Duurzaam is norm geworden
Het is vandaag de eerste van de twee Open Dagen (de tweede is op 7 november a.s.) van de Nationale Duurzame Huizenroute. Er is een keuze uit liefst 354 woningen waar men binnen mag komen en met de bewoners praten over alle maatregelen die ze hebben genomen om hun woning minder energieafhankelijk te maken of zelfs van het gas af te krijgen.
mijn eigen woning
Alhoewel mijn eigen woning in de lange lijst op de website van de Nationale Duurzame Huizenroute voorkomt, doe ik niet mee aan een Open Dag. Ik heb namelijk een beetje déjà-vu gevoel. Ik deed 25 jaar geleden enthousiast mee met Open Dagen. In 25 jaar is verduurzamen zo’n beetje standaard geworden. Het nieuwe is er vanaf. Binnen een straal van 100 meter vanaf mijn woning ken ik 10 woningen met een of andere warmtepomp. De penetratie van zonnepanelen in de wijk is meer dan 25%. Ik ken ook oude mensjes die niets van zonnepanelen willen weten, die hun riante stulpje met een gaskachel verwarmen en die hun maaltijden bereiden op een gaspit. Heet water komt uit een antiek Fasto-geisertje. Ik ken ook mensen die een warmtepomp plaatsen en het wegens het beschermde stadsgezicht meteen met de gemeente aan de stok krijgen. De gemeente Leiden kan ongelooflijk lomp, monolithisch en contra-duurzaam optreden. Prima. Degene die nú overweegt om zijn woning te gaan verduurzamen is een beetje aan de late kant van de trend, zullen we maar zeggen. Desalniettemin, verduurzamen is een proces. Zelf heb ik 25 jaar stapje voor stapje gestaag gewerkt naar de situatie zoals die nu is:
- ruime, jaren-’30 woning met overstekken
- dakisolatie, muurisolatie, vloerisolatie
- zwaar geisoleerde dakkapellen voor en achter
- overstekken geisoleerd (bij deze woningen zijn overstekken een energieverlies-snelweg)
- overal HR++ glas
- glas-in-lood ramen in dubbelglas
- lage-temperatuur verwarming (begane grond vloerverwarming, elders lage-temperatuur radiatoren, radiatorventilatoren)
- nogal wat zonnepanelen: 6 kWp
- 3*25A elektrische aansluting, thuisbatterij en aanpaste groepenkast, energiemanagementsysteem
- full-electric PVT-warmtepomp die ook warm tapwater produceert
- inductiekoken
- energiezuinige apparatuur en verlichting
- gasaansluiting is weggehaald.
- energielabel A, maar verlopen
Energiekosten: voorschot bij de energieleverancier is 50 euro per maand. Er is een dynamisch leverings-terugleveringscontract. Elk jaar kreeg ik geld terug. Of dat volgend jaar zo is, betwijfel ik. Is er ruimte voor verbetering? Jazeker: de ventilatie is via ventilatieroosters in ramen op alle verdiepingen. Ventilatie kan energie-efficienter worden gedaan met balansventilatie met warmteterugwinning. Maar om dat aan te leggen in een bewoond pand is een helse klus waar ik erg tegenop zie. Dan maar de situatie zo laten?
Gas zo langzamerhand onbetaalbaar
Deze ochtend overschreed de prijs van partijtjes aardgas op de Dutch TTF Natural Gas Futures termijnmarkt de grens van 100 per megawattuur, af te leveren december 2026 en januari 2027. Dat is drie keer zo duur als voor de oorlog van de Amerikanen tegen Iran. Dat we dat merken op de energiemarkt is duidelijk: gas voor de consument boven € 2 per kubieke meter. Onbetaalbaar voor huishoudens in energiearmoede.
