Meten = Weten

De eigenaar van zonnestroompanelen moet natuurlijk weten of zijn zonnestroompanelen het doen en wat de panelen presteren. 'Doen' heet ook wel het momentane vermogen. Dit vermogen wordt uitgedrukt in Watt (net zoals bij een lamp of een willekeurig apparaat). Een 100 Wp zonnepaneel kan bijvoorbeeld 0 Watt leveren ('s nachts), of 10 Watt (vroeg in de ochtend) of 90 Watt (12 uur 's middags). De prestatie is het vermogen vermenigvuldigd met de tijd. Dit gegeven wordt uitgedrukt in Wattuur (Wh) of kilowattur (kWh). Om de groene kWh-tjes gaat het, want die gaan af van uw elektriciteitsrekening!

Er bestaan verschillende manieren om te weten te komen of zonnestroompanelen stroom produceren en wat ze in in een gegeven periode hebben opgebracht. Als u meerdere panelen hebt met ieder een eigen omvormer is het prettig om te weten wat elk afzonderlijk paneel presteert. Er zijn twee soorten meters: professioneel (goed spul dat 20 jaar meegaat) en consumentenspul (goedkope elektronica, gaat hooguit 5 jaar mee). Zonnestroompanelen gaan heel lang mee; goedkoop is derhalve duurkoop.

Professioneel
Industriële teller voor montage op DIN-rail. Te koop o.a. bij Conrad (www.conrad.nl), artikelnummer 125392 - 89. Deze meter meet alleen opbrengst, niet het momentane vermogen. Oerbetrouwbaar. Het ding kost een fortuin, maar u zult er geen spijt van hebben. Eigen stroomverbruik: nihil.
Met de Variwatt (Beldezon) meet u de opbrengst in kilowattuur. Er zit een LEDje op dat groen oplicht als uw panelen elektriciteit produceren. Voordeel: eenvoudig, en je meet opbrengst in kWh. Nadeel: het apparaatje meet geen vermogen, en u kunt ook niet zien wat elk afzondelijk paneel produceert en of alle panelen het doen. Degelijk en duur. Eigen stroomverbruik: uiterst gering.

Mijn favoriete oplossing. Tweedehandse analoge elektriciteitsmeter (z.g. ferrarismeter), voor een prikkie te koop bij de Kijkshop of bij een sloper. Als u de zegels verwijdert, het telwerkje terugdraait en hem a.h.w. 'omgekeerd' aansluit (aansluitschema zie de pagina 'tweedehandsjes'), houdt de meter keurig netjes vanaf nul de productie van uw panelen bij. Het 'wieltje' draait zodra er stroom door de meter gaat en staat 's nachts stil. Hoe sneller het wieltje draait, hoe meer uw panelen op het moment opbrengen. Voordeel: bij aanschaf heel goedkoop. U ziet in één oogopslag of er elektriciteit wordt geproduceerd. Gevoelig vanaf pakweg 10 watt. Eigen stroomverbruik een paar Watt, en daarom op termijn dure oplossing (sluipverbruiker!).

Pas op! Pruts niet roekeloos met elektriciteit en elektriciteitsmeters. Dit is sterkstroom-apparatuur voor electriciens. Gebruik een eenfasemeter en geen draaistroommeter.
Consumentenspul
U kunt ook denken aan elektronische opbrengstmeters. De Energy Check 3000 behorend bij de SUNKIT systemen van Oskomera Power Solutions is zo'n handzaam apparaat dat nauwkeurig de tijd meet, vermogen, en productie in kWh. Voordeel: in één oogopslag leest u alle gegevens uit. Nadeel: tamelijk duur (€ 75); je kunt niet zien wat en hoeveel elk paneel afzonderlijk produceert. Eigen stroomverbruik: 1.8 W volgens de fabrikant. Zelf hebben we gemeten dat de meter inderdaad ongeveer 1,8-2 watt minder aangeeft dan wat inverters aangeven (met het programma hierboven).

Bij de firma Conrad koopt u voor pakweg € 25 precies hetzelfde apparaatje als hierboven, alleen zitten binnenin twee draadjes verwisseld waardoor het ding alleen het verbruik meet. Op de website van de Zonnestroom Producentenvereniging vindt u op de pagina PV panelen een beschrijving hoe u het appraatje simpel 'verbouwt' tot opbrengstmeter. Voor- en nadelen zijn hetzelfde als van het apparaatje hierboven.

De EM600 is een elektronisch meetinstrument dat de tijd meet, vermogen, opbrengst in kWh en dat meteen de vermeden CO2 uitstoot uitrekent. Ook op deze meter leest u in één oogopslag alle gegevens uit. Nadeel: duur; je kunt niet zien wat en hoeveel elk paneel afzonderlijk produceert. Het ding heeft een geheime resetknop (houd 'PV opbrengst' een tijdje ingedrukt!). Eigen stroomverbruik: verwaarloosbaar. Peperdure consumentenelektronica. Mijn eigen EM-600 ging na twee jaar stuk. Ik kreeg meteen een nieuwe van de leverancier, maar die is intussen ook gesneuveld.
Draadloos! De LI-12 van ALL4Solar bestaat uit een zendertje en een ontvanger/display. De zender zit in een zwart stekkerdoosje waarin u de stekker van uw zonnestroompanelen steekt. De display hangt u in de huiskamer. U meet vermogen, opbrengst in kWh en vermeden CO2 uitstoot Voordeel: uiterst gemakkelijk te installeren, geen draden. Nadeel: de ontvanger heeft drie penlight-batterijen nodig en verbruikt dus peperdure batterij-stroom. Als u voor 'groen' gaat zet u hier dus oplaadbare batterijen in. Ik kreeg er een ter beoordeling. Die ligt nu in de la omdat de afstand tussen de omvormer en de huiskamer zo groot is dat ik regelmatig storing kreeg.