Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Stookseizoen is weer begonnen

Het nadeel van een volautomatische regeling van de cv is dat je niet meer in de gaten hebt wanneer precies het stookseizen is begonnen. Je merkt het pas als je toevallig een radiator aanraakt en voelt dat die warmte afgeeft. Gelukkig heb ik een logger die me kan vertellen wanneer de cv voor het eerst is aangeslagen en wat voor temperatuur het water in de leidingen heeft. Ketelwatertemperatuur is namelijk heel belangrijk voor efficient omgaan met aardgas. Goed afregelen van die temperatuur scheelt heel wat kostbare kuubjes.

Het plaatje is een screenshot van het log van afgelopen 23 september. Om kwart over 7 in de ochtend kwam de ketel op het idee om iets te gaan doen. Elk piekje is een kort moment dat de ketel heeft gebrand. Vorig jaar begon het stookseizoen in mijn huis overigens op 14 september.

PV magertjes in grote steden

Mijn onvolprezen collega PolderPV publiceerde gisteren een gedegen analyse met ranking van gemeenten waarin [veel] PV is opgesteld. Hij heeft het allemaal uitgerekend en op onnavolgbare wijze gedocumenteerd met als peildatum eind 2017. De op zonnestroomgebied best presterende gemeenten hebben weinig inwoners en hebben het voordeel dat er grote zonnefarms op het grongebied zijn gevbestigd. Koploper is Ameland met 1.850 Wp per inwoner. Grote steden doen het stukken minder per inwoner, maar niet alle steden hebben complete vliegvelden, stortplaatsen of boerenerven om vol te leggen met zonnepanelen. Maar ze hebben wel kantoren, industrieterreinen, schoolgebouwen en sporthallen waar heel wat te halen valt. De grote steden presteren gewoon slecht, met Schiedam als hekkensluiter

(31 Wp per inwoner). Amsterdam scoort 38 Wp per inwoner. Mijn eigen  gemeente (Leiden) doet mee voor 50 Wp per inwoner. en staat hiermee een paar plaatsen boven Amsterdam (38 Wp per inwoner).

Grote steden scoren slecht in PV ondanks alle poeha en getoeter. van gemeenteraden en zich als poepiegroen presenterende wethouders. De grauwe werkelijkheid is dat het dakoppervlak per inwoner in grote steden geringer is dan in middelgrote en kleinere gemeenten. Verder is bijvoorbeeld in Leiden de Welstandsnota een enorme barriere voor zonnepanelen. Meer dan de helft van het potentieel dakoppervlak wordt bij voorbaat botweg afgeserveerd (enige kilotonnen CO2 reductie per jaar indien benut met PV). Verder zijn grotestadsbewoners nogal onverschillig tegenover zonnestroom. Ze hebben wel wat anders te doen, namelijk iets te doen aan de erbarmelijke warmteisolatie van hun woningen (het plaatje geeft energieabels in Leiden weer).

PolderPV: Evolutie PV installaties per provincie & per gemeente tm. 2017

Gashaarden eruit!

In de buurt waarin ik woon staat op een van de allermooiste plekjes een hoekwoning te koop. Wat een fraai pand! Onbetaalbaar, maar ja, men is nieuwsgierig. Een zeer ruime woning (woonoppervlak liefst 147 vierkante meter, 6 kamers, bouwjaar 1935) met veel authentieke details waar mensen vandaag de dag zo dol op zijn zoals marmeren schouwen, en-suite schuifdeuren, trappenhuis met glas-in-lood, daar neem ik graag een virtueel kijkje in.

De foto’s zijn, zoals altijd bij Funda uiterst verzorgd. De inrichting is ongelooflijk gedateerd. Alsof je in een tijdcapsule naar de jaren ’60 bent teruggetransporteerd. Ook technisch is de woning zwaar gedateerd. Gashaarden en gaskachels (je ziet een waakvlam in de gashaard in de voorkamer), een ventilatortje in het bovenlichtje in de keuken, veel enkel glas.  Even op www.energielabelatlas kijken en jawel: een knalrood label: energielabel G.

Het moment van verkoop van een woning is bepalend voor wat er de komende 25 jaar met het pand gebeurt. Standaard in mijn wijk is dat enige tijd na verkoop een aannemer een enorme container voor de deur zet en aan het werk gaat: muur tussen keuken en woonkamer wegbreken, nieuwe keuken, nieuwe badkamer, nieuwe cv, nieuwe elektra. Hét moment eigenlijk om het huis klimaatbestendig te maken: vloer-muur- en dakisolatie, lagetemperatuur verwarming met een warmtepomp, triple glas. Was het maar zo dat de gemeente Leiden hier regie in geeft. Helaas doet ze dat niet, men maakt zich op dit moment uitsluitend zorgen over het historische karakter van de panden, dwz details aan de buitenkant. Ik hoop dat de nieuwe eigenaar meer initiatief op het gebied van verduurzaming van beschermd-stadsgezicht woningen heeft dan de gemeente.

