogen van zo’n peertje zal liggen in de orde van grootte van 2 Watt. De hele gevel van Hudson’s Bay wordt dus deze kerst verlicht met mooi licht dat een vermogen eist van 1 kilowatt. Dat is 90% reductie vergeleken met de belachelijk inefficiente gloeipeertjes van voorheen.

Vensterglas dat stroom produceert

Er is een tijd geweest dat brillenglazen populair waren die donkerder worden zodra de hoeveelheid licht toeneemt. Dat is een heel leuk principe dat opgepikt is door Amerikaanse onderzoekers. Onderzoekers verbonden aan het US National Renewable Energy Laboratory hebben een materiaal ontwikkeld dat normaal gesproken transparant is maar dat donkerder wordt zodra er zonlicht op schijnt EN dat dan stroom gaat produceren. Een soort fotovoltaisch zonnebrillenglas dus. Als zoiets verder ontwikkeld wordt is straks de luxaflex niet meer nodig achter het vensterglas omdat het glas zelf reageert op zonlicht en als dank stroom gaat produceren. Zover is het nog niet, maar sta niet over tien jaar of zo verbaasd te kijken als zoiets op de markt komt.

bron: the engineer.co.uk

Vermeden stroomverbruik met een pompschakelaar

De vloerverwarming van de huiskamer wordt aangedreven door een fluisterstille 60W circulatiepomp. Het ding is zó stil dat je niet in de gaten hebt of hij wel of niet draait. Dat is heel prettig, maar het kan ook een valkuil zijn. Indien de pomp ongehinderd zou draaien verbruikt hij per dag 1,44 kilowattuur, ofwel per jaar 365 keer zo veel = 525 kilowattuur. Dat is een stevige consumptie!

Om verspilling tegen te gaan waren twee dingen nodig: 1. een pompschakelaar, 2. een manier om te weten hoe vaak en hoe lang de pomp in bedrijf is met die pompschakelaar. Dus schafte ik een pompschakelaar aan. Het stroomverbruik van de circulatiepomp wordt geregistreerd door een Plugwise logger. Uit de logbestanden is eenvoudig uit te rekenen wat de draaitijden waren. De pompschakelaar deed het begin november niet zo goed (zie bericht op 8 november), maar na een eenvoudige ingreep werkte hij weer voorbeeldig. Loggen maar!

Het resultaat ziet u in het plaatje. Er is afgelopen november in totaal 18,8 kWh stroomverbruik geregistreerd, de ene dag wat meer dan de andere, afhankelijk uiteraard van de warmtevraag. Indien er geen pompschakelaar was geweest, zou er 30 x 1,44 = 43,2 kWh zijn verbruikt. Afgelopen november is dus 24,4 kWh stroom bespaard, of wel een dikke 5 euro stroomkosten.

In november heeft de pomp ongeveer 45% van de tijd gedraaid. Ik schat met het natte vingertje en met een vleugje ervaring dat de draaitijdpercentages door het jaar genomen als volgt zijn: jan = 50%, feb = 45%, maart = 30%, april = 10%, mei t/m september 0%, oktober 10%, november 45% en december 50%. Ik kom dan met wat rekenwerk uit op 1740 uur per jaar draaitijd terwijl zonder pompschakelaar er 8760 uur gedraaid wordt. Met andere woorden; een pompschakelaar bespaart ongeveer 80% aan stroom en dus aan stroomkosten. In geld uitgedrukt bij een kilowattuurprijs van 22 cent is de besparing iets van 90 euro. Een pompschakelaar kost ongeveer 60 euro. Een pompschakelaar lijkt mij dus een eersteklas investering. En door minder te draaien gaat de pomp ook nog eens langer mee.

Wat niet zoveel mensen weten is dat er [al lang] circulatiepompen bestaan met ingebouwde pompschakeling. Eigenlijk zouden álle vloerverwarminsgpompen van dit type moeten zijn.

(overigens: op het plaatje is op 8 november de draaitijd hoger dan 75%. Dit noemen we een outlier. Die dag had ik de pompschakelaar losgekopppeld om hem na te kijken (zie bericht op 8 november). De pompstekker zat die dag zonder meer in een stocontact geprikt. De dag erna zat de pomschakelaar weer tussen het stopcontact en de pomp en ziedaar: lagere draaitijd).

Buurt-batterij? Staat-batterij!

Terwijl wij in ons kneuterlandje experimenteren met huis en buurtbatterijen pakt men het elders een niveautje hoger aan. In de deelstaat South Australia is vandaag de grootste buurtbatterij ter wereld officieel in dienst genomen. Het gaat om een 100 MW lithium-ion accu die is gebouwd door Tesla na de desastreuze blackout afgelopen jaar. Indertijd braken interstate connector hoogspanningskabels tijdens een storm, windparken werden automatisch stilgelegd en de complete staat zat 24 uur zonder stroom.

Zie Yahoo

En toen werd het meetbaar kouder

…. en natter en donkerder. Wat dat laatste betreft: november was hier in Leiden een ondermaatse maand voor zonnepanelen. Het oude vertrouwde  referentiesysteem (760 Wp, geinstalleerd in 2000) presteerde afgelopen maand slechts 13,3 kWh (klik hier voor de opbrengststatistieken) en alleen 2012 was in dit opzicht slechter.

Het is koud en dus draait de cv sinds kort de hele dag. Ik meet de temperaturen in het verwarmingssysteem i.v.m. de beslissing straks welke warmtepomp er moet komen om knus, comfortabel en verantwoord van het gas af te gaan.

Vraag 1: Kan  het systeem goed draaien met lage watertemperaturen. Voor de vloerverwarming is dat geen punt, voor de rest van de woning wel. We praten over een huis gebouwd in 1936. Men had indertijd heel andere inzichten omtrent verwarming dan vandaag de dag.

Het plaatje is een schermafdruk van de registratie van vandaag vanaf 16:00 uur. Overdag staat de kamerthermostaat ingesteld op 19 graden, en om 16:00 gaat hij naar 20 graden De aanvoertemperatuur van de cv loopt keurig mee: 35 graden in de voormiddag en een sprongetje richting 40 graden rond 16:00 uur. Elk half uur slaat de ketel even aan, verwarmt het water een paar graden, en stopt. Het resultaat is een mooi regelmatig verlopend piekjespatroon in het temperatuurverloop. Aan het eind loopt de grafiek wat op: het wordt na 19:00 kouder buiten en dan gaat de warmtevraag omhoog.

“Is dat meten duur” vraagt u zich wellicht af. De metingen worden verricht met een sensor met de fraaie naam DS18B20 die met een paar draadjes is verbonden met een wifi ESP8266 chip op een controllerboardje met de naam NodeMCU. Een DS18B20 kost €4,50 en een NodeMCU krijgt u voor €7,95. Er moet wat gesoldeerd worden. Een account op ThingSpeak (www.thingspeak.com) is gratis, maar u bent tijd kwijt met configureren en uitzoeken. Software voor de NodeMCU is open source. Met andere woorden: ik zit voor eenmalig ruwweg 15 euro aan hardware lekker te meten, 24 uur per dag en 7 dagen in de week.

Hoe mooi en informatief deze grafiek is, het is nog niet voldoende. Ik wil vanwege de invloed van de buitentemperatuur op de warmtevraag ook de buitentemperatuur als permanent bemeterde waarde te gaan meenemen. Er komt dus een tweede temperatuursensor aan de NodeMCU te hangen. Voor mooie synchrone metingen.

NodeMCU vindt u bij Protolectron

DS18B20’s zijn voorradig bij Kiwi Electronics