Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

week 51

Week 51, de periode rondom de 21e december, markeert de omslag van teruglopende zonnestroomopbrengsten naar omooggaande. Het nadir is bereikt. Wat een tegenstelling met de situatie rondom de 21e juni!

Dit jaar was week 51 nogal sombertjes, nat en mild. De zonnepanelen deden het hierom heel matigjes. Laten we zeggen: de boel stond bijna stil. Hoe verhoudt zich dat tot andere jaren? In bijgaand grafiekje vindt u de gegevens van de afgelopen 9 jaar. De gemiddelde opbrengst van mijn oude referentiepanelen (6 stuks 95 Wp, geinstalleerd in 2000) in week 51 is 1,5 kWh. Dit jaar zitten we er onder, maar we hebben nog somberder weken-51 beleefd: in de jaren 2010 en 2012 bijvoorbeeld.

U kunt ook mooi zien hoe stevig zonnestroom fluctueert. Het verschil tussen een droge, zonnige (en naar ik aanneem koude) week 51 en een natte en zwaar bewolkte week 51 bedraagt een factor 4!  Gelukkig kan 2018 niet meer op qua jaarproductie, dankzij de ongelooflijk zonnige zomer.

Opmerkelijk is dat mijn meterstanden mij vertellen dat er in week 51 minder dan 1 kWh aan het net is teruggeleverd. Alle andere weken wordt meer dan 1 kWh teruggeleverd. Meer daarover bij een volgende gelegenheid.

Hoe stoten we minder CO2 uit? Kiespijn!

Eindelijk werd het ontwerp-klimaatakkoord in Den Haag gepresenteerd. Spektakel in de media, voorzitter Ed Nijpels blij, Minister-president Rutte blij, minister Ollongren van Binnenlandse zaken blij, Diederik Samsom optimistisch en glad als altijd, minister van Financiën Hoekstra zo stil als een muis, minister van Economische Zaken Wiebes zorgelijk, milieuorganisaties boos en verdrietig. Eindscore: vervuiler betaalt niet, industrie en bedrijfsleven trekken aan het langste eind en krijgen bakken subsidie, Jan-de-consument betaalt dat allemaal. De komende tijd gaat het CPB rekenen, en dan kan de politiek weer masseren. De boeren met kiespijn marcheren met massa’s door het beeld. Leve het polderland!

Ik voel mezelf ook een beetje boer met kiespijn. Van het gas af: prima, en hoe sneller hoe beter. We hebben toch zonne-energie? Er bestaan toch warmtepompen?  Uitgangspunt is om mijn woning (gebouwd in 1935 volgens het principe van vooroorlogse gatenkaas) om te bouwen tot een nul-op-de-meter woning. Het rare is dat ik daarmee veel te vroeg ben begonnen, namelijk door in 1980 direct na aankoop dubbelglas te laten plaatsen en de spouwmuren te laten isoleren. De gashaarden gingen weg en er kwam cv met een verbeterd-rendement ketel. Onder het dak monteerde ik een laagje glaswol. In 2000 ging ik een stapje verder met de aanschaf van mijn eerste setje van zes ultramoderne 95 Wp zonnepanelen. Dát was me wat  De meter ging terugdraaien! Die nietige paneeltjes hebben sindsdien ruim 7.500 kWh opgewekt. In de jaren erna is er driftig geisoleerd volgens de normen van het moment. De klap op de vuurpijl was 30 cm vloerisolatie in 2015, samen met aanleg van lagetemperatuur-vloerverwarming. Het teveel aan zonnestroom stook ik op via inductiekoken. Bij elkaar is er aan maatregelen ruim 20.000 euro uitgegeven, dus goedkoop was het allemaal niet. Ik had er een leuke nieuwe auto voor kunnen kopen. Aan de andere kant is gespreid geïnvesteerd en de vruchten pluk ik al jaren. Al met al zit ik op er dit moment niet onaardig en zeer comfortabel bij. Verbeterd comfort is moeilijk in geld uit te drukken. Maar….. er wordt nog steeds gas verstookt. Omdat mijn woonwijk achter mijn rug om tot beschermd stadsgezicht is verklaard, kan en mag er niets structureel meer worden verbeterd en mogen de zonnepanelen niet worden vervangen door modernere met betere efficiency. Ook mag triple glas niet. Een buitenunit voor een warmtepomp is uit den boze, laat staan een monobloc. Het is gewoon óp. Pas zodra de regels van het beschermde stadsgezicht door de gemeente flexibeler worden gehanteerd dan tot nu toe kunnen we weer vooruit. De plaatselijke politiek is aan zet. Daar is het wachten op. Revolutie in Leiden tegen het fundamentalisme, haha, wie had dat gedacht! Tot dat moment zit ik als een boer met opgelegde kiespijn in mijn knusse huisje. Toestanden!

