Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Even Reboundje spelen, of Jevonsje

Met het langzaam maar zeker langer en zonniger worden van de dagen loopt ook de temperatuur in het voorraadvat van de zxonneboiler weer lekker op (plaatje). Dat nodigt uit om heerlijk lang te douchen niet alleen vanwege de pret maar ook “want de energie is toch gratis“. Dat lange douchen, of meerdere malen per dag badderen hoef je niet te doen met een gasgestookte warmwatervoorziening want dan stoot je én behoorlijk wat CO2 uit én het huishoudbudget lijdt schade op.

Zoiets als lekker lang luxe in bad gaan want de energie is toch gratis” noemt men het ‘rebound effect’, ofwel het ‘Jevons effect’ genoemd naar de Engelse econoom William Jevons (1835-1882) die de eerste was die de paradox beschreef dat technische vooruitgang (bijvoorbeeld energiebesparende technieken) niet het volledige gewenste effect (besparing) opleveren maar soms het omgekeerde omdat door de verbeterde techniek de vraag ernaar enorm toeneemt. Ik sta langer onder de douche “want de energie is toch gratis“, maar ik verbruik toch stiekem meer gas als ik er een gewoonte van maak vanwege de naverwarming van het douchewater én ik verbruik uiteraard meer water.

‘Rebound’ geldt ook voor zonnepanelen. Omdat de zonne-elektriciteit overvloedig is en gratis (de rekening van de PV installatie is 20 jaar geleden betaald, wie maalt daar nog om?) heb ik de neiging om mijn computer de hele dag maar aan te laten staan, “want de energie is toch gratis“. en over 2 jaar: “anders lever ik toch maar voor  noppes terug, meneer Wiebes!”. Grappig, dat we de neiging hebben om kostbare hulpbronnen gemakkelijk te verspillen, “want het is toch gratis of goedkoop“, gemak of eigenlijk uit een soort rancune (casus William Jevons Wiebes!).

Jevons paradox op Wikipedia

Ramen openzetten, sovjet style

Een opvallend fenomeen bij de idiote weersomstandigheden van vandaag (ZW-storm, buitentemperatuur snel oplopend naar 14 graden) is dat de warmtecapaciteit van mijn goed geisoleerde woning te traag is om geaccumuleerde warmte snel kwijt te raken. Vanochtend, toen het buiten nog het nog relatief koel was (10 graden !) ging de cv draaien om, zoals gebruikelijk na de nachtverlaging, warmte in de vloerverwarming te stoppen. Dat gebeurt met cv-aanvoerwater van 23 graden. Dat is genoeg om de vloer in een uurtje op een comfortable 21 graden te krijgen waardoor de temperatuur in het woongedeelte op een buitengewoon aangename 20 graden uitkomt.
So far so good. Echter: de buitentemperatuur sprong vanochtend omhoog en door de geweldige ondervloerisolatie lekt er meer heel weinig warmte weg. Gevolg is nu dat de vloer een onaangename 23 graden heeft aangenomen en de temperatuur in het woongedeelte plofferig aanvoelt met 21-22 graden.
Remedie: cv even in vakantiestand, vloerverwarminsgpomp op volle kracht en de ramen wijd open. Zo deed men dat vroeger in de Sovjet-Unie met zijn collectieve blokverwarming, en wellicht gaat het er in sovjet-tijd gebouwde flats in Moskou nog steeds zo aan toe: te warm binnen >>> ramen open zetten!

zie: Weerstation Uithoorn

Foutje – Bedaaaaank

Het Planbureau voor de Leefomgeving zou een foutje gemaakt hebben in de kostenberekening voor het verduurzamen van woningen. We hebben het over 30-40% te lage inschatting. Het is niet de eerste keer dat PBL berekeningen maakt die door het kabinet gretig worden gebruikt om zorgen over de kosten van verduurzaming weg te sussen. Erg jammer en slecht voor de duurzame zaak. Wie gelooft het PBL nog? Wat zijn de echte kosten straks om van het gas af te gaan? Nou ja, wie kostenplaatjes gelooft die door de overheid worden gepresenteerd voor grote projecten (Betuwelijn, HSL, Noord-Zuidlijn Amsterdam, Zuidersluis IJmuiden, ga maar door)  wordt altijd voor de gek gehouden. De burger staat altijd achteraan in de rij, zullen we maar zeggen.

