Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Uche-kuche

Omdat ik sinds een paar dagen een fijnstofmeter aan het werk heb die met ijzeren regemaat gegevens doorstuurt naar het webportal luftdaten.info kijk ik zo nu en dan uit pure nieuwsgierigheid hoe het met de luchtkwaliteit in ons land in het algemeen en bij mij in de wijk in het bijzoder erbij staat. Vandaag is dus goed beroerd. Woei een week geleden de wind uit de noordwesthoek, vandfaag is het zuidoost en dat merk je. Dikke prutlucht vol met gemeen fijnstof uit industrie- en landbouwgebieden verstikt de lucht in west-, zuidwest Nederland en Vlaanderen. Heel vervelend voor de lopers van de Leidse Marathon vandaag.  Uche-kuche.

Doe ook mee aan collectief fijnstof meten in west-Europa, met Luftdaten (Nederlandstalige versie van de website)

Een kaart met de meetwaarden van alle fijnstofmeters vindt u hier:

Fijnstofmeter

Via een bevriende relatie in het oosten des lands kreeg ik een fijnstofmeter. Dit exemplaar was afkomstig van het Duitse burgerinitiatief Luftdaten. Deelnemers kunnen zelf een fijnstofmeter in elkaar zetten, of er een voor een klein bedrag door de organisatie laten opsturen. De fijnstofmeter geeft meetdata door aan een server in Stuttgart, en van daaruit kan je via het webportal luftdaten.info zien hoe het met de luchtkwaliteit in jouw omgeving, jouw land of in west-Europa is gesteld. Zelfs in het Brexitende Engeland bevinden zich meetpunten. Heel nuttig. Hier in Nederland hebben we het luchtmeetnet van het RIVM. In mijn eigen gemeente staat zegge en schrijven één officiële snuffelpaal. Veel te weinig, vandaar het nuttige burgerinitatief.

Zo’n fijnstofmeter bestaat uit twee onderdelen: een meetinstrument (de sensor) en een stukje IOT-elektronica. Laat dat laatste nu een ESP8266 zijn, een wifi-neefje van de Arduino! Dat boardje zorgt voor het uitlezen van de sensor en het opsturen via de eigen wifi van de data naar Stuttgart. Vreselijk leuk en maatschappelijk heel nuttig. Binnenkort vindt u een beschrijving van de fijnstofmeter in het Arduinohoekje van deze website, reken maar!

Doe ook mee aan collectief fijnstof meten in west-Europa, met Luftdaten (Nederlandstalige versie van de website)

13008 oscilleert

Wat is dat nou weer? Mijn aller-alleroudste nog werkende OK4E omvormer, nummer 13008 uit het jaartal 2000, vertoont zaagtandgedrag, flipflop, aan-uit. Dat is niet zo leuk!

Het plaatje is samengesteld uit twee screenshots van de prestaties van 13008 die ongeveer een halve minuut  na elkaar zijn gemaakt. In het linker vakje ‘actual data’ produceert hij vermogen (‘power’ = 23 W), en in het rechter niet (‘power’ = 0 W). Na een minuutje of zo gaat 13008 weer produceren om dan weer te stoppen. En zo flipflopt het de hele dag maar door.  Dat dat niet goed is voor de dagproductie, dat is een open deur.

Opvallend is dat links, als de omvormer het wel doet het AC voltage 241,6 V is terwijl het AC voltage rechts, in de ‘doet-niet’ fase, liefst 245,3 V is. Ik vraag me af of deze oude OK4-tjes die stammen uit het 220V tijdperk, uit beveiligingsoverwegingen zijn begrensd op 245 V (AC spanningsvenster 245 V). Als dat zo is, dan oscilleert 13008 netjes mee met de rimpels van de netspanning. En dan volgt de vraag: is daar wat aan te doen? Zou er nog iemand zijn die voor mij de installateurs-software van OK4E’s heeft zodat ik eens een nieuwgierig kijkje in de elektronische hersentjes van dit alleraardigste omvormertje kan nemen? Mijn e-mailadres is floris256@yahoo.com.

