Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Loont verduurzamen?

Voor Jan-de-particulier-met-een-koopwoning niet, aldus een zojuist uitgekomen rapport “Woonlastenneutraal koopwoningen verduurzamen”  uitgegeven door het Planbureau voor de Leefomgeving. Die zit: als je puur op de pegels let heeft het geen zin om geld te steken in verduurzaming. Het verdient zich nauwelijks terug, en helemaal niet meer als je na 2030 nog slechts een hondenfooi krijgt voor je aan het net teruggeleverde zonnestroom (houd er ff rekening mee: 70% van wat jouw panelen produceren gaat hupsakee, terug het net in).

Dat is een harde conclusie van de auteurs van het rapport. Gezinnen die veel energie verbruiken zouden nèt uitkomen, alleenstaanden en partner-samenwonenden niet. De kosten zijn behoorlijk en de besparingen zijn te laag om een redelijke terugverdientijd te hebben. En dan gaat het nog slechts om verduurzaming tot het niveau wat we kennen als B-energielabel. Naar energie-nul gaan betaalt zich helemaal nooit niet terug, aldus de strekking van het rapport.

bron: Schilder, F., & M. van der Staak (2020), Woonlastenneutraal koopwoningen verduurzamen: verkenning van de effecten van beleids- en financieringsinstrumenten, Den Haag: Planbureau voor de Leefomgeving.

Commentaar:

OK, we zitten als samenleving diep, diep in de puree. Klimaatverandering wordt veroorzaakt door ongebreideld uitstoten van CO2 in de atmosfeer. Bij huishoudens komt de helft van de CO2 uitstoot door verwarming. Die component moet weg. Een van de maatregelen is van het gas af gaan, maar daarvoor moet je woningen isoleren, met name oude woningen: dak, muren, ramen, vloeren. Daar is gewoon geen ontkomen aan. Die werkzaamheden kosten heel veel investeringen. Waar haal je als samenleving dat geld vandaan? Als particulier kan je alleen maar geld overhevelen van consumptie naar investering. Maar kunnen we of willen we dat? In het PBL rapport wordt met name gewezen op torenhoge hypotheeklasten van jonge gezinnen. Die hebben het geld dus gewoon niet. Voor hen is het een dagelijkse uitdaging om het financiēle hoofd boven water te houden. Sommige ouderen hebben wel geld maar ze zien een korte investeringshorizon en willen daardoor veel sneller terugverdienen dan realistisch is. Blijft een vrij kleine groep over van mensen die je kan proberen te overtuigen om te verduurzamen. Vind jij het leuk om in plaats van leuke spannende dingen te kopen zoiets saais te doen als het laten volschuimen van de spouw van je woning?

Nu legt het PBL rapport puur de lat bij besparing. Verduurzaming moet zich altijd “terugverdienen”, en wel liefst zo snel mogelijk. Dat is eigenlijk niet te verteren. Consumptieve uitgaven hoeven zich nooit terug te verdienen. Verdient jouw zomervakantie zich terug? Welnee, maar toch heeft die zomervakantie iets aan jouw leven toegevoegd waardoor je best tevreden bent over de uitgaven die je ervoor hebt gedaan. Zo is het ook met verduurzaming. Een mooi voorbeeld is het overgaan van koken op gas naar inductiekoken. De uitgaven zijn behoorlijk: zeg 1.000 euro voor de inductieplaat en 500 euro kosten voor de electricien die de boel aansluit. Verdient zich dat ooit terug? Never ever nooit niet, zou ik zeggen.

Toch maakte ons huishouden twee jaar geleden de overstap naar inductiekoken. Dat kostte inderdaad een smak, maar we zijn al twee jaar lang uiterst tevreden met dit stukje verduurzaming. Want: de keuken blijft stukken schoner zonder hete verbrandingsgassen, de pannen blijven schoon, de pangrepen worden niet meer zo heet dat je eraan kan branden, geen vlam in de pan, en de afzuigkap hoeft stukken minder hard te werken. Schoonmaken is een lachertje: lapje erover, klaar! Met andere woorden: comfort. We gaan echt niet terug naar koken op gas omdat het financieel onverantwoordelijk zou zijn om te investeren in inductiekoken. We zouden wel gek zijn! Leve verduurzaming!