Het Parool, 13 februari 2020

20 jaar wankelend kwartje

Opgewekt verklaarde de Leidse wethouder met Duurzame Verstedelijking in haar portefeuille in een interview op de plaatselijke radiozender dat ze een plan heeft gepresenteerd aan de gemeenteraad om de regels te verruimen om zonnepanelen of een zonnecollector op het dak van de woning te mogen leggen. Tot nog toe liep dat soort initatieven helemaal dood in een oerwoud van buitengewoon gedetailleerde regels (iets van 5 pagina’s zichtlijnen in de Welstandsnota). Mijn eigen 6 stokoude zonnepanelen van 95 Wp elk vervangen was (en is nog steeds – trouwens ook in het gepresenteerde plan, omdat ze aan de straatzijde liggen) ten strengste verboden omdat in 2012 mijn woning tot het beschermde stadsgezicht is gaan behoren. Haha, probeer in het beschermde stadsgezicht maar eens glaslatten op de vooruit te spijkeren, laat staan zonnepanelen aan de straatzijde (bij) plaatsen of vervangen. No way! Hel en verdoemenis, tot aan de Bezwaarcommissie toe.

Nu moet dat dus eindelijk veranderen. Na het aanvankelijke gemeentelijke enthousiasme in 2000-2005 heeft men 15 jaar lang zonnepanelen vakkundig tegengehouden. Desalniettemin zijn er heel wat panelen bijgekomen (gelukkig zijn er in Leiden een heleboel eigenwijze mensen die duurzaamheid hoger in het vaandel hebben dan de gemeente).

Stel het is voorjaar, de zon schijnt lekker en een Leidenaar krijgt het in zijn malle hoofd om zonnepanelen aan te schaffen. Voordat je ze mag leggen moet je uiteraard een installateur vinden, offerte laten uitbrengen en daarna een complexe vergunningsprocedure doorlopen die minstens 6 weken duurt wegens ter inzagelegging, bezwaren aanhoren, plannen wijzigen, opnieuw aanvragen, weer 6 weken wachten, nog meer wachten en uiteindelijk dan misschien vergunning krijgen. Dan moeten ze nog gelegd worden. Intussen is het najaar geworden en leveren je panelen een half jaar niks op. Reken rustig op minstens een half jaar voordat er misschien panelen liggen. Ik heb heel wat e-mailtjes gehad van woedende buurtgenoten wiens aanvraag geweigerd was, e-mails van buurtgenoten die er maar van afzagen vanwege de ongelooflijke rompslomp en al het geharrewar, ik heb zonnepanelen zien verdwijnen door bemoeienis van de gemeente, en ik zie zonnepanelen op de meest inefficiēnte plekken liggen (illegaal?) waar nauwelijks zon komt, en dat allemaal vanwege de welstand. Bloed kruipt immers waar het niet gaan kan, zelfs in het brave Leiden. Er zijn ook genoeg buurtgenoten die zonnepanelen maar ongelooflijk lelijke technische dingen vinden, laat staan een collector voor een zonneboiler. Ik heb wel eens in dit opzicht het woord “matras op je dak” gehoord.

Ik vermoed dat de wethouder eieren voor haar geld heeft gekozen. Aan de ene kant heeft ze te maken met getergde duurzame burgers en een groenlinkserige gemeenteraad, aan de andere kant is er de zeer invloedrijke lobby van cultuurhistorieminnaars en architectuur-fundamentalisten, en is een deel van de burgerij tegen glimmende moderne techniek op mooie authentieke panden. En niet te vergeten is er de Stichting Erfgoed Leiden en Omstreken (SEO) die uiterst streng de welstandsregeltjes interpreteert, tot het detail van glaslatten bij HR++ glas toe (ontoelaatbaar; verstoort de architecturale harmonie op brute wijze!). Je houdt het niet voor mogelijk. SEO beoordeelt vergunningsaanvragen en het SEO-advies wordt altijd gevolgd. SEO-advies negatief = vergunning geweigerd. Punt.

