Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Nederland popelt

… om een kerncentrale te bouwen, zou je denken, liefst twee want dan krijg je korting. Waar? In Borssele want daar is plek genoeg en er hoeft daar niet zoveel capaciteit aan het hoogspanningsnet te worden toegevoegd. Het rapport ‘Marktconsultatie Kernenergie”, samengesteld door KPMG werd afgelopen 1 juli aan de Tweede Kamer gepresenteerd. De vragen aan KPMG waren de volgende:

1. Onder welke voorwaarden zijn nationale en internationale marktpartijen bereid te investeren in kerncentrales in Nederland?
2. Welke publieke ondersteuning is daarvoor nodig?
3. In welke regio’s is er belangstelling voor de realisatie van een kerncentrale?

En dat is keurig door KPMG uitgezocht. Men ging te rade bij de markt: kerncentralebouwers, kerncentralefinanciers, kerncentrale-exploitanten, kerncentrale-afnemers, kerncentrale-slopers. Aan andere partijen, bijvoorbeeld de bewoners van ons land, werd niks gevraagd.

Kort maar goed: alleen als het Rijk voor lange tijd genereus en consistent over de brug komt is er mogelijkheid voor een kerncentrale, liefst bij Borssele en nergens anders. Die centrale bij Borssele zou van de extraveilige generatie III moeten zijn, zo een als bij Flamanville of Olkiluoto, en liefst zo goedkoop mogelijk en met een fikse, gegarandeerde strike price voor de geproduceerde stroom. Kernenergie is immers al duur genoeg.

Kijk, als je aan een patatboer vraagt of zijn patat lekker en betaalbaar is, wat zegt hij dan? Een kernenergieboer verschilt in dit opzicht niet zo veel van de patatboer.

Het venijn zit hem wat KPMG betreft in de overheidsgaranties en in het financiële plaatje. Onder normale marktomstandigheden is er geen marktpartij te vinden die erin wil stappen (misschien de Chinese overheid, maar die is uitgesloten). Het komt dus alleen uit als de overheid instapt. Er moeten nogal wat garanties van de overheid komen: 1. een harde garantie dat de politiek niet plotsklaps 90 graden zwenkt, zoals is gebeurd bij de kolencentrales van Balkenende, 2. garanties dat de zaak afdoende beveiligd wordt op kosten van de belastingbetaler, 3. dat kernenergie tot ‘duurzaam’ wordt bestempeld, 4. dat het koelwater de Westerschelde mag opwarmen, 5. dat de belastingbetaler de hoogspanningsnetten financiert, 6. dat de overheid bij een eventuele ramp alle kosten op zich neemt, dan wel de ongevallenverzekeringspremie betaalt, 7. dat de overheid een vaste elektriciteitsprijs garandeert voor langere tijd (strike price) zodat de centrale boekhoudkundig winst kan maken, 8. dat de overheid transport en opslag van radioactief afval financiert, 9. dat de overheid er 150.000 jaar voor garant staat dat het zwaar radioactief afval onder geen beding in het milieu terechtkomt. Last but not least moet de overheid vooral geloven dat het gepresenteerde prijskaartje correct is.

Nu kan de overheid niet garanderen dat politieke inzichten nooit never in a lifetime veranderen. Verder fleurt het fletse financiële plaatje pas een beetje op als er vanaf nu minder of liefst geen windparken worden gebouwd. Kernenergie mag niet nog duurder worden dan ze al is, en windenergie mag niet goedkoper worden dan ze al is. Het plaatje wordt pas echt leuk als enthousiaste, kernenergieminnende burgers al hun zonnepanelen van hun daken zouden halen, de isolatie uit hun woning slopen en hun huis ouderwets met elektrische kachels gaan verwarmen, met de ramen open. Het argument dat je met een kerncentrale goedkoop waterstof kan maken wil ik wel eens in harde getallen zien. De efficiency van dit proces zou wel eens hopeloos laag kunnen zijn.  En dan de bouwtijd: veel te lang. Er moet snel worden gebouwd. Aan die centrale in Finland is men al 16 jaar aan het bouwen, en het ding is nog niet operationeel. Flamanville staat al  14 jaar in de steigers. Er moet echt meteen iets aan wetgeving worden gedaan: soepele kwaliteitsregels voor kerncentrales, versnelde vergunningsprocedure,  het aantal politieke partijen verminderen tot 2, autoritair bewind instellen, polderen afschaffen, inspraak afschaffen, overleg afschaffen, betogingsrecht afschaffen, de Raad van State afschaffen, normen bijstellen, tegenstanders belachelijk maken, kritische kranten sluiten, journalisten verbannen of gewoon opsluiten. Leve kernenergie. De natie popelt!

