Zonnestroompanelen in Nederland

duurzaamheid achter de meter

Omvormers

eilandschakelingEen omvormer is het hart van elke netgekoppelde  zonnestroominstallatie. Zonnepanelen produceren gelijkspanning (DC) die moet worden omgezet in wisselspanning (AC) waarvan de frequentie is gesynchroniseerd met het lichtnet. Pas dan kan de opgewekte stroom in en om het huis worden gebruikt. Voor tuinhuisjes, caravans en andere off-grid toepassingen volstaat een laadregelaar en een of meerder accu’s.
Deze pagina houdt zich verder bezig met micro-omvormers, ofwel kleine omvormers die de stroom van een afzonderlijk paneel omvormen.


involar_02De Involar MAC 250. Involar is een Chinese fabrikant. Het maximum DC inputvermogen van de Involar is 250W bij spanningen tussen 20V en 50V (MPP tracking tussen 20 en 40 V DC). Eigen ervaring leert dat dit heel goed past bij panelen met vermogens tussen 200 en 250 Wp. Output is maximaal 235 W AC. Er kunnen 15 van deze omvormers achter elkaar worden geschakeld. De efficiency zou 94% zijn en ’s nachts zou het apparaat minder dan 100 mW stroom verbruiken. Sinds september 2011 heeft de omvomer een TÜV-certificaat Dat wekt vertrouwen
De afmetingen zijn  230 x 138 x 35 mm bij een gewicht van 2,4 kilogram. Een roestvrijstalen, plat en redelijk zwaar doosje. De afwerkig is weinig sexy, met popnageltjes en zo. De DC connectoren zijn MC4, er is een 240V AC connector en een doorlusconnector.
Het oranje oogje op het apparaat is een afvuldopje voor gel waarmee de omvormer is volgegoten. Waar die gel voor nodig is heeft men mij niet verklapt. Wellicht een warmteoverdrachtmiddel.

 

Ik heb nu (2017) ruim vier jaar ervaring met twee Involars MAC 250 die aan allerlei panelen hebben ‘gehangen’ met verschillende wattpiekvermogens. Ook aan oude 100 Wp panelen die nog door Shell zijn gemaakt (2000). Aanvankelijk geen enkel probleem. Een van de twee heeft na 2 jaar de geest gegeven, en nummer 2 is eind 2016 krakkemikkig gaan doen (veel down-time terwijl andere omvormers wél presteerden) Teleurstellend, dus. Toen ik ze net had was ik enthousiast. Nu (2017) niet meer. .

De Involar MAC 250 heeft geen eigen netwerkaansluiting maar stuurt een datasignaal via de 230V kabel. Men prikt een extra kastje (de ETU) in een stopcontact op dezelfde fase. Deze ETU stuurt via het thusinetwerk en de router de producteigegevens naar een server in China die via een webbrowser te benaderen is en dan fraaie grafiekjes op het scherm laat toveren. Ik heb zelf Plugwise circles tussen de stekkers van mijn Involars en de stopcontacten geplaatst, dus ik log zonder dat heel China over mijn schouders meekijkt.