Volgens het plan van de wethouder mogen 3.400 adressen in Leiden straks zonnepanelen op het dak leggen. Er staan wel kleine lettertjes bij: “zolang ze niet zichtbaar zijn vanuit de openbare ruimte“. Daar gaan we weer! Niets nieuws onder de zon dus, de regeltjes blijven bestaan en de vergunningsplicht blijft. Er bestaat dus gerede kans dat er wéér eindeloze vergunningsprocedures komen, met wanhopige ambtenaren, boze burgers die gaan klagen tot in de gemeenteraad toe. Wel is het zo dat van de daken in mijn omgeving die niet vanuit de openbare ruimte zichtbaar zijn (Google Maps) nog altijd minstens 75% kan worden volgelegd met zonnepanelen, dus we kunnen even door voordat dat kwartje nu eens eindelijk echt goed valt. Mochten alle daken maximaal volgelegd zijn met zonnepanelen, dan zou dat alleen al in mijn wijk (1.200 panden) ongeveer 1 kiloton CO2 uitstoot per jaar schelen vergeleken met de situatie in 2000.

Misschien wordt het leuk om de wethouder op de proef te stellen door een breed in de media geëtaleerde vergunningsaanvraag in te dienen om mijn zes lieve schattige, 20 jaar oude paneeltjes te vervangen door wat moderners.  Zou het kwartje écht gevallen zijn bij de gemeente Leiden?

bericht in Sleutelstad 107.5 FM

Overmorgen warmetruiendag!

Even opletten want de wollen trui kan eindelijk uit de mottenballen. Heeft u deze winter (winter??) al een trui aan gehad? Nee, dan is dit uw kans. Op 7 februari 2020 is, zoals elk jaar, warmetruiendag.  De 14e alweer. Om ons eraan te herinneren dat we met z’n allen bezig zijn het klimaat naar de mallemoer te helpen. 13 jaar actie voeren en dan een supermilde winter aan de broek krijgen zoals die totnogtoe 2019-2020! Eigenlijk kan de warmetruiendag dus worden afgeschaft want het is door verregaande opwarming van der aarde al niet meer nodig. De krokusjes bloeien immers al. Zo doet mijn eigen gemeente voor zover ik op Google kan zien, niet mee. Vermindering van uitstoten van CO2 heeft hier bepaald geen hoge prioriteit. Ik denk dat dat komt omdat de dames en heren regenten lui achterover in hun pluche zitten en denken dat ze ermee weg kunnen komen door een buis naar de Rijnmond te trekken (de fameuze, of zoals u wilt beruchte, Leidse Warmterotonde) om daar fossiele afvalwarmte te kopen die ze hier ten stede als panacee te verkopen voor het van het gas af gaan. En bovendien zit er over een paar jaar toch weer een nieuwe wethouder, en die zoekt het maar uit!  Desinteresse in zoiets ordinairs als een trui aantrekken. En de burgers, ach die slikken het wel.

Met andere woorden: die trui gaat overmorgen aan, borstrok eronder, desnoods een oude krant erbij zoals dat ging in de tijd dat er nog Elfstedentochten werden gereden, en de thermostaat gaat een dag helemaal op non-actief. Doe mee! Het is harder nodig dan ooit.

www.warmetruiendag.nl

Helft verkochte kooktoestellen inductie?

Gisteren viel het plaatselijke reclameblaadje weer op de mat. Zoals gebruikelijk stond er reclame in van een keukenfirma. Met plaatjes van geadverteerde keukens. Als je goed kijkt is tegenwoordig op de helft van de plaatjes ‘mooie keuken’ een inductiekookplaat te onderscheiden. De ‘aanbieding van de week’ heeft steevast nog een gaskookplaat.

Hoe zit dat met het aanbod van inductiekookplaten? Bol.com gaf 600 resultaten op de zoekterm ‘inductiekookplaat’. Een zeer ruim aanbod, dus. Daarna ben ik naar de dichtstbijzijnde witgoedzaak gegaan om te kijken wat de showroom te bieden heeft (moest er toch wezen vanwege een kapotte magnetron). Daar blijkt inderdaad de helft van alle fornuizen en kooktoestellen van het inductietype te zijn! Ook is er ruim aanbod van losse inductie-kookplaten, van die dingen met een stekker die je gewoon in een willekeurig stopcontact stopt.

Ik leid van deze stille getuigen af dat het proces van het Van-Het-Gas-Af-Gaan in stilte al volop bezig is. Ons huishouden kookt al anderhalf jaar zeer tot tevredenheid met een inductiekookplaat. Over een paar jaar zeggen we: “kijk nou toch eens, we kookten vroeger op gasvlammetjes, wat schattig, hoe bestaat het!”

