Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Zomaar een productiekromme

Niet geheel toevallig natuurlijk. 25 mei 2020 was een schitterende dag in Leiden: koel begin, heldere lucht, stralende zon. geen wolkje aan de lucht. Perfectie, de hele dag lang. Als zo’n dag is afgelopen, is het een feest om naar de productiekromme te kijken die mijn Arduinootje elke dag toch maar weer produceert. Die kromme zag er op 25 mei als een theemuts uit (blauwe plot). In de ochtend gaat het zoals een ideale productiecurve behoort te lopen. De zon schijnt dan vrolijk op de oude Sunpowerpaneeltjes (570 Wp) gericht op het Z-O). Als er geen andere panelen zouden liggen zou de kromme hebben verlopen als de rode lijn en stelt het gearceerde oppervlak de dagproductie voor. Echter, we wonen in een stedelijke omgeving en dan heb je het niet voor het zeggen. Rond een uur of 12 piept de zon over de nok van het dak heen en begint de panelen die op het achterdakvlak liggen (1020 Wp gericht op het NW) te voeden. Die productie wordt weergegeven door het niet-gearceerde oppervlak onder de kromme. Dus: de oude  paneeltjes produceren eigenlijk veel meer dan de NW-gerichte panelen. Dank je de koekoek: NW is niet bepaald de meest begeerlijke richting. Maar: who cares? Het is allemaal productie en de oude paneeltjes doen het nog steeds voortreffelijk. De zonnestroom klotst in mei en juni bij mij tegen de plinten.

Torentje Bussekruit

Ik las gisteren in Trouw een aardige column van Vincent Dekker over het ‘Torentje Bussekruid’-effect (of het ‘Leidse-veemarkt-effect’ zo u wilt). Vincent noemt dat niet met zoveel woorden, maar de vergelijking met wankele torentjes en bezige veehandelaren kwam meteen bij mij op.

Wal wil het geval: Vincent heeft al een jaar of wat zonnepanelen. Zeer tot tevredenheid. Vincent houdt zijn productie scherp in de gaten (is je geraden: meten is weten). Wellicht aangestoken door Vincent’s enthousiasme liet de buurman ook zonnepanelen installeren. En de volgende buurman, en toen nog meer buurlieden. En toen ging het mis: uitval van productie doordat de bovengrens van het veilige AC spanningsvenster van de omvormer wordt bereikt.

Hoe gaat dat: een omvormer werkt als een soort pomp. Hij pompt zonnestroom ‘terug’ het openbare net in door een iets hogere AC spanning af te geven dan de netspanning. Buurman’s omvormer doet precies hetzelfde, die van diens buurman ook, enzovoort. Het is op een zonnige dag opbieden geblazen. De netspanning kan door al die iets hogere spanninkjes uit de hand lopen als de kabels en transformator van het wijknet er niet op zijn berekend en er niet genoeg vraag is in de wijk naar stroom. En kabels en wijktransformators in oude wijken zijn daar niet op berekend. Gevolg: omvormers schakelen af tot er weer kan worden opgeboden. Het lijkt wel de oude Leidse veemarkt: loven en bieden, handjeklap, wegwezen. En Torentje Bussekruit viel om.

Vincent loste het probleem in eerste instantie op door zijn omvormer op de minst belaste fase te zetten. Slim! Totdat de volgende buurman zonnepanelen liet installeren. Op de fase die Vincent gebruikt. Vincent terug bij af.

Hetzelfde effect heb ik vorig jaar meegemaakt met mijn eigen oude OK4E-tjes. Die hebben een lagere bovengrens van het AC-spanningsvenster dan de omvormer van Vincent. OK4 = oude meuk, heb ik een collega wel eens horen zeggen. Nope! De OK4E is een goed ontworpen stuk elektronica, niks mis mee. Alleen heeft het ding een niet aan oude wijken-met-veel-zonnepanelen aangepast AC spanningsvenster. Ik was in 2000 de eerste in deze buurt met zonnepanelen! De gemeente Leiden is gek genoeg mijn bondgenoot in deze. Door de bizarre welstandsregels haalt haast niemand in mijn buurt het in zijn hoofd om zonnepanelen te laten installeren. En dat is voor mijn productie maar goed ook!