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/07/07/kpmg-marktconsultatie-kernenergie

Passen zonnepanelen bij een 18e eeuws monument?

Bij mijn gemeente (Leiden) hoef je er niet over te beginnen. Alleen al het idee van zonnepanelen op een monumentaal pand wordt onmiddellijk radicaal afgeserveerd. Leiden-openluchtmuseum is de norm. De normen en regeltjes zijn leuk geillustreerd in de Welstandsnota Leiden 2020 (253 bladzijden dik, neem er dus even de tijd voor!). Ik heb deze welstandsnota doorgeplust om uit te vinden hoe je als huiseigenaar vergunning voor zonnepanelen kan aanvragen met de hoogste kans op succes, dit leverde een samenvatting op van 7 pagina’s (!) .

Zo nu en dan moet je even buiten je openluchtmuseum-bubbel kijken om te zien of er in de wereld normale dingen gebeuren. Jawel, een heel interessant bericht komt uit Middelburg. Daar staat een monumentale stadspoort, de Koepoort. Gebouwd in de 18e eeuw toen Middelburg rijk was geworden van de slavenhandel, daarna verwaarloosd en tegenwoordig een exclusief Bed & Breakfast! Bij de verbouwing in 2017 heeft de exploitant de gasaansluiting laten weghalen (wie verwarmt er een 18e eeuwse stadspoort?) en is overgegaan op 100% elektra. Dat wordt deze week 100% hernieuwbare elektriciteit, want er komen zonnepanelen op het dak van de Koepoort. Een monument! Hoe liberaal is men in Middelburg als men dat vergelijkt met Leiden.

Omroep Zeeland: Koepoort in Middelburg wordt energieneutraal dankzij onzichtbare zonnepanelen

Bed & Breakfast  De Koepoort, Middelburg

(met dank aan JR voor het onder de aandacht brengen van het Koepoort-project)

30 jaar gasverbruik juni

Aan het eind van elke maand worden volgens traditie de meterstanden in een spreadsheet opgetekend. Omdat we drie jaar geleden op inductiekoken zijn overgegaan is het nuttig om eens te kijken hoe het staat met het verbruik van aardgas voor kookdoeleinden. Als ik 30 jaar terug ga inde tijd zie ik dat het huishouden in de maand juni pak-em-beet 70 kubieke meter gas wist te verslinden. Dat werd in de jaren ’90 gehalveerd door het afschaffen van de fluitketel ten faveure van elektrisch water verwarmen. Het gasgeisertje in de keuken maakte plaats voor een close-in boiler. In 2003 kwam de zonneboiler en dat tikte heel hard aan: tussen 2003 en 2018 was de gasconsumptie in juni stabiel op 10 kuub. Nadat de inductiekoookplaat was geïnstalleerd zitten we in 2021 op 2 kuub gas. Conclusie: een zonneboiler tikt qua gasverbruik aan, overgaan op inductiekoken niet. Inductiekoken heeft andere, superieure kwaliteiten.

Zonnepanelen goudmijn voor VVE’s

Ik kreeg een uitgebreide raming van een lokaal VVE-bestuur over kosten en baten van zonnepanelen op het platte dak van hun flatgebouw. Er is een parkeergarage, en er zijn liften en er is mechanische ventilatie. Men schat het collectieve stroomverbruik op 50.000 kWh per jaar. Vraag was: hoe verkopen we zonnepanelen aan de leden van de VVE?