Woning te koop, Funda

Dalverbruik elektriciteit overdag komt eraan

Op school leert men dat de vraag naar elektriciteit overdag hoog is en ’s nachts laag. Deze wet van Meden en Perzen wordt als een soort dogma met de paplepel ingegoten. Logisch toch, als iedereen overdag werkt en daarvoor energie nodig heeft terwijl de economie ’s nachts op één oor ligt. De dag-nacht tariefstructuur van elektriciteitsleveranciers is hierop gebaseerd.

De vraag is alleen, hoe lang zal dat allemaal zo blijven? De rijken van de Meden en de Perzen zijn immers ook verdwenen. De grote boosdoeners zijn de zon, het zonnepaneel en de particuliere huishoudens. Overdag schijnt de zon, en hoe meer zonnepanelen er op daken van woningen worden gelegd, hoe meer die woningen overdag gaan bijdragen aan de elektriciteitsproductie. Ergo: de vraag op nationaal niveau gaat bij voldoende penetratie van zonnepanelen overdag dalen. Onze eigen minister Wiebes heeft het al lang door. Hij ziet zijn lucratieve belastinginkomsten uit stroom geleverd aan particuliere huishoudens nu al dalen en hij wil daarom van het salderen af. Teken aan de wand!

Nu is de penetratie van zonnepanelen (het percentage huishoudens dat zonnepanelen heeft) in ons land maar zo-zo. ik schat hooguit 5%. Er zijn echter landen waar de penetratie stukken hoger ligt. Een goed voorbeeld is Australië. In sommige staten (South Australia, Queensland) begint de penetratie al in de richting van 40% te kruipen. En al die woningen leveren overdag stroom aan het net. Zulk een volume wordt gevoeld door elektriciteitsmaatschappijen. De Australian Energy Market Operator (AEMO, te vergelijken met TenneT in ons land) heeft onlangs een rapport gepubliceerd met daarin schattingen naar piek- en dalvraag in de toekomst. Tot eigen verbazing voorspelt men dat in de mid-2020’s overdag de vraag naar elektriciteit lager en lager zal worden en ’s avonds en ’s nachts hoog zal zijn. Een omgekeerde wereld dus vergeleken met Nederland anno 2018. Oorzaak: zon, zonnepanelen, huishoudens. En het kan verdomd zonnig zijn down under.

Omdat in ons land zonnepanelen sterk in opmars zijn zullen ook wij met dit soort taferelen te maken krijgen: daltarief overdag en piektarief ’s nachts (zeker als elektrische auto’s doorbreken bij particulieren; auto’s die ’s nachts opgeladen worden). Op school wordt misschien vanaf 2030 onderwezen dat overdag de vraag naar elektriciteit lager is dan ’s nachts.

bron:  Australian Energy Market Operator (EAMO,

Productierecord zonnestroom 13 september

De septembermaand kenmerkt zich door het snel en gestadig afnemen van de zonnekracht. De productie van mijn zonnepanelen gaat daarmee gelijk op. Zo half september is de dagproductie gezakt tot de helft van wat ik eind juni-begin juli kan vangen. Vandaag was een erg goede dag met strakstralende zon in een heldere atmosfeer en dat alles gekoeld met een prettig briesje, Perfecte omstandigheden eigenlijk. Rond het middaguur waren er enkele wolkjes maar verder hadden we in Leiden een prachtige namiddag. Een en ander leidde tot een prachtig symmetrische productiegrafiek zoals geregistreerd met de zelfgebouwde Arduino pulsteller/logger. U ziet hier de productiecurve van alle panelen bj elkaar. De referentiepanelen, die Z-O zijn gericht, produceerden 2,1 kWh en dat is voor deze tijd van het jaar erg veel.

Kernenergiegetoeter

Twee pagina’s, gsteren, voluit in NRC, met een pleidooi voor kernenergie als manier van aanpak van het klimaatprobleem.

Dat is nogal wat.

Terugblikken ‘zoals het vroeger was’, in ieder geval. Maar… Hebben we kernenergie nodig, d.w.z. gecentraliseerd opgewekte elektriciteit uit bakbeesten van centrales die 60 jaar baseload moeten produceren om uit de kosten te komen? Never nooit niet meer aan beginnen zou ik zeggen. Het argument dat kernenergie CO2 vrij zou zijn, deugt niet. Uranium moet worden gedolven vervoerd, bewerkt, verscheept, en afval verwerkt dat 150.000 jaar ergens gegarandeerd veilig en beveiligd moet worden weggestopt. Waar komt de grondstof vandaan? Wie heeft daar controle over? De risico’s van opwekking van kernenergie zijn te hoog (Fukushima), de kosten van opruimen na een catastrofe zijn veelvoudig catasofaal (Tsjernobyl, Fukushima). Dat half Nederland onbewoonbaar wordt mocht er onverhoopt een major nuclear incident plaatsvinden, betekent gewoon het einde van ons land als natie. Opruimen hoeft dan bij wijze van spreken niet meer. Bouwkosten en bouwtijd zijn gigantisch en worden altijd overschreden (Flamanville, Oikiluoto, Hinkley Point, Vogtle). Uit beveiligingsoogpunt tegen terrorisme beveilig ik liever een zonnepark dan een kerncentrale. Maar het alerbelangrijkst is het hoogradioactieve afval waar we ons geen raad mee weten. Wegstoppen onder het tapijt en toekomstige generaties ermee opschepen? Dat is de easy way out, NRC.