Schmale Autoschweinwerfer

Nu eens een keertje geen Angelsaksisch maar Germaans: de Duitse lampenfabrikant Osram kondigde kort geleden een superfelle serie leds aan, de Osram Oslon Boost HM, bedoeld om koplampen van auto’s smal, klein, helder en creatief te maken: dunne felle lichtspleten die de weg voor de bestuurder volmaakt uitlichten. Ikzelf ben nog opgegroeid met bolle 12V koplampen van mijn eerste Lelijke Eend waarvan de spiegelreflector aan de binnenkant wegroestte waardoor er maar heel weinig licht overbleef dat uit de lamp kwam (en de accu steeds leeg was). Ach ja, dat waren nog eens tijden. Maar goed: volgens Osram wordt licht het nieuwe chroom op automobielen. Er gaat dus veel veranderen in autoland. Waren de achterlichten als eerste aan de beurt (geen gloeiende spijkers meer maar spectaculaire lichtpartijen), vanaf nu staan de koplampen in de schijnwerpers.

Neem een kijkje op de website van Osram over hun nieuwe Oslon Boost HM led autokoplampen met chips 1.9 mm x 1.5 mm x 0.73 mm. Unglaublich!

En we gaan onverdroten voort . . .

Afgelopen december werd op de meetpost van het Mauna Loa Observatorium op Hawaii een hoeveelheid van 411 ppm CO2 gemeten. De trend van accumulatie  op accumulatie van CO2 in de aardatmosfeer gaat onverdroten door, alle mooie woorden van politici en zakenmensen ten spijt. Business as usual. Het kwartje mag dan misschien ergens gevallen zijn, het is nog steeds niet doorgedrongen in de harde koppen van met name politici dat de situatie gewoon catastrofaal is. En de trend ook. Hierdoor kunnen we de Elfstedentocht de komende 10.000 jaar op ons buik schrijven, en ik zou maar eens heel goed naar de dijken kijken.

zie: Earth System Research Laboratory, Global Monitoring Division, Monthly Average Mauna Loa CO2

Over cyclisch gesproken

Het gaat eigenlijk al sinds mensenheugenis zo, maar als ik naar mijn productiecijfertjes kijk verwonder ik me elk jaar weer over het fenomeen dat na 15 januari de opbrengsten van de zonneboiler en de zonnepanelen weer duidelijk oppikken om vervolgens in februari-maart tot crescendo forte over te gaan. Neem de zonneboiler. Eén dagje zon en hup, de temperatuur in het voorraadvat liep afgelopen week op tot een prettige 60 graden. Nog zo’n dag en er staat 85 graden op de display. Dat douchet lekker, neem dat van me aan. Ook de diepste dip in de productie van zonnestroom is voorbij. Ik word altijd vreselijk optimistisch van het idee dat het vanaf nu to 21 juni alleeen maar beter wordt. En dan heb ik sinds afgelopen oktober een BeeClear (zie de blogpost van gisteren). Dat wordt smullen, straks in het voorjaar. Zijn bij u de sneeuwklokjes ook al uit in de tuin?

Blij met BeeClear

Nu buiten heel voorzichtig het zonnetje weer ietsje langer en feller gaat schijnen is dat heel goed te merken op de BeeClear (zie plaatje). Voor niet-ingewijden:  BeeClear is een energiemanager die je aansluit op de P1 poort van de slimme meter. Je leest de BeeClear af op je mobiele telefoon, tablet of computer. Blauw betekent “terugleveren”, bruin is “import” ofwel kopen van het energiebedrijf. Vandaag ging het weer uitstekend met het terugleveren (BeeClear noemt dit: “leveren” en dat vind ik meer consumentvriendelijk dan ‘terugleveren’). Sinds ik de slimme meter heb (mij in de maag gesplitst door een sluwe truc van Liander) kan ik aan de hand van productiecijfers van de omvormers van mijn zonnepanelen uitrekenen hoeveel van mijn opgewekte zonnestroom via de slimme meter terug het openbare net in gaat. Dat is een ongelooflijke 70% op jaarbasis. Daar gaan we over een paar jaar rekening mee houden bij het aanschaffen van accu’s om zoveel mogelijk kilowatturen achter de meter te houden. Dat wordt me nog een sport!