Taakverdeling

Jasper van Kuijk verwoordde zijn impressie van de gebeurtenissen rondom het Klimaatakkord op een manier waarin ik mij helemaal bij kan vinden. Op het moment dat ik dit citaat plaats is Jasper’s tweet al 1.200 x geretweet. Terecht.

BURGERS
Elektrisch rijden
Huis isoleren
Zonnepanelen installeren
Minder vlees eten
Hogere energierekening
Van het gas af
Minder vliegen

BEDRIJFSLEVEN
Winst maken
CO2 uitstoten

Dankuwel

Monobloc

Als u zoals ik van plan bent om een warmtepomp te laten installeren is een aantal zaken belangrijk: schilsolatie, leidingisolatie, radiatoren of vloerverwarming, watertemperatuur, capaciteit van de meterkast, en ruimte voor voorzieningen om maar een paar zaken te noemen. Gek genoeg komt de warmtepomp zelf pas later aan de orde. Maar op dit punt zijn juist grote veranderingen gaande. We hebben de afgelopen 10 jaar de opkomst meegemaakt van de lucht-water warmtepomp. Dit apparaat bestaat uit twee delen: de buitenunit en de binnenunit. De buitenunit verzamelt warmte die via een koudemiddel (grappig vakjargon uit de installatiewereld) naar binnen wordt getransporteerd waarbij de binnenunit voor verdere distributie van warmte zorgt.

Achilleshiel hier is het koudetransportmiddel. Traditioneel werden CFK’s voor dit doel ingezet (chloorfluokoolstofverbindingen zoals Freon). Nu zijn CFK’s bepaald slecht voor de onzonlaag, en worden ze hierom door de Europese Unie uitgefaseerd. Dit uitfaseren gaat heel geniepig door steeds minder CFK’s op de markt toe te laten. Eigenaren van auto’s waarbij de airco moet worden gerepareerd merken dit al doordat het uitfaseren de prijs van airco-koudevloeistof (lees: een CFK) astronomisch opdrijft.

Er worden onder druk van de EU bepalingen door de airco- en warmtepompenindustrie nieuwe koudemiddelen geintroduceerd. Het warmtepomp-vakblad staat er bij wijze van spreken bol van. Dit betekent dat de klant die op dit moment een splinternieuwe warmtepomp koopt een hele grote kans loopt dat zijn glimmende verwarmingstoestel over 5 jaar compleet verouderd is en dat er geen koudetransportmiddel meer voor te krijgen is. Dat maakt mijn een stuk minder enthousiast om halsoverkop een warmtepomp aan te schaffen. Bezint eer gij begint! Straks kan of mag een vrij nieuwe installatie wellicht niet meer bijgevuld worden.

Dus zijn er slimme oplossingen bedacht. Een ervan is om te werken met propaan als koudemiddel. Prachtig spul dat nauwelijks invloed heeft op de ozonlaag. Helaas, propaan is nogal brandbaar. Daar wil en mag je geen lange leidingen door je huis mee vullen. Als zo’n leiding gaat lekken heb je in een oogwenk een behoorlijk explosief gasmengsel in je woning.