Vincvent Dekker: Help! Ik kan op mooie dagen mijn zonnestroom niet meer kwijt!

YouTube: Leidse Veemarkt 1969

Puntgaaf polystyreen piepschuim

Er moet aan oude woningen zo nu en dan iets gerepareerd worden. Dat was kort geleden bij mij weer eens het geval. Klemmende deuren moesten echt hoognodig worden bijgewerkt. Bij de werkzaamheden kwamen polystyreenkorrels tevoorschijn. Uit de spouw. Die is in 1980 (!) toen ik de woning net had betrokken van top tot teen volgeblazen met die korrels. Als ik mij goed kan herinneren een papje polystyreenkorrels met een slap bindmiddel. Gaten boren in voegen en blazen maar, een dag lang! Deze koek zit nog steeds in de spouw, en kennelijk in zeer goede staat. Indertijd kostte spouwmuurisolatie mij de lieve som van 900 gulden. Buurtgenoten dachten dat ik kierewiet was geworden. Een flitsende  nieuwe auto was toch veel leuker! En ook de keuken viel in 1980 eigenlijk van ellende uit elkaar. Maar ja, een gulden kan je maar een keer uitgeven. Ik bleef uit arren moede nog een paar jaartjes langer in mijn oude roestbak rijden. De keuken werd eigenhandig zo goed en zo kwaad als het ging opgeknapt

Functioneel zijn de polystyreenkorrels zeer zeker. Door de goede isolatie-eigenschappen zakte het gasverbruik van de (indertijd) VR ketel met 400 kubieke meter per jaar. Over de 40 jaar dat de spouwisolatie er zit is er dus pak-em-beet 40 x 400 = 16.000 kubieke meter aardgas bespaard. Leuk rendementje, afgezien van de milieuwinst. Pas 20 jaar na de spouwmuurisolatie kwamen de zonnepanelen, in juni 2000. Maar over dat jubileum komende maand.

Slim laden helpt

Met dat enorme aantal zonuren afgelopen april en nu ook vraag je je af wat je straks, als je niet meer salderen mag, in hemelsnaam moet doen met al die zonnestroom. ‘Afvonken’ ofwel een soort affakkelen zoals dat gebruikelijk is op olievelden? In je auto stoppen bijvoorbeeld, maar dan moet hij niet op dat moment ver weg op het parkeerterrein bij de baas aan de lader hangen. Netbeheerder Enexis heeft tussen 2017 en 2019 bij een aantal huishoudens een energiemanagementsysteem getest dat alle elektriciteit in het hele huis bijhield en regelde, inclusief het opladen van de elektrische auto en het in- en uitschakelen van  allerlei elektrische apparaten. Of de huishoudens waren uitgerust met zonnepanelen zegt de samenvatting niet.

Samenvatting ‘Een stabiel elektriciteitsnet door slim laden aan huis’ te downloaden bij Enexis

Regionaal politiek lachertje

Een bericht op Sleutelstad.nl: VVD Oegstgeest tegen verplicht plaatsen zonnepanelen. Wat schrijft men: In het concept Regionale Energiestrategie (RES) staat dat gemeenten huiseigenaren zouden mogen dwingen om zonnepanelen op het dak van hun stulpje te leggen. De VVD is daar tegen: geen dwang, laat de mensen zelf maar beslissen. Dwang is niet de oplossing. Stoere jongens, VVDers uit Oegstgeest.