60 MWp drijvend zonnepark Singapore

Singapore is een merkwaardig oord. Een eiland ter grootte van tweemaal Texel met daarop een enorme haven, industrie, raffinaderij, een druk internationaal vliegveld, en een stad met vijf en een half miljoen inwoners. Ga dat maar eens verduurzamen. O ja, Singapore ligt bijna op de evenaar, midden in de tropen, en dat betekent airco, airco, airco. Waar haal je de stroom vandaan voor al die industriële en civiele energieslurpers? Volgens de US Energy Information website komt 95% van de benodigde elektriciteit uit fossiele bronnen, met name aardgas. De Singaporezen hebben het verdrag van Parijs ondertekend en zijn naarstig bezig duurzame energiebronnen aan te boren. Een uitdaging, want hydro-elektriciteit is er niet, en het waait niet echt hard aan de evenaar. Zo dom als Hollanders die houtsnippers invoeren uit ontbossingsgebieden in de Verenigde Staten zijn Singaporezen niet. Er is wel zon, veel zon, zeg maar heel veel zon die rond het middaguur recht boven de stadstaat schijnt. Elke vierkante meter Singapore ontvangt per jaar 1.580 kWh zonne-energie (Nederland krijgt per vierkante meter iets van 1.000 kWh per jaar). Er is alleen weinig oppervlak beschikbaar behalve daken. Er is dus een interessant programma om gebouwen en daken te beleggen met zonnepanelen. Op dit moment is er ongeveer 350 MWp aan zonnestroom on line in Singapore. Men wil nu 60 MWp drijvende panelen toevoegen op het Tengeh reservoir. Er lag daar al een 1 MWp drijvend zonnepark bij wijze van proef. De Tengeh zonnefarm mag dan wel een druppel op de gloeiende plaat zijn, maar in het dichtbevolkte Singapore telt nu eenmaal elke druppel.

bericht op www.straitstimes.com

coronapiek = zonnestroompiek

Volgens het KNMI ontving ons land dit jaar tussen half maart en half juni 2,5% meer zoninstraling dan in dezelfde periode gemiddeld over de laatste 4 jaar. De oorzaak van die meeropbrengst zit volgens de experts in het gegeven dat er minder vliegverkeer was en er ook minder luchtverontreiniging werd geproduceerd door het verkeer en de industrie. Ofwel: schone lucht betekent dat de zonnepanelen het beter doen.

bericht op Solar Magazine: KNMI: 2.5 procent meer zoninstraling tijdens coronacrisis 

Accumuleren geblazen

Een interessant fenomeen bij goed geïsoleerde woningen is warmteaccumulatie tijdens hittegolven. Het begin van een hittegolf is peanuts: ramen dicht, zonwering naar beneden, ‘ s avonds de ramen lekker open en ventileren maar. Maar er treedt toch transmissie op van buiten naar binnen. Vergist u zich niet, mijn woning is vooroorlogse bouw en dat is energetisch gesproken buitengewoon knullige architectuur. Sinds de houten vloer is vervangen door beton met daaronder 30 cm polystyreen isolatie is het ’s winters behaaglijk warm en zeer comfortabel. Vanwege het dikke beton en het water in de lussen van de vloerverwarming bezit die vloer een enorme warmtecapaciteit. Het is een wamtemassa. Hij warmt hierdoor traag op en hij koelt ook traag af. Tijdens de eerste dagen van een hittegolf gaat het hierdoor allemaal prima. Totdat de nachten warm, vochtig en kleverig worden. Er is dan ’s nachts niet voldoende afvoer meer van warmte met als gevolg dat de vloer warmte accumuleert, dag na dag een half graadje erbij. Op het plaatje ziet u de monitoring in de ochtend van 11 augustus 2020. De vloerverwarming zelf staat uit, de pomp draait zo nu en dan op instructie van de pompschakelaar. Temperatuur in de toevoer is 26 graden, de lussen zelf (lees: de vloer) ‘doen’ 24,5 graden. In de winter is de watertemperatuur lus-in constant 23 graden. Toevoertemperatuur wordt gemeten voor de verdeler die de warmte de lussen in stuurt. Ze is vraagafhankelijk en zit in de winter tussen 20 en 50 graden. De vloer is dus op het moment warmer dan hij ooit in de winter wordt! Aangezien het in de winter een hele tijd duurt om de vloer op te warmen wordt het straks als de hittegolf afgelopen is een hele toer om al die warmte er weer uit te krijgen. De bedoeling van het isoleren van je huis is om warmte binnen te houden. nou, dat doet het ook – opgepast dus bij een hittegolf!

