Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Brei alvast maar meer truien

U kunt de Warmetruiendag van aanstaande vrijdag zien als een voorproefje van wat heel wat mensen onder ons onvrijwillig te wachten staat als Nederland voortvarend van het gas af gaat en er van Rijkswege wel heel hard wordt gepusht maar verder geen enkele hulp wordt geboden. Met name particuliere huiseigenaren zullen diep in hun portemonnee gaan voelen wat het betekent om van het gas af te gaan, aldus het rapport ‘Van CV-ketel naar duurzame warmte‘ samengesteld door Ecorys in opdracht van Milieudefensie.

Ecorys bechrijft 2 scenario’s: ‘laaghangend fruit’ en het ambitieuze ‘doelscenario’ om het doel te bereiken: 80% van de woningen van aardgas af in 2030.

Even voor de troepen uitlopen: we zijn in ons land al decennia gewend aan een regering die niets lievers doet op milieu- en klimaatgebied dan pappen en nathouden, dus het scenario ‘laaghangend fruit’ komt mij voor als heel realistisch – daar ga ik mee verder, en het andere scenario mag u als interessante materie zelf lezen.

Voor het rekenmodel heeft Ecorys – ook heel realistisch als u het mij vraagt  –  gekozen voor omschakeling naar 80% duurzame warmte met als drijvende kracht belastingverhoging op aardgas. Zo duw je als overheid de burgers richting duurzaamheid terwijl je zelf niets anders hoeft te doen dan je handje ophouden (zeer beproefde methode en heel goed passend bij het Haagse pappen en nathouden – en in het belang van de Staatskas).

Van het gas af te gaan betekent kiezen. Men kan de woning elektrisch verwarmen, voedsel elektrisch bereiden en tapwater elektrisch verwarmen. Een andere mogelijkheid is stadsverwarming voor de warmtebehoefte. Tot slot kunnen woningen aangesloten blijven op een (bio)gasnet.

In alle drie de keuzes is de particuliere woningbezitter in financiele zin in eerste instantie duur uit. Op de lange termijn hebben we er allemaal voordeel bij. Transitie moet.

Full Electric: aanschaf en installatie van een warmtepomp met bijbehorende investering in lagetemperatuur radiatoren, eventueel vloer- of wandverwarming, inductiekooktoestel, elektrische oven, warmtepompboiler of elektrische boiler voor warm tapwater, zonnepanelen om de sterk toegenomen elektriciteitsconsumptie enigszins te compenseren. Verder loopt de investeerder grote kans dat de elektrische installatie van de woning moet worden aangepast en/of uitgebreid.

Stadsverwarming is sowieso erg duur vanwege de enorme investeringen die nodig zijn voor buizenstelsels. Dat impliceert hoge vastrechtkosten. Bovendien zit een stadsverwarmingsklant vast aan een monopolist, en dat betekent onvermijdelijk willekeur, slechte service, hoge kosten. Warmteklant zijn is geen lolletje. Verder moet het bereiden van voedsel met behulp van elektriciteit, dus ook hier moet de elektrische instalaltie berekend zijn op een zwaarder verbruik en zijn aanpassingen in de keuken nodig. Een nadeel kan ook zijn dat de warmte zelf opgewekt is via industriele processen die draaien op fossiele brandstoffen. Wie wil afvalwarmte van een raffinaderij als warmtebron gebruiken, wetende dat die raffinaderij a) zo fossiel is als het maar zijn kan, b) over een aantal jaren wel eens kan stoppen met warmte produceren omdat er geen behoefte meer is aan fossiele (auto)brandstoffen.

Aangesloten op een (bio)gasnet wordt ook heel duur omdat alle kosten die nu uitgesmeerd worden over 7 miljjoen huishoudens straks moeten worden gedragen door 20% van 7 miljoen huishoudens. Biogassers hebben grote kans lid te worden van een exclusieve club in een niche-positie. Biogas produceren is trouwens ook niet zo goedkoop als aardgas uit de grond halen of zelfs kopen bj Poetin. Omdat er minder cv-gasketels zullen worden geproduceerd gaat de prijs per eenheid omhoog.

Dus: hoe dan ook: er moet een schep geld tegenaan die niet mis is. Hoeveel? Ecorys rekent in de bestaande bouw voor de twee meest voorkomende typen huishoudens (type ‘persona 3’: middeninkomen+laag energieverbuik, en ‘persona 4’: middeninkomen+hoog energieverbruik) een investering van ca 18.500 euro. Wie heeft zoveel in zijn broekzak om dat even neer te tellen? Mijn eigen ervaring is dat 18.500 niet voldoende is in bestaande bouw omdat van alles op maat moet worden gemaakt. Bestaande bouw is energetisch gesproken een ramp. Energietransitie is bepaald geen massaproduct.

Al met al nogal sombertjes. Een en ander hangt af van hoe de overheid gaat stimuleren. Dat moet een lange-termijn stimuleringsregeling worden, een unieke prestatie voor ons land met zijn wipkipministers. Gunstige financiele constructies zouden ook kunnen helpen.

Wat kunt u doen?

Mijn instelling is om in de eerste plaats ervoor te zorgen dat mijn stulpje zo weinig mogelijk warmte nodig heeft. Heel boerenslim: warmte die je niet nodig hebt hoef je namelijk niet te bereiden of te betalen. Dus: aandacht besteden aan de schil: Isoleren, isoleren, isoleren: dak, muren, gevels, vloeren, ramen. Voordeel is dat de investering naar je terug komt in de vorm van lagere energielasten. Dan: warmte beletten om naar buiten te ontsnappen: recuperatie door balansventilatie. Tegelijk: zonnepanelen aanschaffen of het systeem uitbreiden om zo veel mogelijk zelf op te wekken. Een opslagsysteem (accu’s, elektrische auto)  overwegen om surplusstroom te consumeren of in eigen beheer te houden voordat minister Wiebes het zich wederrechtelijk toeeigent.

Tot slot: vanaf nu zal het heel hard hard gaan met de energietransitie. Men heeft in Den Haag te lang gedraald, ons land staat nu helemaal onderaan het lijstje van Europese landen waar het gaat om opwekken van duurzame energie, en er is de commitment om te voldoen aan de Parijse Akkoorden. Laat u zich niet vangen in een energiearmoedespiraal: hoge energielasten en geen geld om te investeren om de energielasten lager te krijgen. Dat geldt met name in gebieden zoals waarin ik woon: dertiger-jaren wijken in het beschermde stadsgezicht. Als je dáár woont en je bent niet alert kunnen de gevolgen tamelijk rampzalg zijn.

Je kan ook de breipennen ter hand nemen. Leuke hobby, dat warmetruienbreien.

bron: EenVandaag

Het Ecorys-rapport downloadt u hier