Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

CO2 loggen

Met wat elektronica, Arduino software en geknutsel is het mogelijk om met een CCS811 CO2 sensor (zie berichten van 26 oktober en 8 november jl) en met een logger afgeleid van mijn puls-logger aan de slag te gaan met het vastleggen van veranderingen in CO2 gehalte in de binnenatmosfeer. Hoe goed geventileerd is mijn woning? De waarden op het plaatje beslaan een periode van ongeveer 5 uur en hebben betrekking op de lucht in mijn kantoortje. Het kabbelt allemaal een beetje voort rond de 600 ppm. Niet slecht en niet goed, maar aan de andere kant ook niet vreselijk alarmerend. Het gaat met name om veranderingen in het aantal ppm. Er wordt voorlopig nog wat aan het systeem gesleuteld, o.a. een software smoothing filter wordt aangebracht om alle kleine piekjes en putjes af te vlakken, ik maak het systeem mobiel met een power bank en dan gaan we het hele huis door!

CO2 meten: wetenschap of gadget-gedoe ?

Met behulp van een breakout CCS811 sensor, een Wemos D1 mini microprocessor en een 128*64 LCD display heb ik een heuse meter gebouwd die én de hoeveelheid CO2 in een te bemeteren ruimte meet én die de gegevens doorgeeft aan een account op Thingspeak om via dat medium grafiekjes weer te geven van…. ja van wat eigenlijk? De software komt uit de bus met een resultaat uitgedrukt in ‘ppm’ (parts per million) CO2, een gangbare maat in de milieuwetenschappen. De hoeveelheid CO2 in de aardatmosfeer is op dit moment rond de 410 ppm en is al jaren stijgend – iets waarover we ons overigens ontzettend zorgen moeten maken. We weten dus hoeveel ppm CO2 de atmosfeer bevat, dus waarom zou ik dat met mijn goedkope Chinese sensortje opnieuw moeten meten?

Zaak is dat CO2 heel veel gebruikt wordt om luchtkwaliteit binnenshuis te bepalen. Arbomaatstaven zijn: minder dan 800 ppm binnenshuis betekent dat de ruimte goed geventileerd is. Tussen 800 ppm en 1200 ppm is de ventilatie matig, en boven de 1200 ppm is de ruimte slecht geventileerd.

Maar: ventilatie hoeft niet te betekenen dat de luchtkwaliteit goed is. Vluchtige stoffen, bijvoorbeeld oplosmiddelen, en de gassen formaldehyde en koolmonoxide, worden niet gemeten. Ook fijnstof kan bij bakken binnenwaaien als je naast een snelweg, olieraffinaderij of vliegveld woont en je zet een raam open. Vocht en schimmel zie je niet met een CO2 meter.

Ventilatie zegt dus niet alles. CO2 zegt ook niet alles. CO2 geeft alleen aan dat er geventileerd wordt. De andere bepalende factoren voor luchtkwaliteit moet je met andere sensoren meten: koolmonoxide meter, methaanmeter, fijnstofmeter, vluchtige-oplosmiddelendampenmeter, en verder sensoren voor vochtgehalte en temperatuur.

Dus: ik heb een gadget in elkaar gesleuteld, maar in ieder geval een interessante gadget. Ik ga hem “ijken” door hem een etmaal buitenshuis te plaatsen. Daarna kan ik beter zien hoe het staat met de luchtverversing in allerlei vertrekken in mijn woning. De wijk dateert van 1938 en de woningen hadden toen ‘natuurlijke’ ventilatie’ (lees: verse lucht komt binnen via kieren en gaten). Als men ging koken werd de keukendeur open gezet, ook in de winter. Als je in dit soort woningen alle kieren en gaten dicht stopt, vraag je om problemen met de luchtkwaliteit. Gelukkig koken wij alweer twee jaar elektrisch dus voor de keuken hoef ik niet te vrezen.