website fabrikant: Involar.eu


sweaSWEA UWT-I-250. Dit is de enige micro-omvormer op de markt die van Nederlands ontwerp en fabrikaat is. De firma SWEA uit Den Bosch maakt deze low-budget micro-omvormer. Hij is uitdrukkelijk bedoeld om binnenshuis te worden gemonteerd. Men kan er individuele zonnepanelen of een kleine windmolen aan koppelen. De firma SWEA steldein 2011  een testexemplaar ter beschikking, die uitgebreid in een veldtest aan mijn eigen panelen werd uitgeprobeerd, zowel met de 10 jaar oude 95W Shell panelen als met een splinternieuw Yingli 250 Wp paneel. Deze testen werden  uitgevoerd in augustus/september 2011. De resultaten van de veldtest waren heel behoorlijk. Met de ‘oude’ panelen deed de SWEA het iets minder dan de OK4E omvormertjes, maar ja, die zijn niet meer te koop. De SWEA is een heel goede vervanger met name als bij de wat oudere panelen de omvormer stuk gaat. Voor knutselaars is het een heerlijk ding omdat er software wordt meegeleverd en een kabeltje om met het apparaat te stoeien. Twee nadelen: 1. er is geen MPP tracking, en 2) de aansluiting voor de AC kabels is een uiterst ondermaats en zwak connectortje waarbij je heel goed moet opletten wat de plus en wat de min-aansluiting is. Afmetingen 200 x 130 x 80 mm. Input maximaal 55V. Het omhulsel is gemaakt van plastic en heel gemakkelijk te openen. Voordeel: hij doet het in 2017 nog steeds, geen omkijken naar. Dat schept vertrouwen !

website fabrikant: www.swea.nl


power_one_aurora_microDe Power One AuroraMicro 300 van de firma Power one is een nieuwkomer, dat wil zeggen deze omvormer is lange tijd door de fabrikant (Power One) aangekondigd maar pas sinds midden 2013 te koop bij resellers. Alle specificaties zijn dus ‘des fabrikants’. De omvormer is net als de Enphase en Enecsys apparaten ontworpen voor buitenshuis gebruik, dus achterop of vlakbij het paneel dat hij bedient. Hij is uitgerust met draadloze communicatie en controle met een hub. Schakelbaar tot 10 omvormers per string. 200W DC input, inputspanning 25-60V DC en 10A, output nominaal wordt niet vermeld, uitschieters naar 360W, efficiency maximaal 95,5%. Koeling is passief, al lijkt dat vreemd met zo’n gladde behuizing. Waarschijnlijk doet de massieve aluminium flens dienst als warmte-afvoer. De oifficiële naam van de omvormer op het plaatje is “Micro-0.3-I-OUTD”. Hij heeft een kleiner-vermogen (250W) broertje, “Micro-0.25-I-OUTD”. Dat OUTD slaat waarschijnlijk op “outdoor”, dwz buiten te monteren. Over garantie wordt niet gerept. De lijst met leveranciers vermeldt geen Nederlandse naam. Ik heb sinds de zomer een Aurora in huis, maar wegens drukte is de doos nog steeds dicht! Daar gaat gauw verandering in komen. De afmetingen zijn 250 x 160 x 35 mm (flens niet meegerekend). Input voltage maximaal 65V, 10,5 A. Hij begint te produceren bij een startspanning van 25V. Er zitten normale MC4 DC connectoren aan en een speciale driepolige AC connector. De fabrikant:is tegenwoordig (2017) in handen van ABB die ze verkoopt onder de naam ABB Micro

 

aptronics_inv_350De INV-350 van de Duitse firma AEConversion is bedoeld om buiten, dus direct op, onder of naast het bijbehorende zonnepaneel te worden gemonteerd. Het apparaat komt uit Duitsland en is geschikt voor panelen met een DC output tot 350W en levert onder deze uiterste omstandigheden 330W AC vermogen. Afmetingen zijn 300 x 160 x 70 mm. De inputspanning ligt tussen 20 en 50V, en inputstroom maximaal 11A. De omzetefficiency is gedocumenteerd op 91%. Monitoring geschiedt met een RS485 interface, een beproefd industrieel comunicatieprotocol. Koeling is passief met behulp van de in de behuizing aangebrachte koelribben. Prijs, garantie en beschikbaarheid kunt u opvragen bij ZonneStroom in Amsterdam. De importeur is Laumen Innovation Products. Deze firma heeft een hele INV serie op de website: de 250W/45V, 350W/60V, 350W/80V en een 500W/80V. De laatste van de serie is eigenlijk alweer een kleine stringomvormer in de klasse van de Soladin 600 van Mastervolt.