Kernenergie is gevaarlijk, duur en passé. Zo’n situatie als in het plaatje hiernaast, een kind dat in Fukusjima werd geïnspecteerd op radioactiviteit, dat mag en kan men niet overhebben voor de energievoorziening. En ook jodiumtabletjes door de brievenbus duwen ‘voor als het in Borssele, Doel of Tihange fout gaat’ is not done. Kernenergie is misschien alleen leuk voor megalomane multinationals die geen dividendbelasting hoeven te betalen.

NRC (8 sept 2018): Het moet CO2 vrij maar over kernenergie hebben we het even niet

Salderingsregeling jaartje langer overeind?

Volgens Solar Magazine zou de minister van Economische Zaken hebben gezegd dat hij de salderinsgregeling voor zonnestroom tot en met 2020 wil aanhouden, om pas per 2021 op een subsidiesysteem over te gaan. Zie www.solarmagazine.nl 

Halogeenspotjes vervangen door led?

Indien u zich door de berichten over het uitfaseren van halogeenverlichting gestimuleerd voelt om iets te doen aan uw halogeenspotjes, is het zeer wel mogelijk dat u compleet de kluts kwijtraakt door de verschillende soorten voetjes en bijbehorende spanningen. Wat is slim en duurzaam? In ieder geval wél om halogeenspotjes zoveel mogelijk te gaan vervangen. Een link naar een heel duidelijke en overzichtelijke website werd mij aangereikt door een van de regelmatige bezoekers van mijn blog: de site EcoBright. Blogster Jorien Zweverink schreef een heel prettig overzicht van wat er zoal te koop is op halogeenspotgebied en hoe dit allemaal is te vervangen. Doe uw voordeel met deze informatie

website: EcoBright

Vandaag 2,24 GW zonnestroom rond middaguur

Je verwacht in ons Hollandse klimaat eigenlijk niet dat in september records worden behaald. Toch gebeurt dat. Neem zonnestroom. Er liggen anno september 2018 zó veel zonnepanelen in ons land dat rond 13:00 een totaal elektrisch vermogen werd opgewekt van 2,24 gigawatt. Dat is 4 x het topvermogen van de kerncentrale Borssele. Die ligt op dit moment stil, maar wat mij betreft kan daar een ketting met een groot hangslot op.de poort.

In de loop van de middag stak een briesje op. Rond 18:30 stond er 600 MW wind op land vermogen te produceren. Zon overtrof vandaag dus wind!

zie www.energieopwek.nl

Ferrarismeter sneuvelt voor inductiekoken

Inductiekoken is wonderbaarlijk. Er is geen vuur, geen CO2, geen hete verbrandingsgassen, geen fijnstof en geen pannen waar je het roet af moet poetsen. Water kookt in een oogwenk. Clean koken met alleen de pan en het voedsel die heet worden. De afzuigkap kan een stapje lager. Efficient en met spaarzame omgang van energie. Zo min mogelijk fossiel, dus een aardig stapje in de richting “van het gas af”. Toch is het niet allemaal rozegeur en maneschijn. De kookplaat heeft een maximum vermogen van 7.000 Watt. Dat kan mijn hoofdstop niet trekken (25A), en dus moest daar een nieuwe voor in de plaats komen. De netbeheerder was onverbiddellijk: “Je ferrarismeter inleveren en een slimme meter ervoor in de plaats laten installeren, anders kan je het schuddenn”. Niets mocht baten. Mijn oude ferrarismeter (bouwjaar 1968; berekend op een capaciteit van 20A) moest en zou het veld ruimen. De monteur kwam, zag en overwon. Nu hangt er een plastic Iskra doosje met een lcd display dat als je op een knoppje drukt aangeeft wat voor vermogen er door de meter jakkert. Er zijn vier telwerken: in – uit – dag – nacht, enfin, het bekende verhaaltje.

Dit is een dikke tegenvaller voor mij en een vette overwinning voor meneer Wiebes en zijn politieke kornuiten. Enige voordeel is dat ik nu kan zien hoeveel er teruggeleverd is. Dat hield de ferrarismeter keurig voor zichzelf.

Het plaatje is de geopende hoofdstopdoos, voordat hij dicht werd gedaan en verzegeld. Ziet er een beetje treurig, fragiel en o, zo 1935 uit. Met het huidige arsenaal aan elektrische apparaten en niet te vergeten de zonnepanelen is dit zo’n beetje het maximum. De schuimblusser hangt er uit voorzorg naast. Dit betekent ook dat straks, als we op een warmtepomp overgaan, we de hele meterkast kunnen vervangen. Het is dan een grote vraag wat de conditie is van de hoofdstroomkabel (ook die is ruim 80 jaar oud!).