Op de bon! (2)

Ik lag de hele nacht over die bon van de wethouder te piekeren. Geld voor techniek is leuk, maar er is ook nog zoiets als een gedragscomponent. Wat als ik een hele lekkere dikke schapenwollen trui koop? Of dikke sokken, een gebreide muts en wollen handschoenen? Dan kan de thermostaat van de winter continu op 10 graden blijven en scheelt dat een heleboel energie. Dat zou wat wezen: op deze tropische dag een kledingwinkel binnenwandelen en vragen om de wintercollectie wollen truien !

Op de bon! (1)

Vanochtend viel hij in de bus: de langverwachte bon. Een voucher goed voor 70 euro tegemoetkoming voor Leidse woningeigenaar/bewoners in kosten van energiebesparende maatregelen. Met een sympathiek briefje erbij ondertekend door de wethouder. Wees er snel bij want op = op! Als subsidiebewuste Nederlander ga je meteen kijken wat er ‘te halen valt’.

Het lijstje van maatregelen die onder de regeling vallen:

  • Korting van 70 euro op écht grote maatregelen zoals muur- vloer- en dakisolatie, HR++ glas en zo (maar daar zijn ook andere regelingen voor; de ‘bon’ is met name voor kleine maatregelen.
  • Korting van 70 euro bij aanschaf van energiezuinige aparaten met energielabel A+++
  • ledlampen
  • stand-by schakelaars
  • naad- of kierdichting
  • leidingisolatie
  • radiatorfolie
  • waterbesparende douchekop
  • thermostatische radiatorkranen
  • waterzijdig inregelen van de cv
  • gelijktroom woningventilatiebox
  • inductiekookplaat

Kortom een hele nuttige exercitie. Ikzelf heb een luxeprobleem: al die maatregelen zijn al genomen op een na: de ventilatie. In mijn vooroorlogse woning is de ventilatie passief: ramen open. Dat is met de hittegolf van het moment prima, maar in de winter gaat de boel potdicht en dat is niet echt gezond voor het binnenklimaat. Een mechanische ventilatie aanbrengen in een vooroorlogse woning is een uitdaging die alleen diehards aangaan, of de woning moet helemaal leeg zijn.

Ik zit dus met een bon van de wethouder in mijn maag. Mezelf suf kopen aan luxe ledlampen? Uhhhh, nee. Ik denk eigenlijk aan een mobiel infraroodpaneel om de komende winter mee te experimenteren. Met dank aan de wethouder!

zie ook www.gagoed.nl en www.duurzaambouwloket

Wereldolievoorraaden dalen 20% ?

Gelezen op Oilprice.com: door de sterk gedaalde olieprijzen lopen ook de bewezen olievoorraden het gevaar mindere te worden. Immers, elke barrel olie die gevonden wordt, kan alleen worren toegevoegd aan de voorraad indien die barrel ook werkelijk uit de grond te halen is. Als de kosten daarvan hoger zijn dan de olieprijs is er geen gek die die ‘voorraad’-olie daadwerkelijk gaat winnen. Aldus Bloomberg dat Exxon citeert.

Nou wordt ie mooi! Automobilisten en luchtvaartmaatschappijen zijn dus altijd voor de gek gehouden met het praatje dat de wereldolievoorrader ruim genoeg zijn (en wat sommigen beweerden: onbegrensd). Dus: in de tijd van 140 dollar per barrel waren de voorraden een stuk groter dan bij de huidige olieprijs van rond 40 dollar per barrel.

Hoe het ook zij: Exxon behaalde een recordverlies in het afgelopen kwartaal, net als Shell en Chevron. Dankzij het coronavirus dat het luchtverkeer plat legde.

Wat een ellende voor de fossiele olieboeren. Ik ben blij dat de wereldvoorraad zonneschijn heel erg constant is en nog we een paar miljard jaar constant zal blijven. Geen problemen in dit opzicht.

bronnen: bloomberg News en Oilprice.com

Wat? Twee kuub !