Heeft u schoolgaande kinderen, lees dan dit over luchtverversing in schoollokalen

Octoberproductie: even de oogjes uitwrijven

Gewoonlijk zitten we in october in het dalende deel van de jaarlijkse PV productiecurve. Toen ik gisteren de getalletjes voor afgelopen octobermaand uit mijn logging systeem had gepeuterd en die vergeleek met die van vorige jaren moest ik toch eventjes de oogjes uitwrijven. Vorig jaar oktober: 18,8 kWh, het jaar ervoor 32,7 kWh. Dit jaar een magere 14,5 kWh. Mijn eerste reactie was om de omvormer te inspecteren: niets aan de hand. Blijkt dat zonnestroominstallaties bij collega’s het in de afgelopen maand ook niet best hebben gedaan. Men rapporteert een record-slechte oktobermaand. Gauw vergeten maar!

CO2 sensor

De kwaliteit van het binnenklimaat in een woning bestaat vooral uit gevoelswaarde. Je leeft erin, je eet en je slaapt erin en de woning moet prettig aanvoelen. De belangrijkste natuurkundige kwaliteiten die hieraan bijdragen zijn temperatuur, vochtgehalte, en hoeveelheid [fijn]stof. Minder bekend is de CO2 concentratie in de huisatmosfeer. In het soort vooroorlogse woningen zoals dat waarin ik woon is het binnenklimaat van oorsprong vooral in de winter beroerd: vochtig, koud, slecht verwarmd, tochtig, muf en slecht geventileerd. Schimmel ligt op de loer.

Aan dat binnenklimaat kan men gelukkig enorm veel doen. Zo geeft bijvoorbeeld plaatsing van HR++ glas en vloerisolatie gecombineerd met vloerverwarming een gigantische verbetering van het binnenklimaat. Wèg tocht! Niks meer muf! Alleen al daarom de moeite meer dan waard om meteen toe te passen in vooroorlogse wonigen. Een en ander is goed te meten aan een sterk verminderd vochtgehalte en bijvoorbeeld het verdwijnen van muffe lucht verspreid door boeken op de onderste planken van boekenkasten. Overgaan op inductiekoken geeft enorme vermindering van vieze lucht en fijnstof in de keuken. Het huis blijft veel langer schoon.

Blijft over de ventilatie – hét zwakke punt in vooroorlogse bouw. Er moeten vanwege de ‘natuurlijke’ ventilatie ramen open. Dat geeft aan de ene kant heerlijk frisse lucht, maar het betekent aan de andere kant warmteverlies. Om de kwaliteit van de lucht in de woning te bepalen heb ik een CO2 sensor laten aanrukken die gekoppeld aan een Aduino voortdurend het aantal ppm CO2 de binnenatmosfeer gaat registreren. Een eerste stap richting CO2 gesturude ventilatie. Meten = weten!

Ik ben daarin niet de enige. Collega Martin Kleinman is zeer recent begonnen met de CO2 metingen binnenshuis met een Netatmo.

Hoera! 1 vergunning!

Het wil niet echt vlotten met nieuwe zonnepanelen in het Rijks Beschermde Stadsgezicht van Leiden, alle ronkende woorden van de verantwoordelijke wethouder ten spijt. Neem mijn wijk. Die is dus beschermd stadsgezicht. Omdat je voor zonnepanelen een omgevingsvergunning moet hebben, is het eenvoudig na te gaan in de stadskrant hoe het ermee staat met vergunningen voor zonnepanelen. Afgelopen week: nul vergunnngen aangevraagd, 1 vergunning verleend. De week ervoor: 2 vergunningen aangevraagd, nul verleend. Dat is zo’n beetje de frequentie. In heel Leiden!

Bij elkaar gemiddeld 1 vergunning per week ofwel 50 per jaar.  In mijn wijk staan 1341 woningen (bron: alle cijfers.nl). De penetraties is ca 5% dus er zijn nog 1274 woningen zonder zonnepanelen. Met 50 vergunningen per jaar wordt dat 25 jaar voordat er op alle woningen zonnepanelen zouden kunnen liggen. Dat wil zeggen: als alle vergunningsaanvragen in Leiden geconcentreerd zouden zijn op mijn wijk.