Waarom dan niet de binnenunit naar buiten halen en combineren met de buitenunit? Zo’n oplossing noemt de vakwereld een monobloc.  De hoeveelheid koudemiddel in zo’n machine is minimaal, en buitenshuis kan men propaan veilig toepassen. Er staat dan een grote kast buiten die afdoende geisoleerd moet zijn tegen bevriezing. De cv leidingen van de woning moeten een koppeling hebben met het monobloc en dat betekent een kwetsbaar punt en warmteverliezen. Maar ja, dat geldt ook voor koudeleidingen in conventionele systemen.Ik denk aan extreem goed warmtegeisoleerde flexibele aan- en afvoerleidingen.

Ik houd de ontrwikkeling van monoblocs scherp in de gaten want voor mijn woning lijkt een moobloc technisch best interessant, toekomstbestendig én onderhoudsvrienndelijk. Voorbeeld: het Panasonic monobloc.

Telefoongesprek

Ik droomde vannacht hoe een telefoongesprek zou kunnen verlopen tussen een willekeurige eigenaar-bewoner van een vooroorlogs pand in de Zuidelijke Schil van Leiden en een gemeenteambtenaar.

Hallo, met de gemeente Leiden

Dag meneer de ambtenaar, ik wil graag mijn woning duurzaam maken.

Prachtig! Wat goed van U. Leiden helpt u graag. Leiden wil in 2030 CO2 neutraal zijn, en in 2050 compleet van het gas los. Wij willen de groenste gemeente van Nederland worden! Wat goed van u dat u nu al begint. De gemeente denkt graag met u mee, geeft subsidies en staat dag en nacht voor u klaar.

Fijn! Ik wil meteen aan de slag gaan. Elk kilootje CO2 reductie helpt, nietwaar?

Prachtig! Wat goed van u. Leiden helpt u graag. Brand maar los!

Ik wil graag nú al van het gas af. Plan is veel isolatie, veel zonnepanelen en een warmtepomp!.

Prachtig, meneer, de gemeente Leiden omarmt u. U bent een voorbeeld voor onze stad. U krijgt gratis een energie-audit. Misschien komt u wel in de krant!

Mooi! Mijn woning dateert uit 1935, dus is nogal wat te doen. Gelukkig zijn de spouwmuren al jaren geleden gevuld met isolatieparels.

Wat goed dat u dat toen al heeft gedaan meneer! U bent een voorbeeld voor de wijk!

Om te beginnen wil ik het dak aan de buitenkant isoleren. De dakpannen komen dan 8 cm hoger te liggen.

Wat !! 8 centimeter!! Dat wijkt af van de trendsetter. Sorry meneer, zoiets extreems gaat niet door vanwege het beschermde stadsgezicht.

O, Dan de schoorsteen: daardoor gaat enorm veel warmte verloren. Ik stel voor een mechanisch ventilatiesysteem te plaatsen met warmteterugwinning

Wat goed meneer, onder voorwaarde dat er geen pijp uitsteekt, dat verpest de cultuur-historische waarde van uw fraaie beschermd-stadsgezicht pand

….. en dan gaat de oude schoorsteen helemaal weg.

Wat zegt u nou?? Schoorsteen weghalen!. Maar meneer, wat denkt u wel! Dat is absoluut totaal ondenkbaar vanwege het beschermde stadsgezicht.

Goed, dan plaatsen we zonnepanelen.

Sorrry meneer, dat mag niet aan de voorkant vanwege het beschermde stadsgezicht.

O, maar juist daar schijnt de zon! Een zonneboiler dan?

Nee, nee, nee. Het is toch fantastisch dat uw cultuur-historische pand zo mooi in het zonnetje staat! Kunnen toeristen mooi een selfie maken met uw woning prachtig op de achtergrond.

Ja maar, die zonnepanelen… .

Sorrry meneer, verboden vanwege het beschermde stadsgezicht.

Goed, dan gaan we driedubbel glas plaatsen. Daarvoor moeten er eigenlijk nieuwe  kozijnen komen, die wat dikker zijn dan de oude. Dat komt mooi uit want de oude kozijnen zijn rot en ze kunnen niet het gewicht van driedubbel glas dragen. En dan kan ik eindelijk fantsoenlijke ventilatieroosters laten aanbrengen. Kunststof, dat isoleert geweldig, is duurzaam en onderhoudsvriendelijk. En kunststof trekt niet krom.