Bij het bekijken van de cijfertjes en metertjes over de periode juli 2020 viel het mij op dat de gasmeter in mijn woning een verbruik had gemeten van ruim 2 kubieke meter gas, om precies te zijn 2.385 liter van het fossiele spulletje. Daar schrok ik van want ik had nul komma nul verwacht. Waar zit ‘em die 2 kuub? Misschien was er een bewolkte regenachtige dag geweest waarna de zonneboiler nèt iets van ondersteuning nodig had gehad, of is er soms een of ander ‘eco’ proces gaande in de cv ketel dat gas verbuikt – men denke aan periodiek even laten branden om de boel schoon en bedrijfsklaar te houden, het heet houden van een sprokkelvoorraadje water, dat soort zaken. Een klein mysterie want in mei was de onderhoudsman nog geweest en die had ik gevraagd alle onnodige verbruik uit te schakelen dan wel zoveel mogelijk te beperken. Ik ben namelijk geen fan van sluipvebruik. Nu lig ik niet echt wakker van registratie van 2 kuub over juli, maar het gaat om het principe: in de zomermaanden nul komma nul gas en een heleboel supergroene zonne-kilowattuurtjes terug het net in. In dat laatste zijn mijn zonnepaneeltjes bepaald goed geweest, dus over juli 2000 ben ik in dat opzicht een tevreden baasje

Nieuw weerstation in aanbouw

Al een tijdje speelde ik met het idee om mijn IOT fijnstofmeter en het IOT weerstation te combineren in één nette behuizing die bovendien waterdicht en veilig moet zijn. Het oude weerstation was wegens verbouwing ontmanteld en bovendien waren de hygrometers uitgedroogd. De fijnstofmeter (gele sterretje en het aanvoerluchtslangetje, rode pijltjes) gaat alweer een jaar feilloos mee; het is is een standalone apparaatje dat zijn data naar een server in Duitsland stuuurt (luftdaten.info). Het eigenlijke weerstation bestaat uit een afgeschermd sensorblok (groen sterretje) buiten de behuizing met erin een sensor die tegelijk temperatuur, barometerstand en luchtvochtigheid registreert (voor de liefhebbers: een GY-21P). Het microprocessorboardje dat erbij hoort is de NodeMCU die ik met printplaatje en al uit het oude weerstation heb gehaald (rode sterretje). Een dubbele USB-voeding (blauwe sterretje) completeert het geheel. De software is getest en draait zoals het hoort; nu nog buiten ophangen op een geschikte plek binnen het bereik van de wifi.

Hoe de fijnstofmeter in elkaar zit ziet u op Luftdaten.info.

Het nieuwe weerstation is een project dat straks een plaatsje krijgt in het Arduinohoekje.

 

Doorgaan met isoleren!

In het julinummer van Eigen Huis Magazine lees ik dat het isoleren van je woning in de zomer 5 voordelen heeft. Nou daar ben ik wel benieuwd naar. Het blad somt op: korte wachttijden, minder kans op problemen, huis blijft koel in de zomer, makkelijker ventileren, en direct energie besparen in het najaar. Dat laatste daar ben ik het mee eens, de rest is flauwekul. Als je een bedrijf belt is men met vakantie, problemen zijn seizoen onafhankelijk, mijn goed geisloeerde huis kan in de zomer geaccumuleerde warmte niet snel genoeg kwijt, ventileren doe je door ramen en deuren open te zetten. Energie besparen, daar gaat het om, en hiervoor krijgt het blad een dikke pluim.

In de krant las ik dat mijn gemeente alvast 10 miljoen euro garandeert aan commerciēle partijen voor warmteafname van de warmterotonde per 2026. Men zet dus keihard in op stadswarmte en men gelooft in die rotonde. Intussen wordt nauwelijks iets gedaan aan het voorbereiden van de bewoners van wat ze boven het hoofd hangt, met name als men woont in oude en vooroorlogse wijken. Die mensen lopen stevig de kans straks een volledig uitgewerkt en kant- en klaar warmtenet contract voor de neus te krijgen “wilt u hier eventjes tekenen, meneertje, snel graag want het aanbod is beperkt geldig!”. Nu is er weinig tegen een warmtenet als de warmte duurzaam is en de warmteleverancier nonprofit, democratisch en sociaal. Maar de praktijk van de huidige warmtenetten is bijna het tegenovergestelde: fossiel opgewekte warmte (dat wordt dus straks restwarmte van raffinaderijen in het Rotterdamse), en de warmteleverancier is een commerciële partij die de gemeente aan een monopolie contract gebodnden houdt. Dat wordt dokken, burgertjes, voor je warmte. 10 miljoen bij voorbaat.

Zorg er dus maar voor dat je warmtebehoefte in de winter minimaal is. Wie het laatst lacht, lacht het duurzaamst. Eigen Huis Magazine stelt het punt isolatie terecht aan de orde.

bericht in Leidsch Dagblad: Leiden stelt zich voor 10 miljoen garant voor warmterotonde