Als die VVD-ers bij de buurman kijken (Leiden) dan zien ze dat daar zonnepanelen onder dwang van woningen afgehaald moeten worden. Niks geen zelf beslissen, de gemeente doet dat voor u. Welstand komt voor alles en haal het niet in uw hoofd om die vermaledijde zonnepanelen zichtbaar te plaatsen. De gemeente Leiden heeft middels haar wethouder afgelopen februari minimale veranderingen aan de welstandsnormen voorgesteld; om kort te zijn: van ‘Regel 1. Niks mag, regel 2: in alle andere gevallen geldt regel 1’ tot ‘Regel 1: Niks mag, regel 2: achter je woning mag je doen wat je wilt, regel 3: in verband met regel 1 moet je voor de zekerheid toch een vergunning aanvragen want anders loop je de kans dat Handhaving bij je aan de deur komt, regel 4, zie regel 1’. En dat alles in het beschermde stadsgezicht waartoe grote delen van Leiden behoren.  Het prachtige nieuwe voorstel zit in de almachtige gemeentelijke machinerie en we horen er niets meer over. Dus: VVD Oegstgeest is tegen dwang, gemeente Leiden handhaaft met dwang en al. Naar Oegstgeest verhuizen?

bericht Sleutelstad.nl: VVD Oegstgeest tegen verplicht plaatsen zonnepanelen

1945-2020

Wat heeft de wereld aan goeds voortgebracht na de verschrikkingen van de Nazitijd en de Tweede Wereldoorlog? Veel, al is humanitair gesproken de wereld nog steeds een puinhoop, hebben we een pandemie aan de broek, leven er veel te veel mensen in armoede, heeft niet iedereen een fatsoenlijk dak boven het hoofd, geen stromend water, riolering, elektriciteit, geen baan en brak onderwijs, zijn de mensenrechten in een heleboel landen bepaald niet in orde, is er groot gebrek aan democratie en persvrijheid en staan de media zo nu en dan vol met fake nieuws. We hebben het niet eens over sterk toenemende inkomensverschillen, klimaatverandering, plastic soep en nog veel meer problematiek.

Als ik naar techniek kijk (het belangrijkste onderwerp van dit blog), is er enorm veel bereikt. We hebben internet. Mensen zijn op de maan geweest, er rijden karretjes op Mars, er zijn exoplaneten ontdekt. Medisch: denk aan CAT en MRI scan, antibiotica, vaccinaties, DNA technieken. Heel veel is mogelijk gemaakt door de komst van halfgeleidertechnieken. Computers, iPhones en lasers zijn producten van deze technieken. Twee hele mooi voorbeelden zijn: het zonnepaneel en het ledje. Allebei halfgeleiders. Mijn opa kneep zijn duim in spierkramp met zijn knijpkat model 1945: een blikken dingetje met een veer, dynamo, tandheugel en fietslampje. Efficiency: bijna nul. Made by Philips, dat weer wel. En wat heb ik in de kast: een lantaarn met ledjes, lipo accu, crank en een zonnepaneeltje op de achterkant. Tien slagen met de crank en ik heb een week fel licht. Efficiency: gigantisch. Ben ik lui dan leg ik het lantaarntje in de zon, dan laadt hij vanzelf op. Succes gegarandeerd. Made in China.

Leuk maandje voor PV-bezitters

Wie de productie van zijn zonnepanelen bijhoudt zag afgelopen maand ademloos toe hoe het ene record na het andere werd verpulverd. Mijn oudste panelen gaan alweer 20 jaar mee, maar er zijn weinig aprilmaanden die betere opbrengsten gaven te zien dan afgelopen april. Goeie hemel, de supergroene stroom klotste langs de plinten, wat een opbrengst. Tel daarbij op zuiniger apparaten en de teruglevering maakte overuren!

Een van de niet-officiele websites waarin zonuren in ons land statistisch bij worden gehouden is Frank’s Weer: leuke site vol met begrijpelijke en onbegrijpelijke tabellen, mooie overzichten, prachtige foto’s en functionele links.  April 2020 had in De Bilt 281 zonuren, dat is ver boven gemiddeld maar geen record. 2011 schijnt beter geweest te zijn. Kijken we in de eigen datamijn: in april 2011 produceerden mijn zes oude Shellpaneeltjes bij elkaar 62,2 kWh. April 2020 gaf 57,9 kWh. Precies in lijn met de gegevens in De Bilt. Ik heb vanwege de enorme variatie in ons klimaat weinig inzicht over veroudering van panelen. Bovendien is het zo dat tussen 2011 en nu een trits van steeds andere omvormers de productie hebben ondersteund. Soladin 120’s en OK4E’s kwamen en gingen. Tegenwoordig doet een Solis 700 mini het omvormerwerk. Naar tevredenheid.