Gierzwaluwen gearriveerd

Boven mijn stad vliegen weer gierzwaluwen. Deze sympathieke trekvogel komt elk jaar eind april – begin mei in ons land om te broeden en begin augustus vliegen ze weer weg naar hun winterverblijven in Namibiē. Het zijn ongelooflijke luchtacrobaten. Ik kijk elk jaar in deze tijd uit naar de komst van de giertjes en jawel, gisteren rond 20:00 dartelden de eerste koppels door de avondlucht. Ze zijn er weer!

meer informatie over gierwaluwen op Gierwaluwbescherming Nederland

Die wil ik ook wel eens testen…

Hanwha Q Cells annoneerde recentelijk een nieuwe module op de PV markt, namelijk een Q.peak Duo-G6 zonnepaneel met 122 halve cellen gezaagd uit 161.7 mm wafers. Conventioneel gebruikt men 156.75 mm wafers. De fabrikant beweert dat de efficiency van een zonnepaneel hiermee 6% wordt verhoogd. Het vermogen van het 122-cel paneel is 355 Wp terwijl er ook een broertje is met 144 cellen en een vermogen van 420 Wp. Moet je voorstellen wat je uit de hemel plukt met zes van zulke panelen! Vergelijk dat eens met mijn zes 95 Wp paneeltjes uit 2000!

Zo’n 420 Wp paneel wil ik wel eens bij de lappendeken aan panelen op m’n schuurtje leggen om te vergelijken met ‘normale’ panelen. Wat voor een omvormer zou ik nodig hebben?

PV-Magazine.com: The Q.Peak Duo-G6 module

Hybriders en salderen / niet salderen

Het afschaffen van de salderingsregel staat op gespannen voet met een verwarmingsmodel waarbij een warmtepomp voor verwarming verzorgt en waarbij [veel] zonnepanelen in de zomer voor de benodigde kilowattuurtjes zorgen. Dat is netjes gezegd. Je kan ook zeggen: afschaffen van saldering is een doodklap voor het warmtepomp-PV-model. Maar hoe zit dat voor hybride systemen?

Nu ga ik persoonlijk niet door het dak van hybride systemen, simpelweg omdat er te veel complexe techniek en elektronica bij komt kijken: gasketel, warmtepomp, pompen, kleppen, meet-en regeltechniek, Prachtig voor de after service dloor een installateur, maar tegelijk een voortdurende bron van zorg voor de eigenaar-gebruiker. Lees Martin Kleinman’s blog er maar eens op na. Martin’s blog is overigens voor mij van onschatbare waarde omdat hij productie- en verbruikscijfers publiceert. De verwarmingsinstallatie in huize Kleinman (Lelystad) is een hybride systeem: cv ketel, ELGA, zonnepanelen, zonneboiler. Perfect, too good to be true. God bless Martin.

Een eigenschap van een hybride warmtepomp zoals de ELGA is dat deze met name in het voorjaar en najaar voor de verwarming zorgt en daarmee de gasgestookte cv ontlast. Als een ELGA draait verbruikt hij stroom, maar deze wordt opgewekt door de zonnepanelen en passeert de slimme meter niet. Een hybride warmtepomp zorgt dus voor stroomconsumptie van eigen PV achter de meter.

Ik heb eens even naar de cijfers gekeken die Martin publiceert. Ik neem hiervoor het jaar 2016, een jaar met complete cijferreeksen.  In 2016 nam Martin’s huishouden gesaldeerd 2.458 kWh stroom af. Bij 22 cent per kWh betaalde hij derhalve netto 541 euro voor stroom.

In de niet-gesaldeerde situatie moeten we kijken naar geregistreerde teruggeleverde kilowattuurtjes. Tussen mei en september levert Martin netto 600 kWh terug. Daar zou hij 5 cent voor krijgen, ofwel 30 euro in plaats van (in 2016) het bedrag van 600 x 0,22 = 132 euro. De Kleinmannetjes gaan in een niet-salderingssituatie met hun ELGA op z’n minst 132 – 30 euro = circa 100 euro op jaarbasis-2016 meer betalen in een niet-salderings regima.