Warmtepompen blazen deuntje mee
Gedreven door haast onbetaalbaar gas, leveringsonzekerheid, oorlogen in het Midden-Oosten en meer van dat soort nachtmerries zijn er steeds meer huiseigenaren geneigd om een warmtepomp aan te schaffen. Leveringen van warmtepompen zijn in ieder geval sterk in de lift. Men zou van een boom kunne spreken, na de bust van vorig jaar. In het afgelopen kwartaal zouden 53% meer warmtepompen door fabrikanten zijn afgeleverd aan de installatiebranche dan in het vergelijkbare kwartaal een jaar eerder. Het gaat vooral om L/W warmtepompen, want installaties van W/W warmtepompen bleven gelijk. Leveringen van hybride warmtepompen daalden iets.
bericht in De Telegraaf: Verkoop van warmtepompen schiet omhoog: dit ben je nu kwijt
commentaar: dat is verheugend. Ik raad iedereen die een warmtepomp overweegt ten sterkste aan om heel diep adem te nemen en meteen een full-electric warmtepomp te laten installeren en van het gas af te gaan. In mijn opinie is gas ten dode opgeschreven. Gas zal door allerlei heffingen en vastrecht rap nog verder in prijs stijgen. Vergeet gas, ben je ook meteen af van koolmonoxidegevaar, Het klimaat vaart er wel bij. Nu kost een warmtepomp een verschrikkelijke klap geld, maar je kan het geld voordelig bij jouw gemeente lenen, en door sterk lagere energiekosten komt het vanzelf terug.
Boven 90 en geen verbetering in zicht
Om stroom te sparen heb ik het gaskacheltje in de huiskamer open gemaakt, er waxinelichtjes in geplaatst, en die aangestoken. Het is even een gedoe, maar de vlammetjes geven een prettig warm, gezellig licht. Om warmte binnen te houden staat de klep tussen de kachel en de schoorsteen in de ‘dicht’ stand. Roet geven de vlammetjes niet veel af. Een CO sensor boven de kachel geeft 0 ppm aan, dus dat zit wel goed. Erg veel warmte komt er overigens niet vanaf.
Intussen is wél de gasprijs op de Dutch TTF Natural Gas Futures tot spotprijzen boven de € 90 per megawattuur gestegen. Hoeveel hoger kan dat nog doorgaan voordat er ernstige en blijvende vraaguitval optreedt? De nationale gasopslagen zijn ca. 65% vol, dat is ook niet iets om echt vrolijk van te worden.
Week sluit af met 88,325
Elke keer verbaas ik mij weer dat de gasprijs geen algemene paniek veroorzaakt. Hooguit zie ik bezorgdheid, wegkijken en hier en daar even slikken. De Dutch TTF Natural Gas Futures sloot gisteren af met een partijtje gas te leveren in november, voor het zachte prijsje van € 88,325 / MWh. Omgerekend naar consumentenprijs wordt dat iets in de geest van op z’n minst € 1,80 per kubieke meter. Als je per jaar 1.500 m3 verstookt is dat dus € 2.700 puur voor het gas. Daar komen nog allerlei leuke vaste postjes bovenop. Voor veel mensen betekent dit: energiearmoede. Gas is straks niet meer te betalen. Het afschaffen van saldering per 1-1-2027 voor zonnepaneelbezitters hiermee vergeleken is een peulenschil. Maar als die zonnepaneelbezitters daarnaast ook gas verstoken, komt ook bij deze bevolkingsgroep energiearmoede om de hoek kijken. Het petroleumkacheltje dat is aangekocht voor noodgevallen kan dan goede diensten bewijzen.
Thuisbatterai-ai-ai
Een nieuw snufje dat per app update werd gepresenteerd door de fabrikant van mijn thuisbatterij is de functie ‘AI’. Omdat ik van nature nieuwsgierig ben, zette ik die functie aan. Meteen begon de batterij zijn nieuwverworven wijsheid te presenteren: de geforceerde luchtkoeling begon te loeien en het apparaat begon zich in evenzo geforceerd tempo op te laden. Mijn consideraties over zonne-Wattjes werden bruusk terzijde geschoven, de warmtepomp deed er even niet toe. Meteen begon de stroomafname op de slimme meter op te lopen. Later ging het ding als een gek ontladen. Het motto “stroom onder de pet houden’ wordt door de AI functie compleet genegeerd. Nu is het zo dat het moment van geforceerd laden precies overeen kwam met een dip in de dynamische stroomprijs, en het geforceerd ‘verkopen’ van batterijstroom gebeurt op momenten met hoge dynamische stroomprijs.
Wat moet ik als duurzame ziel met dit AI geweld? Mijn principes aanhouden over zuinig met kostbare zonnestroom omgaan en stroomverbruik trots ‘onder de pet’ houden, of radicaal met AI het roer omgooien en met stroom gaan smijten, omwille van wat lullige centjes, n’ importe qoi?