Een beetje sip concludeerde men dat als straks de salderingsregeling vervalt men maar een magere 5 a 6 cent voor elke teruggeleverde kilowattuur krijgt. Dat is niet leuk als je weet dat normaal gesproken 70% van geproduceerde zonnestroom terug het net in wordt geduwd. Daar zullen de leden van de VVE niet blij mee zijn. Totdat ik me bedacht dat er nogal wat leden zullen zijn die een elektrische auto (zullen gaan) aanschaffen en die hun karretje wellicht op het eigen terrein willen bijladen. Doe je dat met niet-in-eigen-huis-gebruikte, dus overtollige zonnestroom, dan scheelt je dat eventjes hoogtarief plus ODE plus heffingen en de hele BTW santekraam, minus terugleverprijs, zeg 23 cent min 5 cent = 18 cent per kilowattuur. De VVE kan dus haar leden ultragoedkope laadstroom aanbieden, maar dan moet wel de salderingsregel verleden tijd zijn. Alternatief is een batterijsysteem om de stroom die overdag wordt opgewekt voor nachtelijke consumptie te bewaren (ook daarvoor kunnen VVE-leden hun elektrische auto ter beschikking stellen). Terrein-, galerij- en parkeergarageverlichting genoeg, en stroom benodigd voor de mechanische ventilatie, dus ook dat is een mogelijkheid. Zonnepanelen worden voor VVE’s een goudmijn.

Motie ontraden, motie aangenomen

In de Tweede Kamer is de motie-Leijten (SP) aangenomen met de volgende bewoording:

‘Overwegende dat land in de eerste plaats moet worden gebruikt voor natuur, landbouw, bouwen en recreatie; constaterende dat 92 procent van de elektriciteit die huishoudens gebruiken kan worden opgewekt door zonnepanelen op alle geschikte daken te plaatsen; verzoekt de regering, te regelen dat zon op dak de norm wordt, en gaat over tot de orde van de dag’.

En inderdaad ging men meteen over tot de orde van de dag. De regering, bij monde van staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius, had de motie al bij voorbaat ontraden, maar ja wat verwacht je van het huidige demissionaire kabinet over stimulering van zonnestroom bij melkkoetjes (pardon, burgers)? Men heeft grote woorden over waterstof en CCS, maar in essentie zijn het nog steeds grote fossiele belangen (KLM, Tata, Shell, Gasunie) die in dit land nog steeds de dienst uitmaken.

Dapper gedaan, Renske, en we gaan onvermoeibaar door, ook hier in Leiden waar de gemeente zonnepanelen liefst wegschoffelt om een goede casus te maken voor de warmtepijp vol fossiele warmte uit Rijnmond!

Even wat zonnepanelen uitrollen

Wat doe je als je zonnepanelen 20 jaar oud zijn en bezig zijn te degraderen? Je rolt er een tapijtje verse zonnepanelen overheen. Dat is precies wat er op dit moment gebeurt bij het International Space Station. Met een Space-X vrachtcapsule zijn zes rollen zonnepanelen, genaamd IROSA (ISS-Roll-Out Solar Array) aangevoerd. Tijdens een ruimtewandeling zijn de eerste twee van deze rollen deels over de bestaande zonnepanelen uitgerold (6 meter breed, 18 meter lang). Het vermogen van de hele zonnestroominstallatie bedraagt nu om en nabij 215 kilowatt.

bron: NASA

Meer anti-sluipers

Vandaag heb ik al mijn OK4E-testspullen bij elkaar gepakt (stokoude laptop met Windows 2000, OK4 converter, kabeltjes, RS485 connectortjes, multimeter) om bij een goede bekende een tweetal OK4E-tjes te inspecteren. Op het dak van de schuur staan twee plastic consoles met op elk een 95Wp Shell zonnepaneeltje. Men had de ‘bakjes’ vorig jaar cadeau gekregen nadat ze 10 jaar ergens hadden liggen te vermiezeren op een schaduwrijk schuurdak.

Het was echt lekker uit de oude doos: datadraden van de omvormertjes lokaliseren, dataconnector aansluiten op de OK4 converter, OK4 converter in de COM2 poort van de laptop, opstarten en zoeken/meten maar. Blijken beide omvormertjes het nog keurig te doen. Elk OK4E-tje heeft naar schatting 25 kWh per jaar geproduceerd. Zowel de voormalige eigenaar als de huidige hebben/zien in ieder geval hun sluipverbruik goeddeels gecompenseerd met stroom uit de ‘verkegen’ paneeltjes. Leuke exercitie.