Ik zeg expres “op z’n minst”. In de maanden mei t/m september staat de ELGA stil en gaat er dus heel veel zonnestroom terug het net in. In de getallen in de tabellen van Martin is dat 50%. In werkelijkheid zal dat meer zijn omdat het stroomverbruik in het huishouden in het zomerseizoen altijd lager is dan in het winterseizoen. Ik schat uit het losse polsje dat er 50 euro bij moet op de rekening die Martin gepresenteerd in de niet-salderen situatie krijgt door de energieleverancier. .

Conclusie: huishoudens met PV panelen die verder een hybride verwarming hebben: cv-gasketer voor als het echt koud wordt en een warmtepomp voor het voor-en naseizoen, gaan er bij afschaffing van de salderinsgregeling een stuk minder op achteruit dan mensen zonder hybride verwarming. Dit komt door consumptie achter de meter door de assisterende warmtepomp van overschot aan zonnestroom.

bron voor berekeningen: pagina Statistieken op Familie Kleinman BLOG

Blijft warmtepomp betaalbaar bij afschaffen salderen?

Een partij die niet heel hard stond te juichen na de aankondiging van Wiebes dat het straks afgelopen is met salderen, zijn de installateurs van warmtepompen. Het is muisstil in die branche. Waarom juichen ze niet in koor mee met Holland Solar en andere zonne-installateurs?

Dank je de koekkoek!

Het enige model waarop een warmtepomp op dit moment financieel haalbaar is – of je moet een klimaatfreak zijn – is met behulp van zonnepanelen. De extra stroom die de warmtepomp in de winter verbruikt wordt in de zomer opgewekt door je forse zonnepaneelinstallatie. Dat is zelfs de bedoeling met een warmtepomp gecombineerd met een PV installatie. Het hele financiēle plaatje is gefundeerd op zomer-winter salderen.

Stel je hebt een efficiēnte 5 kWp PV installatie en een 8 kW elektrische lucht-water warmtepomp.

met salderen

In de zomer wek je overschot op met je zonnepanelen. Op jaarbasis produceer je 4.500kWh waarvan er 1.500 achter de meter worden verbruikt. Blijven 3.000 kWh die terug het net in gaan (de spaarpot) om in de winter aan de warmtepomp te voeden. In het salderingsmodel werkt dat perfect. Velen maken er gebruik van.

zonder salderen

In een situatie waarin salderen helemaal is afgeschaft krijg je voor die 3.000 kWh die terug het net in gaan (hooguit) 5 cent van je elektriciteitsleverancier. Dat is 150 euro.

In de winter koop je die stroom weer terug van de energieleverancier voor 22 cent, want salderen is passé. Dat is 3.000 x 22 cent is 660 euro.

Met andere woorden: deze particulier gaat bij afschaffen van de salderingsregel op jaarbasis sowieso 510 euro meer betalen. Aan wie? Aan de fiscus. Waarom? Omdat je duurzaam bezig bent. En het wordt nog veel erger als je nog meer panelen hebt.

Er wordt dus door onze wakkere minister flink geknaagd aan het zakenmodel voor exploitatie van een warmtepomp. De aanschafsubsidie is al niet zo geweldig, dus ik kan me goed voorstellen dat particulieren die op dit moment voor de keuze staan tussen vervanging van de cv ketel en aanschaf/installatie van een warmtepomp en veel zonnepanelen zich stevig achter hun oren krabben.

Vandaar de stilte in warmtepomp-installateursland?

