Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Stof, stoffig, stoffigst

Hoe zit het nou precies met stof, fijnstof en smog. Als ik aan het klussen ben produceer ik een heleboel stof. Dat bestrijd ik met een mondmaskertje zodat ik geen droge stoffige neus krijgt. Maar dit soort stof is gewoon grof stof, geen fijnstof. Zou dat ‘klus-stof’ in mijn longen terecht komen?

De neusholte, keelholte, luchtpijp en de bronchien zijn bekleed met trilhaarepitheel (plaatje; elektronen microskopie) met daartussen slijm producerende cellen (de ‘blob’ op het  plaatje). Het stof wordt gevangen door het slijm. De trilhaartjes roeren met z’n allen door het slijm en transporteren het hierdoor met lading en al richting keel. Je kan dan kiezen: inslikken of uitspugen. Neus snuiten is wel zo veilig.

Heel kleine stofdeeltjes gaan gewoon mee met inademen richting longen. Heel, heel kleine stofdeeltjes kunnen zelfs in de longblaasjes terecht komen. Foute boel omdat ze hier gemakkelijk allerlei verontreinigingen aan het bloed kunnen afgeven.Of zelfs de bloedbaan binnendringen. Denk aan nanodeeltjes zoals virussen.

Internationaal is er een classificatie gemaakt aan de hand van de doorsnede van stofdeeltjes, dus onafhankelijk van waar die stofdeeltjes vandaan komen en hun samenstelling, de zogeheten PM classificatie (PM staat voor ‘particulate matter, het neutrale “deeltjes”). Alles wat kleiner is dan 10 micron heet ‘fijnstof’

PM10: stofdeeltjes kleiner dan 10 micron maar groter dan 2,5 micron. 1 micron is 1/1000 millimeter

PM2,5: stofdeeltjes kleiner dan 2, micron maar groter dan 0,1micron.

PM0,1: ultrafijnstof, dus deeltjes met een doorsnede van kleiner dan 0,1 micron.

Dat ultrafijnstof is de echte killer. Neem een virus zoals het adenovirus dat verkoudheid veroorzaakt. Zo’n virusdeeltje ziet eruit al een voetbal met een doorsnede van 0,1 micron. Adenovirus valt dus onder de categorie ultrafijnstof. Ook roetdeeltjes afkomstig van de industrie (kolencentrales), verkeer (dieselmotoren) en sigarettenrook kunnen ultrafijnstof afmetingen hebben en in de longblaasjes tercht komen. Die longblaasjes worden dan van binnen geasfalteerd. Dat is niet gezond en sigarettenrookdeeltjes kunnen longkanker veroorzaken. Als je er maar genoeg van inademt.

Mijn Arduino-fijnstofmeter beweert een PM10 sensor te zijn. Goede PM10 sensors schijnen met een fijn laserstraaltje op lucht die door de sensor heen gezogen wordt. Licht dat een stofdeeltje treft wordt afgebogen (gedeflecteerd). Deflectie kan je meten met een goede fotodetector. De Nova SDS011 die in mijn fijnstofmeter zit meet PM10, en dat is voor zo’n goedkoop ding best aardig. Wil je kleinere deeltjes meten, dan heb je een sensor nodig met hogere gevoeligheid, en dat hakt erin qua prijs.