Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Nee heb je, nee kan je krijgen

Dat Leiden bepaald niet behoort tot de meest progressieve gemeenten in ons land wat betreft zonnestroom is al lang bekend. Mijn woonplaats bungelt al jarenlang in de grauwe middenmoot op de lijst van gemeenten met zonne-energie. De Stichting Natuur en Milieu becijferde onlangs dat Leiden op plaats 177 staat van 390 bekeken gemeenten met 17,22 Wattpiek geinstalleerd vermogen per inwoner (meting in 2015) (2 megawattpiek totaal geinstalleeerd vermogen). Als je kijkt naar toegevoegde zonnestroom in de periode 2012-2015 staat Leiden zelfs op plaats 385. Dat is vèr onderaan.  Er gebeurt dus heel erg weinig in mijn woonplaats vergeleken met gemeenten elders in het land. Leiden staat zowat stil!

Hoe komt dat nou? Sinds 2011 heeft Leiden er een enorm stuk Beschermd Stadsgezicht bij: de Zuidelijke Schil, met o.a. de wijk waarin ik woon (zie wikipedia). Inderdaad, dit gedeelte van de stad is bestaande bouw overwegend uit de jaren 1900-1940, niet verpest door naoorlogse revolutiebouw, en in particulier bezit van eigenaar-bewoners. De leefkwaliteit is heel hoog. Het is hier erg prettig wonen. Een smetje is dat de meeste vooroorlogse woningen op energiegebied ronduit  kunnen worden gekwalificeerd als ‘rampzalig’: overwegend energielabel F en G (zie Energielabelatlas.nl). Als je door de wijk loopt zie je plenty woningen met enkel glas.

De regels van het beschermd stadsgezicht zijn heel simpel: er mag niks. Daar wordt ook letterlijk de hand aan gehouden door de gemeente Leiden. Als men aan de buitenzijde van de woning iets wil doen of veranderen, moet men een omgevingsvergunning aanvragen. Die wordt getoetst door de stichting Erfgoed Leiden en door de welstandscommissie. De welstandsnota is enorm gedetailleerd en wijst zonnepanelen die zichtbaar zijn vanuit de openbare ruimte meteen naar de prullenbak. Basta! Nada. Uit.

Nu wil het geval dat mijn zonnepanelen uit 2000 stammen, dus voor het uitroepen van het Beschermde Stadsgezicht (huidige situatie op het plaatje). Indertijd liep ik dus ver voor de troepen uit. Mijn zonnepanelen zijn prettig zichtbaar vanaf de straat, maar ze liggen er legaal. Belangrijker is dat dat het dakvlak is waar de zon de hele dag op schijnt (gericht op Z-O).

Nu wil ik met mijn woning twee dingen: 1. van het gas af, 2. NOM (nul op de meter). Het Energie-A-label hebben we al, maar dat is relatief in een buurt met overwegend F en G labels. De beste van de klas – ja wat voor klas?) Dus ga ik voor A+. Daarvoor heb ik nodig: A. een zeer goed geisoleerde schil, B, lage-temperatuurverwarming, C, een elektrisch aangedreven lucht-water warmtepomp, D, elektrisch koken, E, duurzaam opgewekte stroom voor de warmtepomp uit eigen zonnepanelen

Punt A is goed maar niet perfect. Op de eerste verdieping moeten alle kozijnen vernieuwd en er moet A++ glas komen. Dat worden kunststof kozijnen, Dat is meteen ook inbraakpreventie. Punt B is voor elkaar. Punten C, D en E moeten gezamelijk gebeuren (‘Big Bang operatie’). Investering ca 20.000 euro waarvan het plaatselijke MKB profiteert.

Om de Big Bang operatie in te zeten ben ik gaan praten met Stichting Erfgoed Leiden: Onderdeel van Big Bang is namelijk het vernieuwen van de zonnestroominstallatie om voldoende zonnestroom op jaarbasis op te wekken om de sterk toenemende behoefte aan stroom op verantwoorde wijze groen op te wekken. Dus: de lappendeken van oude zonnpaneeltjes gaan weg, de zonneboiler gaat weg en er komen 10 grote, zwarte monokristalijne panelen (370 Wp per stuk) voor in de plaats (onderste deel plaatje). Nou, dat mag ik dus niet volgens de regeltjes. Ik mag wel de panelen die er liggen vervangen door even grote en even blauwe, maar verder houdt het op. Zonnepanelen vervangen door precies dezelfde is pure onzin. Het moet méér en het moet mooier. Dus staan mijn ambities even stil. Goed beschouwd zorgen de regeltjes ervoor dat ik voorlopig niet van het gas af ga, Waarom zou men investeren in zo’n krampachtige omgeving? Ik voel me opgesloten in vloeibare stikstof.

Er gebeurt dus helemaal niks totdat bij de gemeente het kwartje is gevallen. En dat moet in Leiden in de komende 4 jaar met een nieuwe gemeenteraad gebeuren, anders zijn wij de allerlaatste gemeente die van het gas af gaat.

Kijk, nu begrijpt u dat er in mijn woonwijk zo heel nu en dan een (illegaal?) zonnepaneeltje bij komt. Er mag gewoon helemaal niks. Een treurig verhaal. Maar we laten het er niet bij zitten!

Natuur en Milieu rapport “Zon zoekt Germeenten

Wikpedia Beschermd Stradsgezicht Zuidelijke Schil

Energielabelatlas.nl – Zuidelijke schil Leiden (de groene labels zijn nieuwbouw en gerenoveerde huurwoningen)