TNO verdenkt connectoren bij PV branden

In de lange hete zomer vorig jaar ging een aantal PV daken spontaan in de brand, waaronder nogal wat in-dak systemen bij nieuwbouw- en renovatiewoningen. Verdacht veel brandjes (27) werden gerapporteerd en dat was nog maar het topje van de ijsberg want er is geen centraal register voor incidenten met PV systemen. TNO deed gedegen onderzoek naar het verschijnsel en publiceerde onlangs een lijvig rapport. Als hoofdverdachte komen kabelverbindingen uit de bus. In het verre verleden waren het junction boxjes die spontaan (te) warm werden (de Scheuten-panelen affaire uit 2013), nu zijn het dus connectoren. Die zijn tegenwoordig van het type MC-4, en dat is een industriestandaard. Het plaatje laat ze zien. Het is weer eens lekker verwarrend. Je hebt vrouwtjes connectoren (die zien er verdacht veel als mannetjes uit, maar het is de holle centrale bus die het ‘vrouwelijke’ voorstelt) en je hebt mannetjes connectoren (die er dus verdacht ‘vrouwelijk’ uitzien) waarin de centrale bus een smalle pen is. Waar het om gaat zijn de klemverbindingen die ik met rode pijltjes heb aangegeven. Als de kabel daarop wordt geklemd met een inferieure klemtang, dan kan op die plek een overgangsweerstand zitten. Bij volle belasting ontwikkelt daar warmte. Het plastic van de connector kan dan smelten en als dat connectorpaar in contact is met dakisolatie of dakbeschot kan dat vlam vatten. Bingo en bel de brandweer maar! Aanbeveling van TNO: gebruik altijd in het hele systeem connectoren van hetzelfde fabrikaat en gebruik een echt kwalitatief goede klemtang bij het ter plekke vervaardigen van verbindingskabels naar de omvormer.

snelle link: bericht op Holland Solar

Salderingsregeling geleidelijk afgebouwd tussen 2023 en 2031

De website Rijksoverheid publiceerde vanochtend het bericht dat Wiebes heeft besloten dat de salderingsregeling voor zonnestroom blijft gehandhaafd tot en met 2022. Op 1 januari 2023 begint men met uitfaseren van de regeling, om in 2031 helemaal korte metten met de regeling te hebben gemaakt.

Hiermee trekt Wiebes keurig de lijn door die alle ministers van Economische Zaken (vergeet dat Klimaat maar want dat is voor de bühne) voor hem, hebben getrokken: de particulieren zijn de melkkoetjes, de industrie en de grote vervuilers worden keurig ontzien. Niets nieuws onder de zon dus. Het venijn van het bericht zit in de staart: de slimme meter wordt per 2023 verplicht. Echt stimuleren van duurzaamheid bij de huishoudens gaat daar bij EZ in principe nooit van harte, want duurzaamheid = minder consumeren. En dat is taboe in Den Haag.

Over de voorgestelde terugleversubsidie geen woord in het bericht. In de prullenbak met die draak?

bericcht Salderingsregeling verlengd tot 2023 op www.rijksoverheid.nl

Tandje hoger!

De haperende Exendis Gridfit (zie blog van 15 april, Zaagtand?) ging meteen op reis naar de reparatieservice van de Zonnestroom Producenten Vereniging. Daar zit een doorgewinterde, gecertificeerde elektronicus die weet van hoed en rand van omvormers uit de pioniersjaren. De symptomen: aan-uit, beetje produceren en dan weer stoppen, toch een beetje warm worden, waren duidelijke signalen voor de expert: het AC-spanningsvenster. Een omvormer moet, om stroom af te leveren, opboksen tegen de netspanning in huis. Dat doet hij door een iets hogere spanning te creëren. Die oude Exendissen schijnen te werken met een bovengrens van het z.g. AC-spanningsvenster van 239 V. Bij mij is de spanning 238V en zodra die spanning 1V hoger werd, schakelde de omvormer uit, precies volgens het boekje. De elektronicus heeft de bovengrens iets verhoogd, de omvormer getest en weer teruggestuurd. Hij presteert weer als de beste! En dat is fijn want de zon schijnt de afgelopen dagen lekker door.