Tweedehandsjes (met dank aan allen die mij van tips hebben voorzien)

Stel, je wilt een gebruikt zonnepaneeltje aanschaffen, aan het net hangen en uitproberen. Waar moet je op letten?

Allereerst: Als je een paneel aan het net wil hangen, heb je een omvormer nodig. Er zijn twee omvormers in omloop voor piepkleine systemen (lees: 1 paneeltje), en dat zijn de OK4E en de Soladin 120. De OK4E is wegens onbetrouwbaarheid uit de markt gehaald. Je kan er misschien nog een enkele vinden (vraag dan geldterug-garantie voor het geval dat het een defect exemplaar is). De mensen die er nog een paar hebben zijn er meestal erg zuinig op. De Soladin wordt gemaakt door Mastervolt. Dit is een prima omvormertje. Dan is er de Dorfmüller 150/35 (fabrikant (Dorfmüller Solaranlagen) voor de wat grotere panelen.

Panelen: Mono-en polykristallijne panelen zijn er in 12V, 24V en 48V uitvoeringen. Hoe kan je zien dat een paneel 12, 24 of 48V is? Kijk op het label op de achterkant, of tel het aantal cellen waaruit het paneel is opgebouwd. Vuistregel: 36 cellen = 12V, 72 cellen = 24V (1 cel levert namelijk 0,3 volt op). Er bestaan ook paneeltjes met afwijkende voltages. Een van deze afwijkende paneeltjes is vaak op Marktplaats gespot: de 18V panelen van Shell (RSM105) met 54 cellen. Verder zijn er nog allerlei soorten panelen van amorf silicium.

Inspecteer het paneel. Tel het aantal cellen. Kijk goed naar de randen. Zit er vocht tussen de afdekplaat en de cellen: NIET KOPEN. De cellen zijn meestal bedekt met dunne strepen soldeer. Is dit geoxideerd: NIET KOPEN. Inspecteer de achterkant: zitten er krassen, butsen of ziet het er niet kosher uit: NIET KOPEN. Kijk naar de plekken waar soldeerstrips over elkaar lopen of in elkaar overgaan. Ziet u bruine plekken: NIET KOPEN. Het ding is te warm geweest. Kijk naar de aansluitkabels of kijk in de aansluitbox (junction box). Ziet het er goed uit: OK. Ziet het er gecorrodeerd uit: twijfel. Zit er vocht: NIET KOPEN.

Omvormers: Let op dat zowel de OK4E als de Soladin 120 uitsluitend werken met 24V panelen. Je kan 2 panelen van 12 V in serie schakelen maar houd er dan rekening mee dat zowel de OK4E als de Soladin is afgeknepen op 90W uitgangsvermogen. Je kunt nooit meer dan 90W uit een paneel halen, ook al is het paneel een zwaargewicht van, zeg, 175 Wp. De Shell RMS105 panelen werken alleen met een OK4 als er een 18VDC-24VDC upconverter tussen het paneel en de omvormer zit. Dit is een nogal berucht (en zeldzaam) printje vanwege warmteontwikkeling. U vindt een plaatje van een upconverter op de website over zonne-energie van Wim van Ingen Schenau - (bericht 11 april 20005).

Is het systeem wat groter, bijvoorbeeld 2 panelen van 24V (of 1 paneel van 48V), dan kan je ze in serie aan een Exendis Gridfit 250 omvormer hangen. Deze robuuste omvormer geeft maximaal 200W vermogen af (ook al staat er '250' op het stickertje). Gridfits 250 zijn er in drie uitvoeringen LV (34V nominale ingangsspanning - hier kan dus 1 paneel aan, of twee 125W panelen parallel ), MV (51V nominale ingangsspanning - voor afwijkende paneelspanningen (54-cels panelen); uitgangsvermogen 168W, hier kunnen 2 panelen in serie aan) en HV (68V nominaal ingangsspanning).

Voor techneuten: (tips van Jan Huizinga)

Kabels: In de kabel tussen het zonnepaneel en de omvormer loopt gelijkstroom met een behoorlijke stroomsterkte. Gaat u maar na: 24V, 100W, dat is 4 ampere. Gebruik kabel met een minimale doorsnede van 2,5 mm kwadraat. Kleurcodes: plus is rood, min is zwart

Schakel NOOIT twee verschillende panelen in serie of parallel. Dat is vragen om moeilijkheden, zeker op termijn.

Prijs: nieuwe panelen 'doen' ongeveer € 5,50 per Wp (bij complete zelfbouwset, en dat is inclusief omvormer). Het is altijd nuttig om de prijs van een tweedehands set daar naast te leggen om te kijken of het de moeite waard is (opmerking van Jeroen Haringman)

En dan bemeteren: het is mijn overtuiging dat wie niet een metertje aan zijn panelen heeft, oliedom is, gierig of gewoon gek. Meten is weten, meten MOET. Nou ja hoe kom je aan een goedkope, betrouwbare, robuuste meter die lang meegaat? Er zijn allerlei meters te koop om elektriciteitsverbruik te meten. Wil je een teruglevermeter dan kom je in ons land in een niche-markt terecht waar absurde bedragen worden gevraagd voor een eenvoudig metertje. Ook hier weer tweedehand dus. Ga naar de Kijkshop en koop een oude Poolse elektriciteitsmeter, zo een met een telwerk en een horizontaal wieltje (een Ferrarismeter).

Aansluiten als teruglevermeter doe je als volgt (zie tekening): de draden van de omvormer aan de aansluitingen 1 en 4, de draden naar het stopcontact aan 2 en 3. Als de zonnepanelen stroom leveren draait het wieltje naar rechts en loopt het telwerk op. Dat geeft een kick, en dat moet (de minister van Milieu heeft het zelf gezegd).

pas op met elektriciteit!
voorgrond: tweedehandsje, achtergrond: ooit nieuw gekocht
label van het tweedehandsje: 110 Wp, 24V-paneel

Ik zocht eigenlijk een broertje voor het achterste paneel om ze samen aan een Gridfit 250 omvormer te hangen, maar ik kon er geen vinden met precies dezelfde specs. Ik ben toen op Marktplaats gaan zoeken en op dit leuke Siemenspaneel gestuit. Die heb ik gekocht, verbonden met een OK4E (let even op: gelijkstroom plus aan plus en min aan min), de stekker van de OK4 in het stopcontact gestopt en hij levert nu perfect stroom terug aan het net. Toevallig kwam vandaag de meteropnemer langs. Hij moest zijn ogen even uitwrijven: 9 kWh jaarverbruik in het hoge tarief. Leve zonnepanelen!