Wat?? PLASTIC raampjes? Pertinent in strijd met de welstand. De gemeente zal nooit van z’n leven een vergunning afgeven. U moet goed begrijpen dat u in een beschermd stadsgezicht woont, dat willen we zorgvuldig bewaren voor latere generaties, liefst voor eeuwig. Schaam je alleen al voor het idee van zoiets vulgairs. Foei!

En als die generaties hun woning niet kunnen verwarmen?

Het zonnetje schijnt toch op uw karakteristieke pand! Lekker warm!

Dan maar een warmtepomp.

O ja, o ja, wat goed van u. De gemeente geeft er bakken subsidie op! Haast u want de pot is bijna leeg.

Mooi! dat nemen we mee. Er is wel een grote buitenunit nodig.

Sorrry meneer, dat mag niet vanwege het beschermde stadsgezicht.

eh, tja, hoe moet ik nu mijn gatenkaas-woning duurzaam maken?

Maar meneer, dat hoeft u ook helemaal niet! Wacht u maar rustig tot 2035, dan is uw wijk als laatste wijk van Leiden aan de beurt. Dan gaat de gaskraan gewoon dicht.
Want Leiden helpt u graag. Leiden wil in 2030 CO2 neutraal zijn, en in 2050 compleet van het gas los. Wat goed van u dat u nu al begint. De gemeente geeft subsidies en we staan dag en nacht voor u klaar…….

Duurzaam Droomhuis

Ik droom wel eens dat ik mijn woning helemaal energieneutraal krijg. Om dat te verwezenlijken is nog heel wat nodig met een woning met bouwjaar 1935 (constructief een ‘gatenkaas’) en een gemeente die liever ziet dat er niets verandert omdat  bij de Leidse gemeenteambtenaren het cultuur-historische besef rigoreus hoger wordt gewaardeerd dan duurzaamheid.De tijd zal het leren.

Nu is het zo dat elders in het land de vooruitgang gewoon doorgaat. Volgend jaar lanceert Good! voor de eerste maal de consumentenbeurs Huis & Energie. Dat wordt een spektakel, want op de beurs is een compleet Duurzaam Droomhuis gepland: een woning met alles erop en eraan wat duurzaamheid betreft. Vaklieden en firma’s zijn aanwezig om maatregelen voor verduurzaming van de woning te bespreken. Dat is een fantastisch initiatief. Noteer: Huis. & Energie, 24 tot en met 29 mei, Brabanthallen, Den Bosch.

Bericht in SolarMagazine– website: huisenergie.nl

Connectoren oorzaak branden?

Afgelopen zomer vloog een aantal zonnestroompanelen op daken spontaan in brand. Dat gaf nogal wat heisa in de media. Vraag is: wat is de oorzaak van die branden. Het ging om 12 gevallen met sets panelen die in het dakvlak van nieuwbouw of renovatiewoningen lagen, direct op de dakisolatie. Dus niet op rails op de pannen zoals bij retrofit systemen gebeurt.

Een oorzaak die geopperd wordt in een artikel in het InstallatieJournaal draait om connectoren. Moderne panelen worden met connectoren van het type MC4 met elkaar verbonden. Kennelijk zit er nogal wat verschil tussen MC4 connectoren van fabrikant A en die van fabrikant B. Zo kan het zijn dat fabrikant A lange, massieve verkoperde pennen gebruikt en fabrikant B korte holle blikken pennen. Als de pennen te kort zijn schuiven ze niet goed genoeg in elkaar en kan er een grote overgangsweerstand ontstaan die, als de zon lekker schijnt, hette veroorzaakt door alle stroom die er doorheen moet. Ligt  zo’n connector direct op ontvlambaar isolatiemateriaal, dan is er grote kans op het onstaaan van brand.