Nu was het zo dat we begin oktober van de woorden van de wethouder en de gemeenteraad hadden begrepen dat we de bij wijze van spreken de hele wijk zonder al te veel problemen zonder veel zorgen vol met zonnepanelen konden gooien, maar helaas, niets is minder waar. Er zou met spoed door de gemeente een zeer gedetailleerde kaart worden gepubliceerd met daarop per afzonderlijk dakvlak per woning (voor, achter, opzij) of er vergunningsvrij dan wel met vergunningsplicht zonnepanelen kunnen worden geplaatst. Die kaart is dus onvindbaar, althans ik heb hem tot op heden niet kunnen lokaliseren in het publieke gedeelte van de gemeentelijke website. Zo lang die kaart er niet is raad ik bewoners aan om helemaal niets te doen of om toch vergunning aan te vragen (die je niet krijgt vanwege de door het Rijk vastgestelde strenge regels m.b.t. het beschermde stadsgezicht). Je weet namelijk zonder die kaart nooit of jouw dak vergunningsvrij is of niet. Gevolg: er gebeurt niets. Vooroorlogs Leiden is voorlopig niet vooruit te branden.

South Australia voor even 100% solar

En primeurtje voor de staat South Australia. Op zondag 11oktober j.l. tussen 12:00 en 13:00 werd ALLE elektriciteitsconsumptie gedekt door de productie van zonnepanelen op woningen en in zonneparken. Oorzaak: 1/3 van alle woningen in Adelaide en wijde omstreken heeft zonnepanelen op het dak, er zijn grote zonneparken, er is zelfs een zonthermische centrale, en het was natuurlijk zondag, en zonnig zoals altijd in dit gedeelte van Australië. En nog lente ook, wat wil je nog meer. South Australia heeft na het debâcle met de kolencentrales en transmissielijnen met de staat Victoria in 2016 (de South Australia blackout) de lessen geleerd: veel lokaal zon en wind, en opslag van energie in enorme accuparken geleverd door Tesla. Wie regeert, ziet vooruit.

bericht op energymagazine.com.au

Wiebes op ramkoers – wil slimme meter erdoor rammen

Voor minister Wiebes (Economische Zaken) moet en zal erin ieder huis een slimme meter komen. En zeker bij woningen met zonnepanelen. Hij heeft een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd waarin staat dat ieder huishouden verplicht is een slimme meter te accepteren. Punt uit. En als men weigert komt er een dwangsom aan te pas. Dat zal die eigenwijze groene stroom opwekkende en daardoor belastingontwijkende burgers wel een mores leren!

We hebben dus een minister met autoritaire, zeg maar gerust dictatoriale neigingen. Geen haartje beter dan zijn voorganger die eigenwijze, niet-meewerkende burgers in de bak wilde gaan zetten wegens “economisch delict”. Gaan we hier soms de kant op van Wit-Rusland of wellicht Noord-Korea? Bek houden en meewerken!  Deze minister wordt wel hondsbrutaal. Tegelijk overweegt hij de naam van zijn ministerie te veranderen in “Ministerie van Klimaat en Economische Zaken”. Of dat geen spinning is. Ik heb een nog betere naam: “Ministerie van no-Burgerparticipatie en Bek Houden”.

We moeten tegen dit soort verwerpelijke ministerieel gedrag actie gaan ondernemen. Zit deze deze minister in de regering namens een liberale partij? Welke liberale partij? Dwingen? Dwangsom? Liberaal? Slim?

naar aanleiding van een bericht in Solar Magazine

Gezond verstand in Leiden (2)

De gemeenteraad van Leiden mag best het een en ander besluiten, maar hoe het verder gaat, daar besluiten ambtenaren over.

Ik had een e-mail wisselling met een overigens allervriendelijkst persoon bij Erfgoed Leiden en Omstreken (ELO). Dit gremium adviseert de gemeente als het aankomt op het verlenen van omgevingsvergunningen. Om de een of andere waanzinnige reden wordt dit advies standaard altijd blindelings door B&W opgevolgd. ELO’s wil is dus wet in Leiden. Geen wrikken aan

De e-mail wisseling ging over voordakvlakken. Dakvlakken waar je vanaf de straat tegenaan kijkt zijn vergunningsplichtig. Dat waren ze al in het beschermde stadsgezicht en dat blijft zo. ELO geeft standaard een negatief advies bij een vergunningsaanvraag voor zonnepanelen. Maar een woning heeft gewoonlijk meer dakvlakken dan alleen een voordakvlak. De opvatting van ELO is dat het voordakvlak het dakvlak is aan de gevel waar de voordeur zich bevindt. Als de voordeur zich opzij bevindt is daar het voordakvlak. Voor dat zijvlak, want dat is het eigenlijk, krijg je dus ook geen vergunning, ook al zou je er in de nieuwe situatie geen voor hoeven te hebben, net zoals voor het dakvlak dat naar de straat is gericht maar waar zich geen voordeur bevindt.