Shredden maar!

Ik zag zojuist een berichtje op Solar Magazine dat er in 2019 door PV Cycle in België bijna 300 ton afgedankte zonnepanelen zijn gerecycled. Meestal zijn dit zonnepanelen die op de een of andere manier zijn beschadigd, bijvoorbeeld tijdens hagelbuien. Men is in 2017 begonnen met het recyclen en men voorziet sterke groei in de komende jaren.

Bericht Solar Magazine

Balanceren met jouw auto

Tennet heeft bekend gemaakt dat het platform gereed is waarmee men kan inhaken op het groeiende aantal elektrisch auto’s. Net als hun fossiele broertjes staan deze gewoon 99% van de tijd netjes geparkeerd niks te doen. Dat is zonde. In plaats van enorme batterijparken te bouwen voor net-balancering zoals dat hier en daar gebeurt, of een gascentrale stand-by houden, kan je net zo goed de crowd en de cloud in, ofwel via laadpalen, een blockchain techniek en een [echte] slimme meter de accu’s benutten in miljoenen auto’s die toch stil staan. Of de accu’s van huishoudens benutten die zonnestroom erin opslaan. Tegen een kleine vergoeding. Ik heb begrepen dat de technieken niet werken met de huidige slimme meter en dat de software in auto’s ook een update behoeft. Ook moeten er [uiteraard] thuisbatterijen zijn met uitwisselings-software om met het hele proces mee te doen.

Een en ander komt op een moment dat het aantal e-auto’s sterk groeit en belangstelling voor accu-opslag van zelfopgewekte (zonne)stroom ontwaakt.

De timing van het persbericht is perfect: op een moment dat we weten dat Wiebes de salderingsregeling om zeep heeft geholpen. Nu kan onze minister Wiebes weer een nieuw heffinkje  gaan bedenken om e-automobilisten en zelfopwekkers het leven mee zuur te maken.

bron: bericht NOS

19 april 2020 – perfecte zonnestroomdag

Bijna elk jaar verrast de maand april ons met een periode met strakblauwe lucht, felle voorjaarszon en een voor zonnepanelen aangenaam koele wind. Dit jaar maken we een buitengewoon lange periode van dit type weer mee: een streak. De huidige streak begon eigenlijk al drie weken geleden. dat is zeer uitzonderlijk. Ik heb er een bericht aan gewijd op 27 maart.

Nu, nauwelijks twee weken later, duurt die streak maar voort. Gisteren (19 april) was een perfecte dag met ononderbroken felle zonneschijn, stevige koele bries, voorjaarsweer pur sang. Zeer zeker voor de zonnepanelen die nog nooit zo vroeg in het jaar zo veel hebben opgeleverd.

De productiegrafiek van zondag 19 april ziet u op het plaatje. De eenheid is watturen per uur, een wat ongebruikelijke maat veroorzaakt door de output van mijn Arduino logger. In de ochtend schijnt de zon op het voordakvlak (gericht op het zuid-oosten), piept rond het middaguur over het dak heen om (ook) de panelen op het achterdakvlak  te gaan beschijnen (orientatie noordwest – beetje rare orientatie maar dat heeft te maken met de gemeente Leiden met haar bizarre welstandseisen). Die ‘achter’panelen zetten een behoorlijke portie productie bovenop de prestaties van de ‘voor’panelen. Vandaar het ‘gehaakte’ profiel. Rond 27 maart was die schouder nog een profiel’piepje’. Nu niet meer. Oost-westplaatsing van panelen is lang niet zo gek want de productie gaat langer door gedurende de dag. En verreweg de meeste productie valt toch in de lente, zomer en najaar.