Ik heb een INV350 sinds 2011 in dagelijks gebruik en ervaar deze omvormer als een zeer robuust en duurzame omvormer. Nu is hij overgedimensioneerd voor één paneel van 250 Wp en daardoor voor dit type paneel relatief duur vergeleken met de concurrentie van 250 W micro-omvormers. Ik heb niet getest of er bijvoorbeeld twee 175Wp panelen aan een INV 350 kunnen worden gehangen. Gezien de specs is dit wellicht mogelijk met twee panelen parallel.  Website fabrikant: AEconversion GmbH &Co


dorfmullerDorfmüller DMI 250/35 van Dorfmüller Solaranlagen GmbH is een klein familiebedrijf in het Duitse stadje Kernen  bij Stuttgart.  Men produceert micro omvormers uit de DMI reeks. Op het plaatje ziet u de DMI 250/35. Ikzelf heb een DMI 150, indertijd door een leverancier geleverd als vervanging voor een OK4E.

“Dorfjes” zijn uiterst robuuste kastjes, die stil en dapper hun best doen. Er zit een loeizware transformator in. Mijn exemplaar ging echter na 7 jaar trouwe productie stuk. Snelle inspectie bracht een spoel aan het licht met een zwarte brandvlek en een verzameling z.g. tin whiskers.

Sinds kor theeft Dorfmüller haar micro-omvormers in een nieuw jasje gestoken, met MC4 DC aansluitingen en een gewoon AC-netsnoer. De kleinste van de serie is nu de DMI 350/35, die maximaal 330W AC afgeeft. Maximale inputspannning is 70V bij een nominale spanning van 35V. De EU-efficiency is 90%, dus aan de wat lage kant.  De website van de fabrikant (www.dorfmueller-solaranlagen.de) geeft niet meer thuis (2017), maar ik kom Dorfmüller-omvormers nog steeds tegen bij diverse leveranciers (echter akelig duur)


sunmaster_130De Mastervolt Sunmaster 130 kan worden beschouwd als de eerste commerciële micro-omvormer die in ons land in grotere aantallen is gefabriceerd en in de markt gezet. Die markt was in de eerste jaren (1993-1999) overigens onvergelijkbaar met nu. Er werd per jaar maar een paar kilowattpiek aan zeer zwaar gesubsidieerde netgekoppelde PV installaties geinstalleerd, en toen de acties van Greenpeace (1999), Nuon en Eneco (2000) het grote publiek bereikten, was de Sunmaster 130 eigenlijk alweer verouderd en inmiddels vervangen door het indertijd hypermoderne en veelbelovende OK4E-tje van NKF. Maar goed, de Sunmaster 130 hoort thuis in de Hall of Fame van de micro-omvormers en daarom wordt hij hier vermeld. Misschien kunt u er antiquarisch aan komen. Dat is best interessant want de Sunmaster 130 is werkelijk onverwoestbaar en heel flexibel in zijn toepassing.  Er bestonden exemplaren die direct achterop zonnepanelen waren gemonteerd, en exemplaren zoals die van het plaatje die als boards werden geleverd waarbij de installateur er zelf een custom kastje omheen zette. De afmetingen van zo’n board zijn 140 x 140 x 40 mm. Input voor de Sunmaster 130 is 24-40V DC, d.w.z. een enkel paneel van 100-110 Wp. De electronica bevat een MPP tracking functie. De omzettingseffciency is hierdoor 92%. In vergelijking met de OK4E presteert de Sunmaster minder, maar dat werd weer goed gemaakt door levensduur en betrouwbaarheid. Ikzelf heb in 2003 via een dealtje met een installateur drie tweedehands Sunmasters 130 gekregen ter vervanging van even zovele defecte OK$E’s, en deze veteranens hebben nog nooit storing gehad. Kijk, dat noem ik in 2017 nu eens duurzaamheid! Website fabrikant: Mastervolt


soladin_120De Mastervolt Soladin 120 werd rond 2002 geintroduceerd door de Nederlandse firma Mastervolt als opvolger van de Sunmaster 130 uit 1993. Het apparaatje is meegeleverd als micro-omvormer bij panelen van de actie “Mijn Zonnestroomcentrale” van Nuon in 2003. Na 5 ongeveer jaar productie is Mastervolt gestopt met het omvormertje, maar er zijn nog steeds heel veel Soladin’s in actie, want het is een robuust ding met weinig zwakke punten.