Ik laat AI een tijdje razen, want AI moet getraind worden. Het gebeuren wordt scherp in de gaten gehouden, en als het me niet zint, of als het teveel in conflict is met mijn ideëen over duurzaamheid, dan knal ik gewoon de AI-functie weer op OFF.
Petje: rood!
Het kwam sneller dan verwacht. Bij het slechte, grauwe en natte weer met strakke wind, en vooral met lage buitentemperaturen, ging mijn warmtepomp aan het werk. Vloerverwarming en radiatoren begonnen hun aangename warmte af te geven. De thuisbatterij werd zodoende in rap tempo helemaal leeg getrokken en toen brak het grote moment aan: er werd voor het eerst in deze herfst stroom van het net afgenomen. We houden het verbruik niet meer onder de pet. Zie pagina Petje. Rood! Het is echt herfst geworden.
Hybride warmtepomp verplichting 2029?
Minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening) heeft de Tweede Kamer per brief ingelicht dat ze erover peinst om per 2029 een hybride warmtepomp verplicht te stellen bij ‘omketelen’ (vervanging van de cv ketel als die versleten is). Hebben we zo’n verplichting niet een kabinetje-of-wat eerder gehoord (minister de Jong, 2023). De reacties van lezers van het AD waren niet mals en overwegend negatief. En er klonk onder de reaguurders veel misverstand, onbenul en onderbuikgevoel door.
Nu is per 2029 vervanging van je versleten cv ketel door een cv ketel-warmtepomp combinatie sowieso al onder vermomming technisch verplicht omdat de rendement-eis voor elke nieuwe cv-ketel dan op 130% wordt gesteld. Zo’n hoog rendement haal je met de beste condensatieketel ter wereld niet. Een van de reaguurders was heel boos, maar deelde ook mee dat ze twee airco’s had die voor verwarming zorgde in voor- en najaar. Of dat niet een prachtige hybride oplossing is!
Dus: als je [nog] een cv ketel hebt: besteed je geld aan isolatiemaatregelen. In de rat race met de gasprijzen verlies je het altijd, maar je houdt het langer vol. Stap over op een full-electric warmtepomp als de omstandigheden en je spaarpot dat toelaten. En als je het allemaal niet leuk vindt: thermostaat omlaag en met een dekentje op de bank. Ik ken mensen die wonen in grote, oude, tochtige huizen met slechte één gaskachel in de huiskamer en dat is het dan.
Verwarmingsseizoen begonnen
De app die bijhoudt hoeveel kilowattuur energie door de warmtepomp wordt verbruikt gaf vanochtend verbruik aan, zo rond 07:00 uur. Dat is voor het eerst dit najaar en 14 dagen later dan vorig jaar. De radiatoren zijn niet meer ijskoud, de vloer voelt lekker aan en de temperatuurmonitor van de vloerverwarming geeft aan dat circulatiewater met een temperatuur van 21 graden de vloerlussen in gaat en er met 20 graden weer uit komt. Vloer-delta-T=1 graad! Het verwarmingsseizoen 2026-27 is begonnen.
 |
 |
 |
Omdat de elektriciteit voor de warmtepomp (vanochtend zo’n 500W) door de thuisbatterij werd geleverd, werd er geen stroom afgenomen van de leverancier. Het zonnetje ging vervolgens lekker schijnen waardoor de thuisbatterij weer netjes vol werd geladen. Daar is de thuisbatterij precies voor bedoeld. Het petje op de pagina ‘petje‘ blijft dan ook vandaag keurig groen!
Balkon PV-panelen wettelijk toegestaan in Californië
Hoewel de president van de Verenigde Staten een keiharde oorlog tegen duurzaamheid voert, denken ze er in Californië toch wel anders over. Zojuist is daar een wet ondertekend door de gouverneur waarin burgers nu het recht hebben om legaal balkon-PV panelen te plaatsen. Het gaat om plug-in systemen van niet meer dan 1.200Wp, dus twee flinke zonnepanelen en een omvormer. Stekker in het stopcontact en…. draaien maar! Nog slimmer dan ‘kale’ balkon-PV panelen is de combinatie met een batterij. Overdag opladen, ’s avonds gebruiken. Zo veel mogelijk energieverbruik onder de eigen pet proberen te houden, net zoals ikzelf laat zien op mijn pagina ‘petje‘
bericht pv-magazine-usa.com: Newsom signs California plug-in solar bill
Sponsors