Met andere worden: de situatie wordt krankzinnig complex. De gemeente heeft beloofd dat er een kaart wordt gepubliceerd van het hele beschermde stadsgezicht van Leiden waarop de ijverige ambtenaren per dakvlak (sommige woningen hebben 4 dakvlakken) hebben aangegeven of men een vergunning voor zonnepanelen moet aanvragen of niet. Die kaart zou afgelopen zaterdag op de gemeentelijke website staan. Beloofde de wethouder. Niets te vinden. Ook niet bij ELO. Dat gaat dus nog wel even duren. Ambtenaren werken heel zorgvuldig.

Ik vrees dat een gevolg van alle verwarring wordt dat men uit arren moede toch maar een omgevings vergunning gaat aanvragen (ik heb dat om mijn woning verder te kunnen verduurzamen zelf twee jaar geleden gedaan, een hele leuke uitdaging, tot en met de commissie van beroep toe, met uiteindelijk nul op rekest). Op zo’n aanvraag geeft ELO gegarandeerd een negatief advies. We kunnen ons in Leiden dus opmaken voor de volgende ronde: ELO omzeilen.

Gezond verstand in Leiden (1)

Gisteren vergaderde de Leidse gemeenteraad. Onder andere werd het onderwerp behandeld “verruiming van welstandsregels in het beschermde stadsgezicht”. B&W hadden, kennelijk om conservatieve krachten tevreden te houden, een stuk afgeleverd waar we in onze beschermde stadsgezichtswijk niet echt mee zouden opschieten. Een club in onze wijk had gemeenteraadsleden aangeschreven op dit punt. Kennelijk had dat geholpen, want ik hoorde zeggen “Leiden is toch geen openluchtmuseum“. Er waren twee amendementen ingediend om veel meer zonnepanelen toe te staan dan die paar weggestopt op achterdaken en liefst gericht op het noorden die B&W in gedachten hadden. De wijziging van de welstandsregels plus beide amendementen werd met zeer grote meerderheid aangenomen. Het wordt spannend hoe de afdeling ‘omgevingsvergunningen’ met de nieuwe regels zullen omgaan. Want: gemeenteraad, B&W en uitvoerende ambtenaren, dat zijn compleet verschillende wereldjes.

Niet rendabel? Klomp breekt!

Paleis Noordeinde krijgt geen zonnepanelen. Officiële reden: de terugverdientijd is te lang.

Kijk, nou breekt mijn klomp. We moeten ons bijzonder zorgen maken over CO2 uitstoot. De aarde warmt op en op en op. Daarom moeten we heel snel af van het stoken van fossiele brandstoffen. Onder andere in elektriciteitscentrales. Daarvoor heb je zonnepanelen nodig. Op alle woningen, bedrijfspanden, winkels, kroegen, theaters, stadhuizen, kantoren, kerken, monumenten, paleizen en alles waarin een elektrisch lampje kan branden. Het argument ‘terugverdientijd’ is al lang een gepasseerd station. Wat is überhaupt de terugverdientijd van paleis Noordeinde? Waar zeuren die lakeien over? Paleis Noordeinde werd een paar jaar geleden gerenoveerd voor bijna 12 miljoen euro en dan gaat men nu na een jaar ‘onderzoek’ zaniken over de terugverdientijd van een paar zonnepanelen. Buitengewoon kwalijk en een zeer slecht voorbeeld voor de onderdanen.

Op deze manier kom je nooit van z’n leven van fossiele centrales af.

bericht op Blauw Bloed

kosten renovatie paleis Noordeinde 2014-2015 op www.koninklijkhuis.nl