bron: InstallatieJournaal

Californië verplicht zonnepanelen bij nieuwbouw woningen

Er waren al eerder in de media berichten verschenen dat men in Californië bezig was met wetgeving om zonnepanelen te verplichten bij nieuw te bouwen woningen. Nu is het dan zo ver: in het Californische Bouwbesluit is opgenomen dat per 1 januari 2020 zonnepanelen verplicht zijn bij nieuwbouwwoningen. Kosten worden geraamd op 9.500 US$ per woning waarbij wordt gerekend met een jaarlijkse lagere energierekening van 633 dollar. Een break-even tijd van circa 15 jaar dus. Die relatief lange terugverdientijd komt omdat zonnepanelen dankzij de handelsoorlog met China relatief duur zijn, omdat stroom in Californie vrij goedkoop is, maar vooral omdat daar geen belachliijk hoge stapeling van energiebelastingen en -heffingen bestaat die bij ons zonnepanelen zo aantrekkelijk maakt.

bron: CNBC

Subsidies voor elektrische voertuigen in VS worden afgeschaft

Een kort en curieus bericht verscheen vandaag op de website van het persagenstschap Reuters, namelijk dat Larry Kudlow, economisch adviseur van president Tump, gezegd zou hebben dat in 2020 of 2012 in de Verenigde Staten alle subsidies op elektrische auto’s en andere zaken inclusief hernieuwbare energiebronnen, worden geschrapt.

Wat zijn dat, die: “andere zaken inclusief hernieuwbare energiebronnene” (vertaling van “and other items including renewable energy sources“. Is dit fake news of wil Trump soms zon en wind afschaffen? Het moet wel gaan om federale subsidies want denk niet dat men in bijvoorbeeld Californië zo gek is om de hernieuwbare doelstellingen van die staat te schrappen.

Je zou haast denken dat Trump uit alle macht General Motors, en in één klap mee de hele fossiele industrie, wil steunen door die verdomde elektrische auto’s in de hoek te schoppen. Autofabrikanten weten intussen wel beter. General Motors heeft aangekondigd straks alleen nog maar belachlijk zware en benzineslurpende lichte trucks maken die zo populair zijn bij de Trump achterban. Dat doet General Motors omdat de kleinere auto’s die ze maken niet genoeg winst opleveren voor de bazen en aandeelhouders. Zulke bakken verkopen ze toch nooit van z’n leven in Europa, Afrika en Azië. Zijn ze in Washington compleet mesjogge geworden?

Bericht Reuters

Heerlen creatief met pv in Rijksbeschermd Stadsgezicht

Wie deze website wel eens bezoekt weet hoe ik worstel met de gemeente Leiden over het beschermde stadsgezicht. Lokale ambtanaren hanteren de regeltjes zo verschrikkelijk fanatiek dat er een sfeertje is onstaan in onze woonwijk van “er kan veel – er mag helemaal niets”. Elke vergunningsaanvraag voor zonnepanelen die zichtbaar zijn vanuit de publieke ruimte, wordt meedogenloos neergesabeld. Maakt niet uit dat de gemiddelde woning in mijn wijk energielabel F of G heeft, dat we van het gas af moeten of dat we maar 12 jaar hebben om energieneutraal en CO2 arm te worden: regeltjes zijn regeltjes meneer. Fantasielozer en ambitielozer kan haast niet.

So far so good. Leiden is niet de enige gemeente met stukken beschermd stadsgezicht. In Heerlen bijvoorbeeld is er de Maria Christinawijk met fraaie gedateerde woningen, ook wel genoemd de “Herrmann Göring Kolonie”. Sommige dappere bewoners hadden tóch zonnepanelen op het dak van hun woning laten leggen. Illegaal als de pest dus. Na heen en weer gepraat tussen stadsbestuur en bewoners is nu voor een flexibele aanpak gekozen. Zonnepanelen mogen, maar wel in voorgeschreven patronen. Per huizenblok hebben bewoners gekozen voor een eigen patroon. Mensen in de wijk die al zonnepanelen hebben (illegaal dus) moeten hun panelen laten verleggen naar het patroon van hun blok (met gemeentelijke subsidie) en ze kunnen met terugwerkende kracht vergunning aanvragen. Over drie maanden gaat de gemeente handhaven. Wie dan wel panelen heeft maar geen vergunning, krijgt het zuur.

Kijk zo kan het ook. Win-win voor Heerlen. Wie is daar eigenlijk burgemeester? is dat niet Emile Roemer?

bronnen: Limburgs Dagblad en Solar Magazine