Anti-sluip zonnepanelen

Hoeveel sluipverbruik mijn woning heeft is te extraheren uit de datalogs die de BeeClear voor mij opslaat. Dit nuttige apparaatje is gekoppeld aan de P1 poort van mijn slimme meter en houdt precies bij hoeveel stroom de meter passeert. En dat is nogal wat. Omdat ik teruglever ben ik zeer geinteresseerd in sluipverbruik en in manieren om dat soort verbruik te minimaliseren.

BeeClear vertelt me dat het stroomverbruik rond 06:00 in de ochtend ongeveer 65 W is. Schrikt u daarvan? Ik wel. En dat doe ik om twee redenen: 1. omdat een dag 24 uur is, 2, omdat sluipverbruik 24/7 door gaat. 65 Watt betekent per dag 1.560 Watturen (1,6 kWh) en dat is dus over het hele jaar 569 kWh. Ik vind dat nogal schokkend, want dat is namelijk een kwart van mijn totale jaarverbruik. Sluipverbruik is de optelsom van allerlei op zich kleine en minimale verbruikers: modem-routers, settopboxen, NASsen en switches, ladertjes, adaptertjes, allerlei apparaten met een klokje, wekkerradio’s, computers, de BeeClear, deurbel, stereoset, IOT apparaten, elektrische tandenborstels, PIR-schakelaars, inductiekookplaat, halogeenlamptrafo’s, alarminstallatie, nachtverlichting en zo voort.

Gelukkig staat het Field Lab er nog steeds, alhoewel het overwoekerd wordt door allerlei gigantisch groeiende planten zoals een prachtige varen. Field Lab produceert overdag precies evenveel als het sluipverbruik in 24 uur bedraagt. Dat is geweldig. op deze manier wordt mijn sluipverbruik prettig gecompenseerd. Of zou het beter zijn weer eens een rondje “overbodige-apparaten-achter-een-schakelaar-zetten” te doen?

dipje

De zonsverduistering die vandaag over ons land trok veroorzaakte zoals verwacht niet het zonnestroom-Armaggedon zoals dat in het vooruitzicht was gesteld door sensatiebeluste media. Het stroomnet gaf geen krimp. Toch merkten bezitters van zonnepanelen wel degelijk het effect van verminderde instraling rond het middaguur. Bijgaand een plaatje dat ik kreeg toegestuurd van een aficionado. Anderen toonden via ZOOM hun opbrengsten op hun smartphone appje. Op de website energieopwek.nl is een leuk opwekdeukje te zien in de nationale opwekcurve zonnestroom. Ook de productiecurve van mijn eigen panelen toonde een deukje, zeg 100 watturen op de referentieset oude Shellpaneeltjes.

Dank aan JR voor het opsturen!

Broodje @@p

Ik zie een nieuw broodje-@@p aankomen. In sommige media wordt geroeptoeterd dat we morgen stroomtekort kunnen krijgen vanwege de gedeeltelijke zonsverduistering. “Geen zon = geen zonnestroom = stroomtekort”, zo eenvoudig wordt dat voorgesteld. Nu gaat het om een partiēle zonsverduistering, hap uit de zon, die we hopelijk met het fantastische weer goed kunnen zien. Bedekking van  de zon door de maan is voor een zonnepaneel net zoiets als een wolk voor de zon, dus er is helemaal niets aan de hand. Men schreeuwt maar wat, maar dat doet men vaker. Bovendien voorziet zonnestroom een deel van de elektriciteitsvoorziening, en de netbeheerder houdt de zaak in de gaten, reken maar. Schakelt u maar wat megawattjes (desnoods fossiel) vermogen bij!

Het plaatje is van een gedeeltelijke zonsverduistering die ik ooit meemaakte in Perth (Australiē). Morgen proberen we opnieuw een mooi plaatje te schieten van dit heel aparte fenomeen.