De Soladin 120 is een kleine omvormer voor montage binnenshuis. Het maximum vermogen is volgens de fabrikant 100 W, maar ik heb nooit meer dan 90 W output gemeten. Men sluit 1 Soladin aan per paneel. Dit gaat met een connectortje dat niet op zijn taak is berekend en die bij vele gebruikers problemen heeft veroorzaakt (warmworden, smeulen). De Soladin 120 combineert prachtig met panelen tot 120Wp. Soladin 120’s bezitten alleen een LEDje dat knippert in een tempo evenredig met het geleverde vermogen. Er is geen mogelijkheid tot monitoren via een PC. De Soladin 120 prikt men gewoon in een stopcontact.

Als een Soladin 120 stuk gaat is het meestal de DC connector. Zo ook bij mij (1 Soladin 200 van twee stuks ‘in dienst’). De Zonnestroom Producenten Vereniging heeft een reparatieservice die voor leden o.a. Soladin 120’s repareert. Omdat er meestal net zoveel Soladins zijn als er panelen op het dak liggen, kan de eigenaar door eenvoudig verwisselen gemakkelijk vaststellen of er een van zijn Soladin’s stuk is. Let op het groene LEDje. Indien dit niet knippert of continu rood brandt terwijl de LEDjes op de Soladins van de overige panelen wèl groen knipperen, dan is het waarschijnlijk goed mis. Omdat een Soladin 120 geen uitleesmogelijkheid heeft, moet men met een opbrengstmeter aan de slag om het geleverde vermogen te meten (per slot van rekening kan het LEDje stuk zijn).  Website fabrikant: Mastervolt


OK4ETot slot de onovertroffen NKF OK4E, de “moeder der micro-omvormers”. Dit apparaatje werd tussen 1998 en 2003 vervaardigd. U kunt deze omvormer zien als de T-Ford van het tijdperk van de netgekoppelde, van  micro-omvormers voorzienen standalone zonnepanelen. Men lanceerde het begrip ‘AC-module’ voor zonnepanelen waar op de achterzijde een OK4E vast was gemonteerd. Van dit omvormertje kwam een stekker. Het enige dat de klant hoedfe te doen was stekker in het stopcontact en klaar was Kees. Een briljant idee!  In de jaren 2000-2003 werden nieuwe netgekoppelde panelen in ons land massaal met deze omvormers uitgeleverd. Er zijn pakweg 90.000 van deze invertertjes op de markt terecht gekomen. Helaas ging de helft van deze omvormers boven op het dak binnen 5 jaar stuk. Er zijn nog enkele die-hards onder  zonnepaneelpioniers die nog OK4E-tjes in bedrijf hebben. Ikzelf heb er ook een paar werkend én een stapel reserve-exemplaren. Ik koester ze, want OK4E’s zijn onovertroffen efficient, ze zijn multi-inzetbaar en men kan ze uitlezen via een RS485/232 interface. Hun omzetvermogen (90W) is te gering voor moderne, grote 270W panelen, helaaas. Er bestaat anno 2014 nog steeds een website OK4E-Services met gegevens over de geschiedenis van de OK4E.

Punt van kritiek op de OK4E: de output is een vieraderige kabel waarvan twee datadraden en twee spanningsdraden. Ik begrijp niet dat iemand zó iets heeft kunnen bedenken. Indien de draden ondeskundig worden aangesloten komt er 240 volt op de ingangspoort van de computer te staan! Dág computer (als je geluk hebt). Hoe bestaat het dat zoiets een KEMA keur krijgt.